Ở VN bạn muốn làm gì, muốn thi cử vào đâu, muốn hành nghề gì đều phải
khai lý lịch, thậm chí theo quy định của nhà nước cứ đến 80 tuổi là người dân
được hưởng trợ cấp mỗi tháng khoảng hơn hai trăm ngàn tiền VN, vậy mà trong bản
khai cũng có mục lý lịch, năm nào ở đâu, làm gì…
Từ 40 năm nay, chủ nghĩa lý lịch vẫn còn tồn tại. Chẳng nhìn ở đâu
xa, bạn hãy cứ nhìn những anh em thương phế binh VNCH sống lay lắt vất vưởng ra
sao giữa những thôn xóm hoặc ngay giữa đường phố Sài Gòn. Họ chẳng được hưởng
bất cứ một quyền lợi nào của người thương binh. Thậm chí có người đã phải tự
thiêu vì quá nghèo, không muốn làm khổ con cháu.
Anh Nguyễn Văn Báu, thương binh VNCH khi còn sống cụt hai chân. Anh đã tự thiêu đêm 27 tháng 7 năm 2008.
Thê thảm hơn nữa người tự thiêu ở nhà thuê, sợ cháy nhà con cháu phải
bồi thường nên bò ra bãi đất trống, đổ xăng lên người rồi tự thiêu. Chuyện này
tôi đã tường thuật cùng bạn đọc ngày 3
tháng 8 năm 2008. Bạn có thể xem toàn văn qua bài viết "Câu chuyện thương tâm của một anh thương
phế binh VNCH" . Trong khi thương binh của miền Bắc đều được hưởng phụ cấp và nhiều
thứ ưu tiên khác.
Thẻ quân nhân QL/VNCH vẫn theo anh cho đến ngày anh tự thiêu.
Chỉ cần nhìn thế
thôi bạn đã thấy rõ cái “chủ nghĩa lý lịch” nặng nề biết chừng nào! Kêu gọi “hòa
hợp hòa giải dân tộc”, muốn phát triển và muốn kén chọn nhân tài về phục vụ đất
nước thì trước hết phải làm cho tuyệt nọc cái thứ chủ nghĩa phân biệt đối xử
này.
Nhân ở đây, tôi xin chân thành hoan nghênh một số hội đoàn và nhiều
vị nhân sĩ trí thức ở Mỹ đang có chương trình vận động chính phủ Hoa Kỳ cho phép
mở lại chương trình HO để các anh em thương phế binh VNCH được đi định cư tại
Mỹ.
Đó là một sự công
bằng cần thiết dành cho người
thương binh Việt Nam Cộng Hoà, một thời chiến đấu hy sinh một phần thân thể cho
tự do dân chủ.
Anh Châu Kim Hàng, cấp bậc Hạ sĩ nhất, trên đường phố Saigon không biết làm gì để sống.
Tôi tin rằng sẽ được cộng đồng người Việt ở khắp nơi hưởng ứng yểm
trợ cho chương trình tốt đẹp này. Dù kết quả có thế nào thì anh em cũng cảm thấy
được an ủi, bớt tủi thân trong cuộc sống đấy khổ cực cay đắng này. Tuy nhiên tôi
vẫn hy vọng cuộc vận động sẽ thành công bởi lẽ phải và mọi sự thật được phơi bày
sẽ làm rung động những tấm lòng nhân ái.
Còn cái Nghĩa
trang Quân Đội VNCH cũng biến mất, bức tượng Tiếc Thương bị lật đổ chổng vó lên
trời để phô bày cái hình ảnh “chiến thắng” của phe thắng cuộc. Mãi sau đó bị dư
luận chê trách mới chuyển thành nghĩa trang dân sự, bỏ mặc cho cỏ lau dày đặc và
các nấm mồ liệt sĩ lâu dần trờ thành hoang phế. Sau này một số thân nhân liệt sĩ
mới được xin phép vào tu sửa.
Hãy nhìn ra các nước, sau những cuộc nội chiến, chiến binh tử sĩ hai
bên đều nằm chung trong một nghĩa trang được chăm sóc quy mô, trang trọng. Bởi
cả hai bên đều là những chiến sĩ hy sinh thân mình để bảo vệ hạnh phúc của người
dân.
Còn phân biệt đối xử cả với người chết thì chính sách nhân đạo ở đâu,
làm sao hòa hợp hòa giải được?
Bao giờ có một
cái nghĩa trang chung cho cả hai bên, lúc đó mới nhìn thấy nhà nước có thiện chí
sửa chữa những sai lầm, tiến tới những mục đích khác.
Trở về với chuyện
“cái lý lịch”, chuyện mới nhất hiện đang được các nhà gọi là trí thức ở VN đang
bàn tán xôn xao trên khắp các trang báo trang mạng ở VN lúc này đó là cuộc
thi tuyển, sát hạch công chức
ở Hà Nội.
Mọi
kiểu thi cử chỉ là hình thức…
cho ra vẻ công tâm mà thôi
Mới đây, Sở Nội vụ TP. Hà Nội công bố kết quả kiểm tra, sát hạch công
chức thuộc diện đặc cách xét tuyển năm 2015. Trong đó, có 30/63 thí sinh đã
không vượt qua được kỳ kiểm tra, sát hạch này. Đáng lưu ý, có 5 người là thạc sĩ
loại giỏi, xuất sắc ở nước ngoài, số còn lại đều là thủ khoa xuất sắc trong
nước, cử nhân có bằng loại giỏi ở nước ngoài.
