Thời đại này tâm thần hết rồi

Văn Quang - Viết từ Sài Gòn ngày 23.12.2014

Thời đại này tâm thần hết rồi

Trong bài trước tôi đã tường thuật cùng bạn đọc những cảnh điển hình cho các kiểu chiếm nhà, cướp đất của các quan to, quan nhỏ. Kỳ này tôi tường thuật tiếp một thủ đoạn khác tàn nhẫn trắng trợn hơn để cướp đất của dân. Câu chuyện sau đây chứng tỏ việc cướp đất diễn ra trong thời nay vô cùng trắng trợn và nói theo ngôn ngữ của người bình dân là “đểu quá trời”.

Tống đại gia vào bệnh viện tâm thần để chiếm đoạt tài sản

Ngày 22/4/2007, anh Tuấn đang ngồi làm việc trong văn phòng thì bất ngờ thấy ông Võ Minh Hiển (cán bộ Công an quận 5) và Võ Minh Cử (cán bộ Công an quận 6) cùng một số dân phòng do ông Hiển phụ trách ập vào. Lúc này có ông Mai Văn Cương (Phó Bí thư Huyện ủy Đức Hòa) đang ngồi cùng anh Tuấn. Ngay lập tức, nhóm người do ông Hiển chỉ huy vật trói anh Tuấn bằng dây điện, bịt miệng bằng băng keo và đưa lên xe hơi chở đi bệnh viện tâm thần.

Anh Võ Minh Tuấn bỗng dưng bị trói đưa vào bệnh viện tâm thần.

Sau khi tống anh Tuấn vào bệnh viện, các tủ sắt trong nhà anh Tuấn bị đập phá, toàn bộ hồ sơ giấy tờ bị bà Hoa lấy đi. Bà Hoa tiếp quản Công ty Hoàng Gia, sau đó chỉ thị cho ông Nguyễn Văn Dành (trợ lý của ông Châu) giả mạo chữ ký của anh Tuấn, để chuyển toàn bộ tài sản của anh Tuấn sang tên ông Châu. Sau đó, ông Dành tiếp tục giả mạo chữ ký của ông Châu để chuyển hết tài sản sang tên bà Hoa.

Trong thời gian anh Tuấn bị “nhốt” trong bệnh viện tâm thần, ông Tô Quang Thịnh (bạn thân ông Châu) đến thăm và tìm cách đưa anh ra ngoài. Sau khi thoát khỏi bệnh viện, anh Tuấn sợ bị giết nên trốn về quê ở Tiền Giang và làm đơn kêu cứu. Tuy nhiên, đến nay anh vẫn phải sống khổ sở, vì các cơ quan chức năng vẫn chưa giải quyết xong.

Căn nhà bị chiếm đoạt của anh Tuấn.

Anh Tuấn không hề bị tâm thần

Khi nhận được đơn tố cáo của anh Tuấn, nhiều cơ quan hết sức ngạc nhiên, vì sao hồ sơ vụ án rõ ràng như thế, nhưng anh Tuấn vẫn phải sống “vất vưởng” nhìn khối tài sản khổng lồ của mình nằm trong tay người khác, còn cơ quan chức năng thì… đủng đỉnh điều tra.

Cụ thể, ngày 28/7/2013, thượng tá Hồ Văn Phước – Trưởng Công an huyện Đức Hòa – ký Quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần số 393 đối với anh Võ Minh Tuấn – là bị hại trong vụ “Bắt giữ người trái pháp luật” và “Cưỡng đoạt tài sản”. Theo Bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 244/PYTT-PVPN ngày 21/8/2013 của Viện Giám định Pháp y Tâm thần T.Ư Phân viện phía Nam, về y học: Trước, trong, sau khi bị hại và hiện nay đương sự không có bệnh tâm thần; về pháp luật: Tại thời điểm bị hại và hiện nay, đương sự có đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi.

Tương tự, kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Long An ngày 22/8/2013 cũng cho thấy, tất cả các chữ ký và chữ viết mang tên “Võ Minh Tuấn” trong hồ sơ chuyển nhượng tài sản cho ông Võ Minh Châu đều do ông Nguyễn Văn Dành ký. Ngoài ra, khi giám định chữ ký của ông Võ Minh Châu trong “hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” cho bà Bùi Thị Kim Hoa được công chứng tại Phòng Công chứng Minh Thư (thị trấn Đức Hòa), Phòng kỹ thuật hình sự cũng kết luận không phải chữ ký của ông Châu.

Người dân lo sợ sau vụ án

Với những chứng cứ rất rõ ràng cho thấy đây là vụ án hình sự, thì Công an huyện Đức Hòa lại làm thủ tục chuyển hồ sơ sang Tòa án huyện Đức Hòa để xử theo hướng tranh chấp dân sự.

Ngày 27/10, Thẩm phán Đỗ Bình An của Tòa án huyện Đức Hòa cho biết: “Bước đầu, ông Nguyễn Văn Dành đã thừa nhận giả mạo chữ ký. Tôi không hiểu sao công an lại không khởi tố vụ án, mà lại chuyển sang tòa”.

Đến nay anh Tuấn vẫn sống vất vưởng khốn đốn và cứ dài cổ chờ và chờ. Coi chừng anh bị “cho đi mò tôm” lúc nào không biết.

Nữ thần Công Lý và hình người đàn ông được cho là diễn viên hài Công Lý trên bìa sách.