Hàng trăm ứng viên chen lấn nhau trong kỳ thi tuyển công chức ở VN.
"Tôi
làm bài tốt, sao lại trượt?"
Anh
Quang bày tỏ: “Ngay lúc nộp hồ sơ, nhà tuyển dụng chỉ nhận bằng và bảng điểm của
tôi. Các văn bằng chứng chỉ khác cũng như quá trình làm việc công tác của tôi,
nhà tuyển dụng đều không nhận. Như vậy, vô hình trung đã đánh đồng tôi với các
ứng viên khác”.
Anh
Nam, thạc sĩ tốt nghiệp loại giỏi ở nước ngoài chia sẻ, chuyên ngành anh ứng
tuyển chỉ có một mình anh, không phải cạnh tranh với ai. Do đó, chỉ cần đạt 50
điểm là anh sẽ đỗ. Tuy nhiên, kết quả của anh lại không như mong đợi, anh được
dưới 50 điểm và trượt công chức.
Anh
phân trần: “Tôi
thấy kết quả không phản ánh đúng bài thi. Mặc dù có 2 câu hỏi không nằm trong
nội dung ôn tập nhưng tôi vẫn làm được, vì tôi đã từng đọc qua trong quá trình
công tác. Đặc biệt là ở vòng phỏng vấn, có 3 người trong Hội đồng sát hạch nhưng
không có ghi âm, không có giám sát và cũng không biết giám khảo chấm điểm thế
nào?
Anh
Nam nhận xét: "Câu hỏi trong kỳ thi sát hạch vừa rồi chưa hợp lý, thi như vậy
chỉ dành cho người học thuộc lòng. Câu hỏi đưa ra cần phải yêu cầu ứng viên vận
dụng kiến thức văn bản pháp luật, kiến thức chuyên ngành đã được học để xử lý
tình huống hoặc cho đề bài, soạn thảo đáp án trên máy tính và đứng thuyết trình
đáp án đó cho hội đồng sát hạch. Mấy câu hỏi học thuộc lòng vậy làm sao đánh giá
được trình độ?"
GS Huỳnh Hữu Tuệ, giảng viên Trường Đại học Laval (Canada) cho biết:
Cách thi tuyển công chức của Sở Nội Vụ Hà Nội không phù hợp với kiến thức được
đào tạo của các thí sinh có trình độ chuyên môn. Ông Tuệ cũng cho biết, ở nước
ngoài thi công đơn giản hơn nhiều. Họ chỉ cần dựa vào bằng cấp và vượt qua vòng
phỏng vấn về kiến thức, tâm lý, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm là có thể đỗ
công chức.
Bản chất của vấn đề thi cử này là cái lý lịch
Luật
sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cũng phải lên tiếng
thừa nhận bản chất của những cuộc thi như thế này:
Thứ
nhất: “Quan
trọng là người đứng đầu có quyết tâm chọn người tài hay
không”.
Ý kiến này rất xác đáng, nếu người đứng đầu quyết tâm chọn người tài
thì chắc chắn sẽ tìm ra người tài. Còn nếu ngược lại, họ tuyển người vì tiền, vì
quan hệ, vì hậu duệ, con cháu, dòng họ, thì họ có đủ mọi mưu chước để đánh rớt
người tài, đưa người được sắp xếp từ trước vào (chữ nghĩa bây giờ ở VN gọi là cơ
cấu). Mọi kiểu thi cử chỉ là hình thức, chẳng qua thi là “làm
phép”.
Tích xưa tuồng cũ đã có nhiều chuyện hay về việc quyết tâm chọn người
tài, tìm người tài. Như chuyện “tam cố thảo lư” còn lưu truyền mãi trong dân
gian.
Sau khi Từ Thứ đến với Tào Tháo, Lưu Bị tìm đến Long
Trung để thỉnh cầu ông ra giúp nhưng hai lần đầu không gặp mãi đến lần thứ ba
mới gặp được nên mới có câu "Lưu Bị tam cố thảo lư cầu hiền". Lưu Bị được Lượng
nói kế sách định quốc an bang vô cùng kính phục, muốn mời Gia Cát Lượng xuống
núi mưu tính đại sự.
Gia Cát Lượng thấy Lưu Bị thật lòng cầu xin nên ông
chấp nhận làm quân sư cho Lưu Bị. Năm đó Gia Cát Lượng mới có 27 tuổi chính thức
bước vào vũ đài chính trị và làm nên những chiến thắng lẫy lừng như trận Xích
Bích và nhiều chiến thắng vang dội khác.
Thứ
hai: theo
luật sư Trần Quốc Thuận: “Định nghĩa chữ “tài” tùy thuộc vào mỗi nước có quan
điểm khác nhau. Tài ở nước ngoài là giỏi về chuyên môn, giỏi về kỹ thuật, giỏi
về ngoại ngữ, giỏi về vi tính… còn ở nước mình, tài còn phải kèm theo một thứ:
đó là lý lịch”.
Luật
sư Trần Quốc Thuận đã rất thẳng thắn khi nói đến hai chữ “lý lịch”. Dù đất nước
trong 40 năm qua đã có không ít ý kiến lên tiếng xóa bỏ lằn ranh phân biệt đối
xử, nhưng “chủ nghĩa lý lịch” vẫn cứ tồn tại, cản trở sự đóng góp, cống hiến và
phát triển của rất nhiều người có năng lực thực sự.
“Tất
cả các cuộc thi dù bắt buộc có chuyên môn, ngoại ngữ, tin học, nhưng đó là cái
bề nổi, còn ẩn chứa đằng sau, cuộc sát hạch lý lịch mới là cốt yếu. Đã có một
thời, người ta công khai đưa lý lịch ra làm môn thi. Nay tuy không nói ra, nhưng
nó vẫn còn chi phối ít nhiều…”.
Một
khi người đứng đầu không quyết tâm chọn người tài. Một khi còn “chủ nghĩa lý
lịch”, thì mọi kiểu thi cử chỉ là hình thức.
Mọi sự
đều đã sắp đặt hết
Khi
phóng viên hỏi: Thi công chức, nhiều người cho rằng là kỳ thi tiêu cực nhất hiện
nay, nếu không có tiền là không đỗ, ông nghĩ sao?
Ông Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội trả lời:
“Việc
tiêu cực trong thi tuyển công chức nói từ lâu rồi. Thi gì cũng tiêu cực, tiêu
cực từ lộ đề thi trước, đánh dấu trong những bài chấm, thậm chí người thi còn
được đưa đề giải trước mang vào phòng thi chỉ việc chép vào bài… việc
này cũng nói nhiều rồi.
Cho
nên, bộ máy ở trên đã không trong sạch thì làm sao mà có sự trong sạch từ
dưới được. Nếu người ở trên không muốn tuyển dụng người tài và tuyển dụng
với lý do lợi ích khác thì sẽ tạo nên lợi ích liền sau khi thi.
PV:
Thưa
ông, đây có phải là vấn đề nhức nhối trong xã hội mà khó giải quyết
không?
Ông
Thuận: “Quá nhức nhối đi chứ
vì cửa vào hé rất nhỏ. Những người vào là những người đã được chuẩn bị sẵn rồi.
Mặc dù thi công khai nhưng còn vấn đề lý lịch nữa.
Cũng về ý công khai như ông nói, nhiều ý kiến cho rằng,
mặc dù thi công chức luôn tổ chức công khai (công khai về chỉ tiêu, tiêu chí,
điểm số…) nhưng dưới sự công khai này là ẩn chứa sự sắp đặt
hết”.
Để kết luận cho bài này mời bạn đọc một trong hàng trăm lời phê phán của
độc giả ở VN.
- Bạn Trần Ngọc Hải viết:
“Khổ lắm. Biết rồi nói mãi. Thi công chức ở Thủ đô bao nhiêu năm nay số người đỗ
đạt vẫn rơi vào đối tượng "biên chế". Phần lớn là con ông cháu cha, người thân
quan và có cả chạy chọt nữa. Nếu lôi bài thi ra đọ thật, thì kể cả thủ khoa xuất
sắc hay thạc sỹ tốt nghiệp ở nước ngoài cũng chào thua. Họ có kế hoạch, chỉ tiêu
và sắp xếp hết cả rồi. Hi..hi vui lắm ! Tôi đã thu lượm được kha khá minh chứng
thông tin những vụ chạy chọt thi tuyển công chức buồn cười lắm, chỉ tốn có 2-3
trăm triệu thôi, từ một nhân viên (người quen bạn tôi) không hiểu gì về tin học
cơ bản, không soạn thảo được văn bản thông thường, ấy thế mà trúng tuyển một
cách ngoạn mục vượt qua cả những thí sinh được đào tạo ở nước ngoài về. Giờ thì
đang chễm chệ làm "sếp" ở TP. HCM rồi.”
Như thế thì thi cử chẳng qua là một trò bịp. Anh là dân đen, nhất là
có dính dáng tới “phản động, Mỹ Ngụy” thì đừng bao giờ dại dột mất công đèn sách
vác giấy bút đi thi vào làm công chức ở bất cứ ngành nào. Hãy tìm đến các công
ty kinh doanh tư nhân của nước ngoài, hy vọng bạn sẽ được trọng dụng. Hy vọng
thôi bởi ngay ở các doanh nghiệp tư này cũng bị áp lực phải ưu tiên cho con ông,
cháu cha mới sống được./-
Câu chuyện thương tâm của một anh thương phế binh VNCH
Đúng ngày 27/7/2008, ngày thương binh liệt sỹ, tại số 15 đường 19a
khu phố 4 Bình Hưng Hoà, Q. Bình Tân, có một thương binh cụt cả hai chân
đã tự thiêu ngay trước cửa ngôi nhà đi thuê. Vì chuyện xảy ra lúc 12
giờ đêm nên không ai biết, không ai kịp đến dập tắt lửa. Đến khi mọi
người ngửi thấy mùi thịt khét chồm dậy thì anh chỉ còn là một khôi tròn
đen ngòm và…lạ thay, vẫn còn thở, tim vẫn còn đập! Người ta đưa anh vào
bệnh viện chơ Rẫy, anh được vào phòng “săn sóc đặc biệt”, không ai được
tiếp cận. Cho đến 16 giờ chiều 28 thì, bạn bè, đồng ngũ anh mới được báo
tin: ”Anh đã qua đời vì bỏng tới 90% thì không có cách gì cứu nổi”. Và
người ta đưa anh xuống Nhà Xác.