Thưa bạn đọc, đây là kiểu ăn cướp tàn bạo chỉ có thể xảy ra trong thời đại này, khiến người dân không hiểu có pháp luật hay không nữa, hay có cũng như không, đúng như kiểu bìa cuốn sách hướng dẫn về luật - Bộ Luật Dân sự và bản văn hướng dẫn thi hành 2014 -  lại có hình anh hề Công Lý chỉ mặc quần lót, ở trần, hai tay cầm hai cán cân, đứng trên một quả cầu lửa, ý muốn nói “công lý chỉ là tên một diễn viên hài”.

Đang ngồi trong nhà bỗng dưng bị mấy ông công an và dân phòng xông vào trói lại đưa luôn vào bệnh viện tâm thần thì không còn cách nào chống đỡ nổi. Và, cũng không hiểu tại sao bệnh viện tâm thần cứ thản nhiên nhận một người bình thường vào “giam giữ” ở trong đó? Chắc lại được đại gia hoặc quan chức nào gửi gấm “cứ giữ chặt thằng đó cho tao”. Đến nay các cơ quan giám định đều xác nhận anh Tuấn không hề bị tâm thần, trái lại còn hết sức tỉnh táo.

Vậy bệnh viện tâm thần giữ anh Tuấn có lỗi không? Rồi các cơ quan điều tra cứ đủng đỉnh để mặc cho anh Tuấn nằm đói rách có phải là một hành động dung túng hay đồng lõa với kẻ gian ác vu cáo anh Tuấn không. Đến bao giờ vụ án này mới được đưa sang tòa án xét xử và xét xử như thế nào lại là một câu hỏi của người dân, không chỉ ở Đức Hòa mà là của hầu hết người dân thấp cổ bé miệng đang sống trên đất nước này. Bởi họ sợ một ngày “xấu trời” nào đó chính mình hoặc chú bác, con em mình cũng bị tóm ngang xương, bịt miệng, đưa vào bệnh viện tâm thần.

Người dân cay đắng nói với nhau: Đúng là cái thời đại này tâm thần hết rồi!
 
Một chuyện khác của tòa án cũng lại đang gây bất bình trong dư luận. Đó là một luật sư chuyên biện hộ cho những người nghèo khó bị đề nghị tước giấy phép hành nghề.

Vụ năm công an đánh chết người ở Phú Yên: công an, tòa, viện đòi ‘xử’ luật sư

Ngày 4/12, ông Huỳnh Công Trí, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên, cho biết cơ quan này đã nhận văn bản của liên ngành Công an, Viện Kiểm Sát (VKS) và Tòa án nhân dân (TAND) thành phố Tuy Hòa đề nghị thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư đối với luật sư Võ An Đôn. Luật sư Đôn là người bảo vệ cho gia đình anh Lê Thanh Kiều, người bị năm công an Phú Yên đánh chết. Công văn này gửi cùng lúc cho Sở Tư Pháp và Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên.

Năm cựu sỹ quan có liên quan đến vụ tra tấn anh Kiều đến chết tại phiên tòa phúc thẩm Phú Yên.

- Lý lẽ của liên ngành đứng đầu luật pháp
Công văn nêu: “Trong quá trình tham gia tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dùng nhục hình diễn ra từ ngày 26/3 đến 3/4, luật sư Đôn đã lợi dụng việc hành nghề luật sư để có lời lẽ thiếu văn hóa, xúc phạm đến người tham gia tố tụng trong vụ án và nhiều đồng chí lãnh đạo đương nhiệm khác trong các ngành nội chính”.

Theo đó, sau khi kết thúc phiên tòa, luật sư Đôn tiếp tục có nhiều lời nói, bài viết, trả lời phỏng vấn, bình luận đăng tải trên các mạng xã hội, các diễn đàn trong nước và quốc tế. Trong đó, luật sư Đôn cung cấp nhiều thông tin, nội dung sai lệch không đúng sự thật khách quan của vụ án. Luật sư Đôn đưa ra nhiều quan điểm trái pháp luật, nhận định, bình luận không đúng với chức năng xã hội nghề nghiệp của luật sư khi hành nghề.

Công văn cho rằng luật sư Đôn đã “tạo thành điểm nóng không tốt trong dư luận xã hội, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương”. Theo đó, luật sư Đôn đã vi phạm các điểm g, i Khoản 1 Điều 9 Luật.

Từ đó liên ngành công an, VKS và tòa án đề nghị Luật Sư Đoàn, Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên kịp thời kiểm tra, xử lý, thu hồi chứng chỉ hành nghề luật đối với luật sư Võ An Đôn vì đã vi phạm quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp.

-Phản ứng của giới luật sư Ngay sau khi có công văn này, dư luận lập tức sôi nổi, phản ứng gay gắt về sự “quy chụp” tội lên đầu một vị luật sư bỏ tiền túi bênh vực người nghèo. Nhiều người dân cho rằng đây là một vụ trả thù luật sư.

Luật sư Nguyễn Khả Thành, Phó Chủ nhiệm Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên, cho biết Ban Chủ nhiệm đoàn sẽ họp để xem xét kiến nghị trên có cơ sở hay không.

Theo luật sư Nguyễn Khả Thành, ba cơ quan kiến nghị trên đều liên quan đến các đề nghị của luật sư Đôn tại phiên tòa xét xử vụ năm công an Phú Yên đánh chết người. Tại phiên tòa sơ thẩm, luật sư Đôn nhiều lần đề nghị khởi tố ông Lê Đức Hoàn, Phó Công an thành phố Tuy Hòa. Tại phiên phúc thẩm, luật sư Đôn còn đề nghị khởi tố ông Lê Minh Chánh, Viện trưởng VKSND TP Tuy Hòa, tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người phạm tội.