Sáng hôm sau, bạn bè, đồng ngũ và
con trai của anh làm nghề đạp xích-lô đến để “xin”xác anh về thì….mọi
ngưòi mới té ngửa ra là: Phải nộp….6 triệu đồng tiền săn sóc đặc biệt và
ngủ một đêm khách sạn có gắn máy lạnh là “Nhà xác”!!??. Gia đình anh đã
định bỏ cuộc và “biếu”luôn cái xác thiếu hai chân đó lại cho bệnh viện
nhưng bạn bè, nhất là đồng ngũ, cấp trên cũ của anh, nay có điều kiện
kinh tế khá hơn anh đã điều đình với bệnh viện để cuối cùng chỉ phải trả
có…3 triệu ! Cái xác cháy 90% đã được dưa “về nhà” để làm các thủ tục
một đám tang quân nhân hy sinh như điều lệnh của Quân Đội Việt Nam…Cộng
Hoà! Thì ra, anh là thương-phế binh của phía “bên kia”!
Tớ đã
cùng vợ xem vidéo clip đám tang của anh, cũng có dàn chào theo kiểu nhà
binh (trừ bắn súng chỉ thiên) và hai vợ chồng tớ không cầm nổi nước mắt.
Tuy nhiên tớ cũng phải kiểm chứng cẩn thận qua nhiều trang web trong và
ngoài nước, thậm chí gọi điện hỏi một người bạn của bà xã đang sinh
sống gần đó và một đứa cháu họ đang công tác tại một cơ quan đóng tại
Bình Hưng Hoà, thì đều được xác định là chuyện này có thật 100%. Chỉ có
điều, dân ở vùng này đều không biết anh là thương phế binh “nguỵ” vì từ
khi về đấy ở, người ta chỉ gọi ông là “ông già cụt” chẳng ai biết được
cái tên thật của anh là Nguyễn văn Báu, binh nhì thuộc Tiểu Đoàn 2, Liên
Đoàn 3 Biệt Động Quân bị bắt buộc phải tử thủ ở An Lộc nên cụt cả hai
chân !...Lý do anh tự thiêu thì ai cũng biết: Nghèo khổ và…tủi nhục vì
sự lãnh đạm của “người đời”.
Cho nên NẾU TỚ CÓ QUYỀN……tớ sẽ phát
triển và đưa vào đời sống cái chủ trương “Hoà Hợp và Hoà Giải”của Đảng
và Nhà Nước bằng cách:
a-/ Sớm đưa ra một “tu chính án”trước Quốc
Hội về các luật,các chính sách cần sửa đổi về thương binh, liệt sỹ để
sớm coi những người đã chết của cả hai phía đều là “nạn nhân chiển
tranh”, được đối xử như nhau hoặc chí ít, cũng được đối xử như mọi người
dân thường “phía bên kia” đã may mắn không phải đi lính như anh Hoà.
b-/
Tớ sẽ nhân danh cá nhân đến thăm gia đình vợ con anh (vợ anh cũng bị
tai nạn liệt giường) và tặng họ một món quà nho nhỏ thể hiện những gì mà
các anh Triết, anh Dũng đã nói nhiều lần “Xoá bỏ quá khứ, hướng tới
tương lai, hoà hợp, hoà giải" và nếu "ngoạn mục" hơn nữa là ra tận mộ
anh (nhà anh cũng ở ngay sau nghĩa địa Bình Hưng Hoà thôi mà) đặt một bó
hoa nho nhỏ. Việc này sẽ có tác dụng chính trị gấp trăm lần các khẩu
hiệu “Hoà hợp, Hoà giải”mà chỉ thấy hoà hợp với mấy anh có tiếng tăm (cả
tai tiếng) "việt kiều yêu nước….ngọt", kiểu Nguyễn Cao Kỳ, Phạm Duy…
Tội nghiệp quá , nghèo quá còn bị thương tật nên ông ấy tự thấy mình là gánh nặng của vợ con nên tự sát , chắc vậy.
Chuyện về anh thương binh tự thiêu
Văn Quang
Người
thương binh Việt Nam Cộng Hoà, một thời chiến đấu hy sinh một phần thân
thể cho tự do dân chủ, rồi mất nước, các anh bị vùi dập trên một tấm
thân thương tật lê lết trong cuộc sống cùng cực... hôm nay anh đã tự
thiêu, một hành động đáng ngưỡng mộ nói lên sự hy sinh cuối cùng của anh
tố cáo chế độ Cộng Sản độc tài.
Vào
buổi sáng sớm tinh mơ ngày thứ ba 29 tháng 7 -2008 vừa qua, tôi nhận
được cú điện thoại của anh Trần Văn Giáo (người mà anh em Thương phế
binh (TPB) vẫn gọi là “Trưởng Làng” TPB Thủ Đức). Anh vẫn có giọng nói
điềm tĩnh, nhưng sáng nay đầy tức tưởi: – Anh ơi, đêm qua có một anh em mình tự thiêu.
Anh Nguyễn Văn Báu, thương binh Việt Nam Cộng Hòa khi còn sống cụt hai chân.