Luật sư Nguyễn Khả Thành: “Trong quá trình tham gia tố tụng, luật sư có quyền đề nghị khởi tố người có dấu hiệu phạm tội. Qua theo dõi vụ án, tôi thấy việc luật sư Đôn đề nghị khởi tố ông Lê Đức Hoàn, Lê Minh Chánh là có cơ sở, đúng pháp luật. Đến nay một số đề nghị của luật sư Đôn đã được đáp ứng, điển hình là ông Hoàn đã bị truy tố tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Cũng theo luật sư Nguyễn Khả Thành, văn bản kiến nghị của ba cơ quan tố tụng thành phố Tuy Hòa cho rằng luật sư Đôn xúc phạm người khác nhưng không nói xúc phạm ai, xúc phạm như thế nào, không chứng minh được thiệt hại. “Nếu muốn nói xúc phạm ai thì phải chứng minh được thiệt hại, sau đó bản thân người bị xúc phạm khởi kiện ra tòa dân sự. Đến nay tôi chưa thấy ai kiện luật sư Đôn. Tôi cũng chưa nghe luật sư Đôn có lời lẽ nào gọi là thiếu văn hóa. Ngược lại, tôi thấy có rất nhiều comment ủng hộ luật sư Đôn.”

- “Có lý do gì đâu mà thu hồi” Ông Lê Tiến Dũng, Chánh Thanh tra Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên, khẳng định không có căn cứ để thu hồi chứng chỉ hành nghề đối với luật sư Đôn. Theo ông Dũng, văn bản kiến nghị cho rằng luật sư Đôn vi phạm về phát ngôn thuộc thẩm quyền xem xét, xử lý (nếu có vi phạm) của Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên chứ không phải của Sở Tư pháp.

“Họ yêu cầu tước chứng chỉ hành nghề nhưng có lý do gì đâu mà tước! Còn Luật Sư Đoàn cũng không có thẩm quyền tước giấy phép hành nghề luật sư được. Nếu luật sư vi phạm hai, ba lần thì Luật Sư Đoàn đề nghị lên Liên đoàn Luật sư chứ họ không có thẩm quyền. Họ có vi phạm thì mới thu hồi chứ không có vi phạm mà thu hồi thì họ kiện anh đến nơi chứ đâu có đơn giản,” ông Dũng nói.

- Luật sư Nguyễn Hương Quê, Chủ nhiệm Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên, cho biết: “Chúng tôi đã yêu cầu các cơ quan tố tụng TP Tuy Hòa cung cấp các tài liệu, chứng cứ để xem xét theo quy định. Sau khi có tài liệu, chứng cứ thì sẽ giao cho Hội đồng Khen thưởng Kỷ luật xác minh theo quy trình để xem xét luật sư Đôn có vi phạm hay không rồi đề xuất, sau đó Ban Chủ nhiệm sẽ xem xét. Tuy nhiên, hiện nay họ chưa cung cấp tài liệu, chứng cứ gì hết”.

Mẹ con chị Trần Thị Tâm (vợ anh Ngô Thanh Kiều) được luật sư Đôn giúp đỡ chuẩn bị ra tòa đòi công lý.

- Luật sư Võ An Đôn: Đó là sự quy chụp!

Luật sư Đôn đã trả lời báo chí: Tôi rất bất ngờ và bất bình trước bản kiến nghị bởi lời lẽ mang tính quy chụp, không đúng sự thật. Văn bản nói rằng tôi xúc phạm những người tham gia tố tụng nhưng tôi không hề xúc phạm ai.

Luật sư Võ An Đôn cùng gia đình nạn nhân Ngô Thanh Kiều tại phiên tòa sơ thẩm.

Trong tranh luận ở tòa sơ thẩm, tôi có đề nghị ông Phạm Văn Hóa – Giám đốc Công an tỉnh Phú Yên lúc đó, phải từ chức vì tôi cho rằng ông này phải chịu một phần trách nhiệm trước sai phạm của cấp dưới. Đó là đề xuất chứ tôi không hề xúc phạm ai. Tại phiên tòa phúc thẩm, tôi đề nghị khởi tố ông Lê Minh Chánh và điều này đúng pháp luật. Thực tế, ở cấp sơ thẩm, ông Chánh không truy tố ông Hoàn nên phải đến khi điều tra lại mới khởi tố.

Từ trước đến nay tôi chưa hề có bài viết nào, tôi cũng không chơi Facebook, chưa bao giờ tham gia một diễn đàn nào ở trong và ngoài nước…

- Luật sư Lê Thúc Anh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cho biết: Hiện chúng tôi cũng đã biết sự việc này và lãnh đạo Liên đoàn đã yêu cầu Ủy ban Giám sát đạo đức nghề nghiệp, khen thưởng, kỷ luật rà soát lại. Hiện nay việc hành nghề luật sư còn gặp nhiều khó khăn vì nhiều lý do. Liên đoàn LS Việt Nam có trách nhiệm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho các thành viên của mình và đồng thời tôn trọng ý kiến của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Liên quan đến sự việc của luật sư Võ An Đôn, chúng tôi đang yêu cầu kiểm tra xem luật sư Đôn có phát ngôn xúc phạm đến người tham gia tố tụng trong vụ án và các lãnh đạo khác hay không. Sau đó chúng tôi sẽ đối chiếu với các quy định của pháp luật, Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư, điều lệ của Luật Sư Đoàn để xem hành vi của luật sư Đôn có sai phạm như kiến nghị của các cơ quan tố tụng Tuy Hòa hay không. Trên cơ sở đó Liên đoàn sẽ có biện pháp xử lý thích hợp.