Tôi hiểu ba tiếng “anh em mình” ở đây có nghĩa là một anh thương binh VNCH nào đó. Tôi chưa kịp hỏi thêm, anh Giáo đã tiếp: – Hiện nay đang nằm ở phòng cấp cứu bệnh viện Chợ Rẫy. – Tình hình thế nào rồi? – Rất nguy hiểm, chắc khó qua khỏi. Trong đầu tôi bị ám ảnh bởi hai tiếng “tự thiêu”, chắc là có điều gì bất mãn nên tôi hỏi ngay: – Lý do nào anh ấy… tự thiêu? Có phản đối điều gì không? –
Không phản đối ai cả, chỉ vì cái nghèo và bệnh tật của mình. Không muốn
làm khổ vợ con. Bây giờ gia đình anh ấy chưa có tiền đóng tiền bệnh
viện. Việc này trong khả năng chúng tôi có thể lo được, song tôi
chưa rõ số tiền của độc giả và đồng đội ở nước ngoài gửi tặng, anh Giáo
còn giữ bao nhiêu vì từ Tết tới nay đã chi nhiều rồi. Tuy nhiên tôi vẫn
trấn an: – Anh yên tâm, mình sẽ lo cho anh ấy. Tôi sẽ lên bệnh viện ngay bây giờ. Anh Giáo nói có một số anh em đang ở đây, nếu muốn đi, sẽ cùng đi luôn.
Thẻ quân nhân QL/VNCH vẫn theo anh cho đến ngày anh tự thiêu.
Lúc
này tôi mới nhớ ra rằng chưa biết tên người tự thiêu là ai. Thật ra là
ai thì cũng thế thôi, nhưng điều cần biết vẫn cứ phải biết: – Anh ấy tên là gì nhỉ? –
Anh Nguyễn Văn Báu, thương binh cụt hai chân. Ở Bình Hưng Hòa. Anh xem
trong danh sách những kỳ tặng quà vừa rồi có tên đấy, anh ấy được tặng
một triệu đồng.
Trong khi chờ các anh em đến gặp, tôi mang danh sách ra tìm tên người tự thiêu.
Chúng
tôi thường phải có những địa chỉ rất cụ thể để tìm nhau cho dễ và tránh
thất lạc nếu có gửi quà thì đích thân anh em mang đến.
Người tự
thiêu là Nguyễn Văn Báu, trước đây là Binh 2, của Tiểu đoàn 52, Liên
Đoàn 3 Biệt Động Quân. Anh bị thương tại mặt trận Bình Long- An Lộc năm
1972. Địa chỉ hiện nay là nhà thuê ở số 15, Đường 19A, Tổ 69, Khu Phố 4,
Bình Hưng Hòa A, Quận Bình Tân, TP. Sài Gòn. Điện thoại là số gọi nhờ
nhà hàng xóm số 08- 4087517.
Nửa giờ sau, anh Giáo cùng vài anh
em thương binh đến nhà tôi. Hôm đó tôi có dự định gặp một số anh em để
bàn về vài việc phải làm. Nên có cả Đoàn Dự và Hàm Anh cùng đến.
Đến bệnh viện để được chờ... Hai
chiếc xe gắn máy ba bánh, loại xe dành cho người tàn tật, của anh TB
Tân Lưu Thạnh và Nguyễn Văn Đẹp đậu sẵn trước cầu thang chung cư. Nguyễn
Văn Đẹp vẫy tôi: – Anh đi xe này với em nhá.
Anh Đẹp,
chúng tôi thường gọi đùa là Robinson, vì khi giã từ quân ngũ tháng 4 năm
1975, về thành phố, không một mảnh đất dung thân, ở đâu cũng bị đuổi,
anh liền mang gia đình ra sống giữa cái cù lao của dòng sông Sài Gòn.
Trên đường đi Thủ Đức có thể nhìn thấy khu cù lao này chơ vơ giữa ngã ba
sông. Nơi không có làng xã nào dính vô, đồng nghĩa với không có địa
chỉ, không có hộ khẩu, và cũng chẳng có chứng minh nhân dân… Trong người
anh chỉ có mỗi cái Thẻ Căn Cước Quân Nhân chứng nhận anh là… người.
(Tôi đã có lần tường trình với bạn đọc trong loạt bài này). Anh sống
cùng gia đình như giữa hoang đảo. Nhưng hai năm gần đây, vì cần đất làm
khu giải trí hay công nghiệp gì đó nên người ta “đền bù” cho anh một số
tiền rồi đưa gia đình anh “lên bờ”.
Tôi leo lên chiếc xe ba bánh,
lần đầu tiên tôi được đi trên chiếc xe gắn máy ba bánh của người tàn
tật. Loại xe đặc biệt nên hai chiếc ống nhún rất tốt làm chiếc xe lắc
tới lắc lui, ngồi phía sau nghiêng ngả giữa lòng thành phố đầy những lô
cốt. Chúng tôi đến bệnh viện Chợ Rẫy trong không khí lộn xộn, hàng chục
khu linh tinh đầy rẫy những người bệnh, người đưa bệnh, người chờ được
khám bệnh... Kẻ nằm, người ngồi ngay tại chân cầu thang, trải miếng vải
hay cái chiếu, túm tụm quanh các vỉa hè… dưới con mắt lạnh lùng của các
bác bảo vệ. Hầu hết những người đó là từ các tỉnh thành lân cận đến để…
được chờ đợi. Nếu không biết trước chỗ nằm của người bệnh, khó tìm ra.
Một
anh thương binh đêm qua đã từng tới đây, hướng dẫn chúng tôi gặp hai
người con anh Báu. Người con trai lớn là Nguyễn Thành Tâm, sinh năm 1979
đã có vợ và hai con, làm nghề đạp xích lô. Người con gái út là Nguyễn
Thanh Hiếu, sinh năm 1983, làm công nhân của công ty may Đại Quang cũng
đã có 2 con. Còn một người chị nữa, chồng chết, đang đi bán vé số. Bà vợ
anh Báu bị tai nạn đứt gân nhượng chân nên không đến bệnh viện được.
Nhìn nét mặt hai người con anh Báu như vẫn còn thất thần, đau đớn vì tai
nạn kinh hoàng đêm trước của bố, người con trai nước mắt lưng tròng,
kể: – Nhà em là nhà đi thuê, ở xóm lao động nghèo sau nghĩa trang
Bình Hưng Hòa mà mỗi tháng phải trả một triệu hai. Mới đây chủ nhà lại
đòi tăng lên triệu rưởi. Dưới nhà chật, chỉ đủ để hai chiếc xe đạp, xe
gắn máy cũ. Chúng em ngủ trên gác xép. Bố em cụt hai chân nên trải chiếu
nằm dưới nhà cho tiện. Gần một tháng vừa qua bố em bị bệnh tai biến,
hai chân lại đau nhức và nhất là sạn thận hành hạ. Ông nằm rên suốt ngày
mà cố giấu con cháu. Ông đau lắm, chúng em biết, đang cố chạy tiền đưa
ông đi chữa bệnh.
Tôi nói ngay: – Sao anh không cho chúng tôi biết?
Người con trai và con gái đang đợi tại nhà thương đem xác anh Báu về.
Người con trai lắc đầu: –
Các bác, các anh còn giúp nhiều người khác, làm sao cúng em dám xin
thêm, các bác giúp mấy lần đã làm gia đình em biết ơn lắm rồi. Có mấy
chú thỉnh thoảng cũng đến cho, nhưng bạn thương binh cũ của bố em có ai
làm ra tiền đâu. Các chú cũng chỉ bớt xén cho vài ba chục thôi.
Thật
sự lúc này tôi có cảm tưởng như mình có lỗi với gia đình anh, dù biết
rằng đó là điều tôi không thể với tới được. Những người thương binh đứng
bên tôi cúi đầu, dường như họ cùng chung một ý nghĩ như tôi. Chỉ bởi
một ý nghĩ “nếu mình biết trước mà giúp đỡ, chắc tai nạn đã không xảy
ra”.
Hai chiếc chân cụt quẫy đạp trong đống lửa
Người con trai anh Báu kể tiếp: –
Đêm 27 tháng 7, vào khoảng 12 giờ, hàng xóm la lên có người cháy. Lúc
đó gia đình em ở trên lầu mới đổ xô xuống. Một người đang cháy bùng bùng
trong khoảng đất trống nhỏ trước cửa nhà. Khi nhìn thấy hai chiếc chân
cụt quẫy đạp giữa đống lửa, lúc ấy gia đình em mới biết đó là bố em. Mọi
người nhào vô cứu, nhưng ông đã cháy gần như 90% rồi. Tuy vậy, vẫn còn
có thể dập tắt ngọn lửa được. Gọi xe cứu thương đưa ông vào bệnh viện.
Nhưng theo bác sĩ cho biết thì không hy vọng gì cứu sống. Toàn thân ông
cháy đen. Ông tưới xăng lên người, nhưng sợ cháy nhà, con cháu lại phải
thường cho người ta, nên bò ra miếng đất trống trước cửa tự thiêu.
Hai người con lặng lẽ khóc. Cô con gái út sụt sùi: –
Hàng ngày bố cháu thường phải bò chứ có đi được đâu. Ông cố giấu mọi
bệnh tật, mọi nỗi đau. Chỉ có lũ trẻ là biết ông nội đau, ông rên rỉ.
Khi nào có mấy chú là “lính cũ” đến chơi là lúc bố cháu tươi tỉnh, lại
râm ran nói về những chuyện chiến đấu, chuyện chung sống với anh em ngày
xưa. Các chú ra về là bố cháu lại bó gối ngồi trước cửa nhìn trời!
Là công nhân nên cô gái nói năng có phần trôi chảy và có vẻ như cô con gái út thông cảm với tâm trạng bố mình nhiều hơn cả.
Tôi nói với anh Giáo mang hai trăm đô la Mỹ, đổi thành tiền VN đi nộp tiền “viện phí”. Người con trai kể: –
Trước khi vào bệnh viện, họ đòi ba triệu, chúng em chỉ mới vay muợn
được một nửa, họ cho nằm, nhưng báo trước sẽ phải nộp sáu triệu.
Số tiền hai trăm đô la đổi được hơn ba triệu, vừa đủ cho khoản phải nộp đầu tiên. Thôi thì đến đâu lo đến đấy vậy.