- Luật sư Nguyễn Minh Tâm, Tổng Biên tập tạp chí Luật Sư: Quan trọng là có “xử” được không!
Tôi nghĩ việc kiến nghị trên cũng là bình thường. Vấn đề là có chứng cứ để xử lý được không mới là quan trọng.
 
Trước đây trong vụ án “vườn điều”, liên ngành tố tụng tỉnh Bình Thuận cũng từng có văn bản kiến nghị khởi tố một luật sư thuộc Luật Sư Đoàn TP Hà Nội. Nhưng kiến nghị ấy không có kết quả vì luật sư đó không vi phạm gì. Đến vụ Epco-Minh Phụng, liên ngành tố tụng cũng kiến nghị xử lý trách nhiệm một luật sư thuộc Luật Sư Đoàn TP Sài Gòn, nhưng cũng không có cơ sở. Trong vụ này, người kiến nghị phải có nghĩa vụ chứng minh những sai phạm của luật sư Đôn (nếu có). Quy chế hoạt động nghề luật sư cũng quy định rõ luật sư có quyền khiếu nại quyết định xử lý (nếu bị xử lý) và vẫn có cấp cao hơn để xem xét lại.

- Luật sư Nguyễn Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Luật Sư Đoàn tỉnh Khánh Hòa: Có thể nói, với vụ án “năm công an Phú Yên đánh chết người”, luật sư Đôn đã thể hiện đầy đủ lương tâm, trách nhiệm của luật sư. Thực hiện trợ giúp pháp lý miễn phí cho gia đình bị hại, luật sư Đôn đã hoạt động độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan, không vì lợi ích vật chất, tinh thần và không sợ bất kỳ áp lực nào để làm trái pháp luật và đạo đức nghề nghiệp. Đến nay, với kết quả cơ bản đạt được, dư luận xã hội và giới luật sư đánh giá rất cao vai trò của luật sư Đôn.

Nếu có giải thưởng tôn vinh Luật sư bản lĩnh của năm 2014, chẳng hạn “luật sư có cống hiến cho cộng đồng, vì công lý, công bằng”, tôi sẽ đề cử luật sư Võ An Đôn.

Người dân nói gì?

Vụ năm công an ở thành phố Tuy Hòa (Phú Yên) đánh chết anh Ngô Thanh Kiều bản thân nó đã là một “điểm nóng” vì dư luận rất sôi nổi, người đứng đầu nhà nước cũng yêu cầu phải xử lý đúng người, đúng tội vì các cơ quan tiến hành tố tụng ở Tuy Hòa làm không đúng, gây phẫn nộ cho người dân.
 
Nay các cơ quan tiến hành tố tụng ở Tuy Hòa lại đề nghị thu hồi chứng chỉ hành nghề của luật sư Võ An Đôn, người bảo vệ cho gia đình bị hại thì có khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”?

Bức ành các cơ quan nội tạng của anh Kiều đều bị tổn thương nặng do bị tra tấn được mang ra làm bằng chứng trước tòa - ảnh NLĐ.

Cho đến giờ, người ta cũng không hiểu vì sao hành vi tra tấn anh Ngô Thanh Kiều đến chết lại chỉ bị xét xử về tội “dùng nhục hình” mà không bị xét xử về tội giết người? Phải chăng vẫn còn có sự bao che, cả nể. Trong khi đó, đã từ lâu Tòa án Nhân dân Tối cao hướng dẫn dùng nhục hình mà dẫn đến chết người thì phải xử về tội giết người. Tòa án cả nước đều xử như vậy, chỉ có ở Tuy Hòa (Phú Yên) là một mình một kiểu.

Cơ quan tiến hành tố tụng ở Tuy Hòa cho rằng luật sư Đôn có lời lẽ thiếu văn hóa, xúc phạm đến người tham gia tố tụng trong vụ án và nhiều đồng chí lãnh đạo đương nhiệm khác. Vậy lời lẽ đó là gì, xúc phạm như thế nào? Những “đồng chí lãnh đạo” đương nhiệm ở Tuy Hòa là ai? Và việc chứng minh này thuộc nghĩa vụ của cơ quan tiến hành tố tụng Tuy Hòa chứ không phải nghĩa vụ của Sở Tư pháp, của Liên đoàn Luật sư Việt Nam hay của Luật Sư Đoàn tỉnh Phú Yên.

Quá phẫn nộ, bà Ngô Thị Tuyết (chị của bị hại Kiều) òa khóc ngay tại tòa.

Nếu chỉ một vài câu nói của luật sư tại phiên tòa đề nghị khởi tố ông này, ông kia, thì đó không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của luật sư bảo vệ người bị hại. Trừ khi luật sư Đôn chỉ vào mặt HĐXX hay kiểm sát viên mà chửi thề, thóa mạ… chứ quy chụp khơi khơi rất khó thuyết phục.