Đợi
mãi, mười giờ rưỡi sáng mới cho thăm bệnh. Anh Báu còn nằm trong khoa
“săn sóc đặc biệt”, người con trai đưa tôi lên lầu 4. Nhưng cánh của
song sắt vẫn đóng chặt. Một chị to béo ngồi canh cửa, chỉ những người có
giấy chứng nhận nuôi bệnh mới được vào. Trong trường hợp của anh Báu
thì người nuôi bệnh cũng chỉ được đứng ngoài nhìn qua khung kính. Tôi đã
“lỉnh” được vào trong khu cửa sắt, nhưng rồi chị to béo gác cửa cũng
lôi tôi ra. Tôi đi bài ca con cá: “Chị vui lòng cho tôi vào nhìn mặt anh
bạn già của tôi một vài phút thôi”. Vẻ mặt chị gác cửa trở nên dữ dằn:
“Không được”. Thấy tôi đứng tần ngần chị nạt: “Có đi không thì bảo”. Tôi
vẫn đứng đó, bởi đứng ngoài khung cửa sắt vẫn là quyền của tôi. Chị
lườm tôi, tôi vẫn “ngây thơ” nhìn chị, chẳng buồn cãi lý sự với những
người như thế làm gì, còn đầy rẫy những nhân viên trong những cơ quan có
tí quyền hành còn ngang ngược hơn. Tôi nghĩ giá mà có cái thẻ nhà báo
thì may ra “thuyết phục” được chị này. Nhưng tôi chả là cái “thá” gì ở
đây, đành quay xuống dưới nhà cùng anh em ra về vậy.
6 triệu một cái xác Buổi
chiều, khoảng 4 giờ, tôi lại nhận được tin báo: “Anh Báu mất rồi”. Đó
là điều chúng tôi cũng đã tính đến từ trước. Người con của anh Báu đã
nói, nếu bố cháu mất, phải có đủ sáu triệu nộp cho bệnh viện mới được
mang xác về. Đó là quy định của bệnh viện. Một anh thương binh bàn: –
Thì cứ nói bố tôi đã tự thiêu vì không có tiền chữa bệnh, nhà tôi không
có đủ tiền. Nếu không cho mang về thì chúng tôi xin “biếu” bệnh viện
cái xác đó vậy.
Lời bàn có lý, nhưng đó chỉ là “nước cờ liều”, chúng
tôi không nỡ nào để việc đó xảy ra. Bệnh viện cứ đòi, tất nhiên chúng
tôi phải lo để mang được thi hài anh Báu về với gia đình.
Cho
nên ngay buổi trưa hôm đó chúng tôi đã cùng nhau ngồi lại bàn bạc với
nhau về số tiền mà độc giả của Tuần Báo Thời Báo ở Canada chuyển về giúp
đỡ TPB và người nghèo. 200 đô Canada đã được trả “viện phí”, chúng tôi
đồng ý trích thêm 300 nữa để gia đình anh Báu có thể lo hậu sự.
Rất
may, khi biết gia đình nạn nhân quá nghèo, bệnh viện đã bớt cho 3 triệu.
Số tiền còn lại mua áo quan, thuê mướn dịch vụ tang lễ cũng là tạm đủ
cho lúc ban đầu. Lúc này mới thấy được sự giúp đỡ của độc giả và đồng
đội ở nước ngoài giá trị đến như thế nào.
Bên quan tài người đồng đội
Thương binh VNCH cụt hai chân, người chống nạn đền tiễn đưa thương binh tự thiêu.
Buổi
sáng hôm sau, chúng tôi lại cùng nhau đến từ biệt người bạn đồng đội.
Nhà anh ở tuốt sau nghĩa trang Bình Hưng Hòa. Tôi ngồi sau xe Anh TB
Trần Văn Bảo, một chân gỗ, chuyên chạy xe ôm. Hàm Anh lại nhảy lên chiếc
xe 3 bánh của Rô Bin Sơn Nguyễn Văn Đẹp.
Khi chúng tôi đến nơi
thì chiếc rạp đã được dựng lên ngay mặt đường hẻm. Chừng hai chục anh em
TPB đã có mặt, chỉ cần nhìn những chiếc xe lăn, xe ba bánh xếp hàng bên
dãy rào tre là đủ biết đám tang này… đặc biệt như thế nào. Người què,
người cụt, người đui cùng ngồi lặng lẽ quanh hai chiếc bàn tròn mới
thuê. Thấy chúng tôi đến họ đứng cả dậy. Sợi dây ân tình của chúng tôi
đã bắt nguồn từ lâu. Có anh cụt cả hai dò đang ngồi trên những chiếc ghế
nhựa cũng lồm cồm tìm cách đứng lên. Tôi ôm từng anh em lâu ngày mới có
dịp gặp lại.
Sau đó tôi và anh Giáo vào chia buồn cùng gia đình
người quá cố. Gian nhà chật hẹp, chỉ vừa đủ chỗ đặt cái quan tài ngay
cửa ra vào và hai người đứng hai bên. Vợ anh Báu khóc nức nở, không thể
nói lời cảm tạ. Tôi nói ngay: – Toàn bộ số tiền giúp gia đình hôm
nay là của độc giả các báo ở nước ngoài và anh em đồng đội ở Canada, ỡ
Mỹ, ở Úc… gửi về. Tôi sẽ chuyển lời cảm ơn của gia đình chị đến với
những ân nhân của chúng ta. Còn chúng tôi rất ân hận vì đã không biết rõ
hoàn cảnh gia đình ta nên không giúp kịp thời, để chuyện này xảy ra,
chúng tôi ân hận lắm.
Tôi và anh Giáo đến trước bàn thờ, thắp
hương, nhìn hình ảnh người đồng đội của chúng tôi vừa nằm xuống. Bỗng
dưng tôi có cảm tưởng như đó là cái chết của một người “anh hùng”, không
khác là bao với những cái chết của những vị tướng lãnh đã tuẫn tiết vào
những này 30-4-1975. Cuộc sống của người Thương Binh này kéo dài hơn 30
năm trong muôn điều khốn khó, bệnh tật, đau đớn. Nỗi khổ ấy liệu có ai
biết, ai thông cảm, ai nhớ tới? Họ âm thầm chịu đựng và rồi cũng tự kết
liễu đời mình, không muốn làm phiền cho con cháu. Chọn một chỗ để chết
không liên lụy tới ai. Cái chết quả là dũng cảm.
Ngay cả những
người sống quanh anh có lẽ cũng quên anh là một thương phế binh, chỉ
biết anh là “ông lão cụt chân”. Khi Hàm Anh hỏi: – Vậy chính quyền địa phương có biết anh là Thương Binh và có giúp đỡ gì gia đình chị không? Vợ anh Báu lắc đầu: – Chẳng biết họ có biết hay không, nhưng họ… nhiều việc quá nên không giúp đỡ gì bao giờ. – Thế gia đình chị có được ghi vào “diện” gia đình nghèo khó không? Lại lắc đầu, chị Báu hạ thấp giọng: –
Không thấy ai nói gì cả. Có lẽ những gia đình được chính quyền ở địa
phương quan tâm là những gia đình chính sách, vợ con, con cháu cán bộ,
thương binh liệt sĩ “bên này” thôi…
Thật ra đây cũng là chủ trương chung ở tất cả các địa phương chứ chẳng riêng gì ở một nơi đông dân cư như TP. Sài Gòn.
Vẫn giữ đúng “lễ nghi quân cách”
Vẫn theo những nghi lễ quân cách tiễn đưa người hy sinh.
Những
anh em thương binh khác cũng lần lượt, hai người một cặp, vào thắp
hương cho đồng đội quá cố. Người què leo lên ghế, người chống nạng thắp
nhang. Cuối cùng là một động tác từ biệt, chào kính vẫn còn giữ đúng “Lễ
nghi quân cách”. Họ giơ tay ngang mặt chào theo kiểu “nhà binh”, rất
trang nghiêm và trên nét mặt của mỗi người đều hiện rõ một vẻ tự hào,
như cái gạch nối không bao giờ hết của một truyền thống ăn vào mạch máu,
chảy từ trong đáy sâu tâm khảm. Chính từ những thái độ này mà nghĩa
tình đồng đội càng thêm gắn bó.
Khi quay ra, tôi thấy trên bàn có
một chiếc bì thư, anh Ký (người lính nhảy dù cụt tay lái xe ôm) cho
biết, đó là bì thư để anh em đến viếng có bao nhiêu thì cứ việc bỏ vào
đó, không ghi tên, cũng không biết ai đi viếng bao nhiêu.
Tôi hỏi một anh TB cụt một chân ngồi trên chiếc ghế nhựa đỏ: – Vậy anh để bao nhiêu? Anh gãi đầu có vẻ bẽn lẽn: –
Tối hôm qua em bán vé số được sáu chục. Chúng em ăn cơm rồi còn ba chục
em để vào bì thư. Hy vọng sáng nay bán được kha khá, em để luôn. Nhưng
hồi này xăng lên giá nên cũng “hẻo” lắm, chưa thêm được đồng nào.
Tôi
nói với anh em, lần này để chúng tôi lo phần hậu sự, nhưng anh em nhất
định không nghe, họ nói đó là tấm lòng của mỗi người, không thể thiếu
được. Chiếc bì thư lại được đưa đến cho gia đình anh Báu. Người con trai
anh tiết lộ riêng với tôi là được bảy trăm hai mươi hai ngàn. Tôi thật
sự xúc động vì cái “hai ngàn lẻ” đó. Của ai? Không biết. Nhưng tấm lòng
quá lớn.
Hai giờ chiều ngày 31-7-2008 tức ngày 22 tháng 6 năm Mậu
Tý, chúng tôi đến đưa anh Nguyễn Văn Báu về nơi an nghỉ cuối cùng.
Những chiếc nạng, những chiếc xe lăn, xe 3 bánh, người cụt hai dò di
chuyển trên hai chiếc ghế gỗ… lặng lẽ trên con đường nhựa đầy những ổ
gà, ổ voi, mấp mô. Từ nhà anh ra nghĩa trang Bình Hưng Hòa gần lắm, anh
được hỏa táng lần thứ hai. Tôi không biết có phải tôi vừa đưa tiễn một
người “anh hùng thầm lặng” hay không? Điều đó hoàn toàn không cần thiết
đối với anh, , cả cuộc đời chưa bao giờ anh nghĩ tới hai tiếng này,
nhưng sự thật trong cuộc sống và cái chết là như thế.
Xin vĩnh biệt người đồng đội dũng cảm.
Xin gọi tên Anh lấn cuối:NGUYỄN VĂN BÁU,Sống :góp máu gìn giử giang sơn ,Chết:dưới quyền Ngủ Hổ Đại Tướng.