Với bản đề nghị thiếu căn cứ của các cơ quan tố tụng thành phố Tuy Hòa, dư luận có dịp nêu băn khoăn: Phải chăng đây là sự “trả đũa” luật sư? Hiếm có một luật sư nào “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” như ông Đôn. Ông là vị cứu tinh của người dân nghèo thấp cổ bé miệng Việt Nam thường bị bọn lạm quyền hà hiếp trắng trợn mà không biết kêu ai. Đòn trả thù này đang làm người dân càng thêm lo sợ vào luật pháp rơi vào tay những người dùng quyền hành ngồi xổm trên luật pháp. Chưa biết vụ trả thù này mang lại kết quả như thế nào, nhưng kết quả đầu tiên chính là niềm tin vào luật pháp càng thêm bị xói mòn./-

Văn Quang

Khai Dân Trí

Văn Quang

Bộ mặt thật của cán cân công lý ở Tuy Hòa

Văn Quang - Viết từ Sài Gòn, ngày 14.4.2014

Bộ mặt thật của cán cân công lý ở Tuy Hòa

Trong bài kỳ trước, tôi đã tường thuật với bạn đọc nguyên nhân và kết quả của phiên tòa xử 5 điều tra viên đánh chết anh Kiều tại Phú Yên và chiều 3-4-2014 vừa qua, Tòa án TP Tuy Hòa (Phú Yên) chịu nhiều sức ép của dư luận đã tuyên án một bản án… có vẻ mới, nhưng thực ra chẳng có gì mới, chỉ là thêm 1-2 năm tù cho 2 phạm nhân, còn án treo và tha bổng phó CA TP Tuy Hòa vẫn y nguyên như cũ. Đây chỉ là một kiểu “đối phó với dư luận” đang phẫn nộ mà thôi. 

Người nhà nạn nhân nghe tuyên án

Nhiều người rớt nước mắt khi nhìn đứa con nhỏ hôn di ảnh của cha

Vì thế dù trong tuần vừa qua có khá nhiều sự kiện gây dư luận xôn xao như vụ “bẻ cong đường Trường Chinh tại Hà Nội để tránh nhà quan” còn đang có nhiều tranh cãi và “1.000 tấn hoá chất độc hại giấu dưới lòng đất tại Thanh Hóa”… tôi sẽ tường thuật trong một bài khác.

Trong bài này tôi không thể không tường thuật thêm về những dư luận của người dân sau phiên xử “tệ hại” đó. Nhất là ngày 4-4, khi nghe ông Lương Quang, Chánh án tòa án TP Tuy Hòa đã trả lời báo chí xung quanh vụ xử án “quái đản” này.

Tôi không thể tường trình hết những câu trả lời của ông chánh án này bởi nó khá… dài dòng văn tự, khi “thực” khi “ảo”, nửa kín nửa hở như kiểu ăn mặc “xuyên thấu” của các cô cẳng dài trong làng showbiz VN.

Chỉ xin nhấn mạnh đến lời phê phán của người dân, trong đó cũng có trích những câu trả lời “ỡm ờ” của ông chánh án, người trực tiếp ngồi cầm cán cân công lý trong vụ này.

Chúng tôi chịu nhiều áp lực.

Ông Lương Quang - Chánh án Tòa án TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên - đã cho biết như trên khi trả lời phỏng vấn Báo Người Lao Động về vụ án 5 công an dùng nhục hình gây phẫn nộ trong dư luận.

Khi phóng viên hỏi: Ông nghĩ sao về bản án mà TAND TP Tuy Hòa vừa tuyên vào chiều 3-4?

Ông Lương Quang nói: Khi HĐXX tuyên án, gia đình người bị hại có phản ứng, la ó không đồng tình, nhất là phần bồi thường dân sự. Bị cáo Nguyễn Thân Thảo Thành cũng có vẻ không đồng tình. Dư luận đa chiều, chỗ nói nhẹ, chỗ bảo xử vậy là vừa. Vụ án này hết sức phức tạp, nhạy cảm, cả trung ương cũng rất quan tâm. Chúng tôi chịu rất nhiều áp lực.

Nguyễn Thân Thảo Thành trên đường vào trại tù

Nhưng ông chánh án không nói rõ áp lực từ đâu. Từ dư luận hay từ một cơ quan, một quan chức lớn nào của bộ nào ngành nào “rỉ tai” ông phải xử thế này hay thế kia. Hoặc nghe bà con phản đối dữ quá nên Hội đồng xét xử (HĐXX) bèn cho thêm vài anh vào tù ít ngày cho “thiên hạ vui lòng”? Nếu một phiên tòa chịu áp lực thì còn gì là công tâm, công lý đi chơi chỗ khác, dành chỗ cho những thứ áp lực đó lên ngôi.

Bàng hoàng, phẫn nộ, thất vọng

Đó là cảm nhận của ông Trần Đăng Tuấn, nguyên Phó TGĐ Đài Truyền Hình VN về bài trả lời phỏng vấn của Chánh án Tòa án TP Tuy Hòa, khi trả lời báo chí về phiên tòa xử 5 công an dùng nhục hình đánh chết một công dân đăng trên báo Tuổi Trẻ. Ông Tuấn viết: “Không kinh ngạc sao được khi người có trách nhiệm phải phân xử độc lập, chỉ tuân thủ theo pháp luật, lại nói rằng đây là việc “nhạy cảm”, “phải biết chọn giải pháp nào để an toàn” (!).

Thật mỉa mai khi ông chánh án lại chọn “giải pháp an toàn” cho mình hay cho cả HĐXX bất chấp pháp luật. Nói trắng ra là ông sợ, cái bệnh “sợ đủ thứ” không ngờ lại ăn sâu cả vào tòa án. Sợ bị trù dập, bị cho về vườn, bị “sờ gáy”…

Giữ mối quan hệ cho tốt đẹp

Không những thế ông chánh án lại thú nhận: “Có những việc biết lẽ ra là như thế này nhưng người ta không làm như thế mà làm khác một chút để đảm bảo mối quan hệ cho tốt” (!).

Nói rõ hơn là đáng lẽ phải xử tội phạm tù 10 năm theo đúng pháp luật thì ông xử nhẹ 5 năm tù nếu là mối quan hệ “vừa phải”, xử tù 1 năm nếu là mối quan hệ của ông với một người nào đó “năng ký” hơn và xử án treo hoặc “không cần truy cứ trách nhiệm” có nghĩa là tha bổng, nếu mối quan hệ xã hội rất quan trọng như sếp lớn yêu cầu thế này, địa phương yêu cầu thế kia… Có hàng trăm mối quan hệ xã hội như thế. Nếu chỉ để giữ mối quan hệ cho tốt thì nên đi bán hàng cơm hơn là làm chánh án. Bởi hai chuyện đó là là hai thứ quan hệ khác nhau hoàn toàn.

Với những vết thương khủng khiếp trên người nạn nhânNgô Thanh Kiều,
ông Lương Quang, Chánh án tòa án TP Tuy Hòa cho là tai nạn nghề nghiệp

Ông chánh án còn cho rằng sự đánh đập dã man của mấy anh điều tra viên “chỉ là tai nạn nghề nghiệp”. Ông cố tình bẻ cong chữ nghĩa. Thí dụ người tài xế lái xe hơi, đang đi bất ngờ xe bị mất thắng, lao xuống hố, đó là tai nạn nghề nghiệp. Cón cố tình đánh người đến chết có thể gọi là tai nạn nghề nghiệp được không? Đúng là “miệng nhà quan có gang có thép”!

Xử cho xong việc, ôm rơm làm chi cho nặng bụng
 
Người dân còn thấy chua chát và mỉa mai hơn khi vị chánh án của phiên tòa - người phải tìm ra cho được phán quyết đúng nhất với sự thật, người phải chỉ mặt tội ác và đem lại công lý - lại công khai nói rằng chẳng muốn “ôm rơm nặng bụng”, “làm cho hết trách nhiệm thôi”? Ông nói: “Có cái cũng đành vậy chứ” và “xét xử còn có phúc thẩm”.

Rõ ràng ông đã tự thú nhận phiên tòa vừa qua ông chỉ làm lấy lệ, làm cho xong việc, chứ không muốn hết lòng hết sức tìm ra công lý. Ông không muốn “ôm rơm cho nặng bụng”, cứ xử như thế cho xong rồi để phúc thẩm làm gì thì làm. Chắc ông đá bóng rất giỏi nên đá bóng kiểu tiki taka như Messi, chuyền bóng thật nhanh cho anh khác. Xứ nhanh, xử “đẹp”, xử biết điều như vào quán nhậu cho tiền boa các em tiếp viên.

Sau phiên tòa, trả lời báo chí của ông Chánh án TP Tuy Hòa càng "đổ thêm dầu vào lửa", làm cho người ta ngao ngán về trình độ, phẫn nộ về thái độ hờ hững, vô tư lự, thiếu trách nhiệm với quyền của người dân...

Sau vụ xử án này, đã có rất nhiều dư luận trên các phương tiện thông tin đại chúng. Từ những luật sư đến các viên chức, từ người trí thức đến người bình dân đều đồng loạt lên tiếng phản bác lời phát biểu của ông chánh án Tuy Hòa. Tôi trích dẫn ý kiến của một người dân.

Vở hài kịch lộ liễu

Bạn đọc Hà Giang viết trên báo Người Lao Động ngày 6-4-2014:

“Mấy ngày gần đây, tôi theo dõi rất kỹ diễn biến vụ xử 5 công an dùng nhục hình ở TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.

“Từ xót xa, phẫn nộ trước cái chết đau đớn, oan ức của bị hại; tức giận điên người trước bản án của TAND TP Tuy Hòa đến ngỡ ngàng ‘không hiểu gì hết’ trước kiểu trả lời phỏng vấn có một không hai của ông Lương Quang, Chánh án TAND TP Tuy Hòa.

“Ai cũng thấy vụ án này được các cơ quan tố tụng TP Tuy Hòa dàn ra như một vở hài kịch.

“Nó phi lý, nực cười tới mức sau khi tòa tuyên án, từ gia đình bị hại đến bị cáo; từ luật sư bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho các bên đến người dự khán đều cật lực phản đối, chỉ trích tòa nặng lời vì đã đạp lên dư luận, xét xử thiếu công bằng; bỏ lọt người, lọt tội.

“Và vở hài kịch ấy chỉ thật sự phô bày khi ông Quang nói rằng đây là một vụ án phức tạp, tòa phải “chọn giải pháp nào để giải quyết cho an toàn” và “làm khác một chút để bảo đảm mối quan hệ cho tốt.”

Biết nói gì hơn là hoan hô ông chánh án! Sự thật thà của ông đã giúp dư luận nhận ra bộ mặt thật của cán cân công lý ở Tuy Hòa. Bộ mặt đó làm chúng tôi, những người dân thường cảm thấy chua xót đến cùng cực. Bộ mặt đó như một gáo nước lạnh tạt vào xã hội.

Không biết những người làm trong ngành tư pháp Việt Nam có xấu hổ không khi có đồng nghiệp như ông Quang nói riêng và các cơ quan tố tụng ở TP Tuy Hòa nói chung. Chứ riêng bản thân tôi, với tư cách một công dân, tôi thấy xấu hổ không biết chui vào đâu khi mình làm chủ đất nước này mà lại thiếu sáng suốt đến mức trả lương cho một người đầy tớ đang làm việc không vì công lý mà vì cái ghế của mình.

Tòa sơ thẩm kết thúc, các bên đều kháng án và mong chờ một sự công bằng hơn ở phiên phúc thẩm. Nhưng không phải vì thế mà bỏ qua cho những cú đạp lạnh lùng như vậy. Bởi nó không chỉ đạp vào dư luận mà còn đạp vào nền tư pháp nước nhà…”

Chụp quần lên đầu ông chánh án

Hẳn bạn đọc còn nhớ câu chuyện cứ như tiếu lâm xảy ra tại TP Quy Nhơn khi bà Nguyễn Thị Xuân Đào chụp chiếc quần đen lên đầu ông chánh án. Vụ này tôi đã tường thuật vào ngày 06-12-2013. Bạn đọc nhiều việc, sợ quên, nên xin kể lại sơ lược:

Vì không bán được nhà đất nên bà Đào đến tòa án TP Quy Nhơn để gặp thẩm phán. Tại đây, do thẩm phán thụ lý vụ việc đi vắng nên bà Đào được ông Trương Quốc Dũng, Chánh án, mời vào phòng làm việc và giải thích về việc kê biên.

Bà Đào cho rằng ông Dũng chỉ thị cho cấp dưới làm thiệt hại cho mình, như thế là có dấu hiệu tiêu cực (ăn hối lộ của người khác) nên bà Đào tức tối, lấy một chiếc quần đen bằng vải thun, loại dành cho phụ nữ, bất ngờ trùm xuống đầu ông chánh án.

Mọi việc càng trở nên phức tạp và khôi hài hơn nữa khi bà Đào lôi ông chánh án Dũng ra ngoài hành lang và la to cho… cả làng cả nước cùng biết.

Nhắc lại chuyện này để thấy nỗi phẫn uất của người dân đôi khi rất sắc bén, còn hơn cả vũ khí. Mảnh vải đen không làm chết người nhưng hủy hoại uy tín của cả hệ thống pháp luật. Dù đúng hay sai hình ảnh đó còn in đọng trong lòng người dân.

Bà Nguyễn Thị Xuân Đào chụp quần lên đầu ông chánh án Quy Nhơn

Chắc chắn bà Đào đã chuẩn bị sẵn từ trước nên mới có cái quần đen để sẵn trong bóp khi đến gặp chánh án và bà cũng thừa biết như vậy là phạm tội, nhưng bà vẫn làm. Chẳng qua đây chỉ là một vụ “tức nước vỡ bờ”, nó cũng nằm trong cái “hội chứng tự xử”. Người dân chỉ còn phản ứng đó để “giải phóng” cho những nỗi giận hờn. Vậy vụ án Tuy Hòa này sẽ đưa dẫn tới đâu, còn phải chờ phiên tòa phúc thẩm chưa biết sẽ được mở vào ngày nào và quả bóng “chịu nhiều áp lực” được đá lên trên có đi vào khung thành như ý muốn hay lại bay tuốt lên không trung kiểu bắn vịt trời? Lúc đó chưa thể biết phản ứng của gia đình người bị hại sẽ ra sao và phản ứng của dư luận sẽ như thế nào.

Hãy thử nhìn qua luật lệ của nhiều nước trên thế giới về vấn đề này.

50 năm tù cho một vụ cảnh sát đánh người và sai lệch hồ sơ.

Ở các nước tiên tiến, chuyện cảnh sát sử dụng bạo lực ngược đãi nghi phạm được xử lý ra sao và biện pháp nào để hạn chế vi phạm này?

Tại nhiều quốc gia trên thế giới, việc cảnh sát dùng bạo lực để khiến nghi phạm khai, nhận tội là hành vi bị cấm. Ngay cả khi truy đuổi các nghi can, nếu trong trường hợp không cần thiết mà làm nghi can bị thương tích, thậm chí dùng lời lẽ thô tục để xúc phạm nghi can thì cảnh sát cũng bị xử lý thật nặng. Một vụ án gần đây tại Mỹ đã chứng tỏ thế nào của luật pháp và quyền lợi của một công dân.

Khi nghi phạm đã được đưa tới cơ quan công an thì hiếm có trường hợp nào cảnh sát dám sử dụng dùi cui và nắm đấm. Bởi lẽ chỉ cần bị phát hiện, bất kể người bị tra tấn thương tích nặng nhẹ ra sao thì án tù cho cảnh sát điều tra là không thể tránh khỏi.

Cuối tháng 2-2014 vừa qua, báo chí Mỹ đưa tin một cựu sĩ quan cảnh sát tiểu bang Massachusetts ở Mỹ đã bị kết án tại tòa án liên bang vì sử dụng nhục hình đối với một nghi phạm đã bị bắt giữ tại sở cảnh sát. Viên cảnh sát này sau đó còn làm sai lệch báo cáo chính thức để che đậy hành vi phạm tội của mình.

Các công tố viên tại tòa án liên bang cho biết vị cảnh sát 47 tuổi Shawn Coughlin đã đánh vào đầu, dùng đầu gối thúc vào thân thể của một nghi phạm khi người này đang bị còng tay tại một phòng giam ở đồn cảnh sát thuộc Plymouth vào năm 2011. Thêm nữa, Shawn Coughlin còn cố tình làm sai lệch báo cáo chính thức về vụ việc để trốn tội lạm dụng nhục hình của mình.

Trước những bằng chứng thu thập được cùng lời khai của người bị hại, tòa án liên bang đã xác định Coughlin vi phạm hai tội danh là làm giả hồ sơ và sử dụng nhục hình gây thương tích. Kết quả, viên cảnh sát này vừa bị mất việc làm, vừa phải ngồi thêm 30 năm tù. Trong 30 năm tù đó có 10 năm cho tội đánh người vì vi phạm quyền dân sự, 20 năm cho mức án làm sai lệch hồ sơ. Nếu việc hành hung của Shawn Coughlin gây thương tích nặng thì con số 10 năm có thể sẽ nhân lên nhiều lần, có thể là 30, 40 hoặc thậm chí 50 năm tù.

Đi tìm nguyên nhân

Luật sư Nguyễn Tiến Tài đi tìm nguyên nhân dẫn đến tình trạng coi thường tính mạng người dân, đã viết trên báo Pháp luật ngày 30-3-2014:

Không còn nghi ngờ gì nữa, tình trạng bức tra, nhục hình đã và đang trở thành vấn đề nhức nhối, xót xa của xã hội.

Xót xa ở chỗ kẻ nhân danh bảo vệ pháp luật lại chà đạp lên pháp luật, đạo lý, chà đạp lên phẩm giá của người khác. Gọi những kẻ ấy là côn đồ được hợp pháp hóa chắc cũng chẳng quá đáng.

Hệ thống pháp luật để kiểm soát việc sử dụng quyền lực còn lỏng lẻo, đúng. Nhưng theo tôi, sâu xa hơn có lẽ là nằm ở chất lượng đội ngũ cảnh sát, công an viên. Chất lượng được hình thành trước hết từ việc giáo dục đào tạo.

Có hai lý do chủ yếu giải thích cho việc dùng nhục hình. Một là do nghiệp vụ quá yếu (vì quá yếu nên người ta mới sử dụng phương pháp bạo lực để điều tra). Hai là do thiếu đạo đức nghề nghiệp.

Đạo đức của “nghề” cảnh sát, theo tôi, hơn ai hết là phải thượng tôn pháp luật, là biết tôn trọng phẩm giá của người khác (vì nhiệm vụ cơ bản của họ là bảo vệ pháp luật, bảo vệ phẩm giá con người). Các trường nghiệp vụ công an liệu có đảm bảo được hai yêu cầu cơ bản này trong việc đào tạo? Thiết nghĩ đã đến lúc cần xem lại.

Tuyển dụng dựa trên tiêu chí con ông cháu cha

Luật sư Tài viết tiếp: Một thực tế dễ thấy là yêu cầu đầu vào, đặc biệt là yêu cầu về năng lực hiện nay của ngành công an còn khá dễ dãi, đặc biệt là đối với lực lượng công an xã.

Chẳng hạn theo quy định, đối với công an viên chỉ cần tốt nghiệp THCS, còn trưởng-phó công an xã chỉ cần tốt nghiệp THPT.

Nhiều doanh nghiệp tuyển nhân viên lễ tân thôi còn đòi bằng đại học. Trong khi công an xã, theo Luật Công an nhân dân, được xem là lực lượng “nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở” mà trình độ cỡ đó thì làm sao đảm đương cho thật tốt nhiệm vụ.

Chưa cần nói chi đến nghiệp vụ, chỉ nội về tác phong, ứng xử của một số công an viên đã khiến nhiều nơi người dân phải sợ hãi, than trời.

Tình trạng nhục hình dẫn đến gây thương tích hoặc chết người tại các cơ quan công an xã rộ lên trong thời gian gần đây phải chăng có nguyên nhân từ chất lượng đầu vào quá thấp?

Nói đến đầu vào, có lẽ cũng không thể không bàn đến một chính sách gây xầm xì lâu nay, đó là quy định về tuyển dụng dựa trên tiêu chí “con ông cháu cha” của ngành công an. Theo đó, cho phép ưu tiên tuyển dụng vào ngành công an đối với con của cán bộ công an có thời gian làm việc trong ngành liên tục từ 15 năm trở lên (Thông tư 30/2009/TT-BCA của Bộ Công an).

Nói cách khác, con của cán bộ công an thì được ưu ái tuyển chọn trước, còn người ngoài ngành thì… chờ đấy!

Không rõ mục đích của chính sách này có phải nhằm trả ơn cho cán bộ của ngành hay nhằm tạo ra các thế hệ phục vụ trung thành hay không.

Nhưng rõ ràng quy định mang đậm đặc quyền nói trên đã làm giảm đi tính cạnh tranh và cơ hội để ngành công an chọn lựa những người ưu tú nhất, trong khi có những người không có năng lực, phẩm chất lại được tạo điều kiện tuyển dụng một cách dễ dàng.

Câu chuyện xảy ra cách đây không lâu khiến ai cũng giật mình là vụ tám chiến sĩ công an thuộc Công an tỉnh Long An (đang được đào tạo để làm việc) bị loại khỏi ngành do phát hiện sử dụng ma túy. Trong số đó có tới bốn người là con của cán bộ công tác trong ngành công an ở Long An. Thật khó mà tưởng tượng được sẽ còn điều gì tồi tệ hơn xảy ra nếu vụ việc không bị phát hiện và họ vẫn khoác lên mình sắc phục nhân danh là những người bảo vệ pháp luật.

Trên đây là những lời bình luận gay gắt, nhưng rất thẳng thắn, mong rằng sẽ thấu đến tai những người “nắm luật pháp trong tay” và những cơ quan có thể làm thay đổi những mảng đen trong nền tư pháp hiện nay. Người dân cần một đời sống thảnh thơi, an bình chứ không phải lúc nào cũng “sợ đủ thứ” thì chẳng bao giờ gọi là tự do hạnh phúc cả./.

Văn Quang

Khai Dân Trí

Văn Quang