Khai Dân Trí: Hoa Kỳ

Showing posts with label Hoa Kỳ. Show all posts

2017/03/04

Tin Cập Nhật T7.04.03.2017

Tin Thế Giới

1. Bộ Ngoại giao Mỹ bị chỉ trích vì lặng lẽ công bố báo cáo nhân quyền

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Sáu đã công bố báo cáo hàng năm về tình hình nhân quyền toàn thế giới nhưng việc công bố đã bị lu mờ bởi những chỉ trích nói rằng Ngoại trưởng Rex Tillerson đã không dành nhiều sự chú ý và không tổ chức rầm rộ như truyền thống.

Ông Tillerson từ chối đích thân công bố bản báo cáo, phá vỡ một tiền lệ được thiết lập trong các chính quyền cả Đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa. Một quan chức cao cấp trả lời câu hỏi của phóng viên qua điện thoại với điều kiện giấu tên thay vì xuất hiện trước camera ghi hình, cũng là một sự phá vỡ tiền lệ.

“Bản báo cáo tự nó nói lên tất cả,” quan chức này trả lời như vậy trước câu hỏi tại sao ông Tillerson không đứng ra công bố. “Chúng tôi rất, rất tự hào về nó, những sự thật [trong bản báo cáo] nên là chuyện đáng lưu ý ở đây.”
Báo cáo, do Quốc hội Mỹ chỉ đạo thực hiện, ghi nhận tình hình nhân quyền ở gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ và do các nhân viên của Đại sứ quán Mỹ soạn thảo. Báo cáo năm nay phần lớn được hoàn thành trong nhiệm kỳ của Tổng thống Barack Obama.

Theo bản báo cáo, cảnh sát Philippines và những người cảnh giới “đã sát hại hơn 6.000 người buôn ma túy và người sử dụng ma túy” kể từ tháng 7 và những vụ giết người ngoài vòng pháp luật đã “tăng mạnh” ở Philippines vào năm ngoái. Các quan chức Philippine nói chính phủ của họ không dung chấp những vi phạm nhân quyền hoặc những vụ giết người ngoài vòng pháp luật do chính phủ bảo trợ.

Ngôn ngữ của bản báo cáo về Nga nhìn chung vẫn giống như những năm trước, lưu ý “hệ thống chính trị độc đoán của nước này do Tổng thống Vladimir Putin thống trị.”

Tổng thống Donald Trump đã nói ông muốn cải thiện quan hệ của Mỹ với Nga.

Theo truyền thống, ngoại trưởng Mỹ công bố bản báo cáo với những phát biểu công khai nhấn mạnh tầm quan trọng của nhân quyền đối với chính sách đối ngoại của Mỹ và nêu bật những phát hiện cụ thể.

Những người tiền nhiệm thuộc chính quyền Dân chủ, ông John Kerry và bà Hillary Clinton, đã công khai phát biểu về bản báo cáo vào năm 2013 và năm 2009, là những năm đầu tiên họ tại chức, và tiếp tục thông lệ này trong suốt nhiệm kỳ của mình.

Năm 2005, trong chính quyền của Tổng thống Cộng hòa George W. Bush, thứ trưởng ngoại giao đặc trách sự vụ toàn cầu Paula Dobriansky, giới thiệu bản báo cáo này trước camera ghi hình thay mặt cho Ngoại trưởng Condoleezza Rice.

Cho tới nay trong nhiệm kỳ được một tháng của mình, ông Tillerson vẫn chưa tổ chức cuộc họp báo nào và hầu như không trả lời câu hỏi của giới truyền thông.

Các tổ chức nhân quyền chỉ trích cách thức mà bản báo cáo được giới thiệu.

Rob Berschinski, phó chủ tịch cao cấp về chính sách của tố chức Human Rights First, nói: “Việc này báo hiệu sự thiếu quan tâm và hiểu biết cơ bản về việc sự ủng hộ đối với nhân quyền phản ánh những gì tốt nhất ở Mỹ ra sao.”

Ông Berschinski từng là phó trợ lý Ngoại trưởng đặc trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động cho đến ngày 20 tháng 1, và là người đã giúp điều phối bản báo cáo.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Marco Rubio hôm thứ Sáu viết trên trang Facebook của mình rằng ông “thất vọng vì ngoại trưởng đã không giới thiệu bản báo cáo mới nhất.”

Ông Rubio viết: “Sự lãnh đạo của Mỹ trong việc bảo vệ các quyền cơ bản của con người, thay mặt cho những người mà tiếng nói của họ đã bị buộc phải im lặng, lúc này là cần thiết hơn bao giờ hết.” – VOA

2. Kyodo: Ngoại trưởng Mỹ sẽ thăm Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson sẽ đến thăm Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc trong tháng này để thảo luận về Bắc Triều Tiên trong chuyến đi đầu tiên của ông tới khu vực này kể từ khi ông nhậm chức, truyền thông Nhật Bản đưa tin hôm thứ Bảy.

Chuyến đi của ông Tillerson diễn ra vào lúc Mỹ và Trung Quốc cố gắng bình ổn mối quan hệ sau một khởi đầu bấp bênh sau khi Tổng thống Donald Trump đắc cử, cũng như giữa lúc căng thẳng gia tăng liên quan đến Bắc Triều Tiên sau vụ ám sát người anh cùng cha khác mẹ của lãnh tụ Kim Jong Un.

Reuters dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ nói: “Chúng tôi không có bất kỳ chuyến đi nào để thông báo vào thời điểm này.” Bộ Ngoại giao Nhật Bản và Hàn Quốc cũng không thể liên lạc được để xin bình luận. Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa hồi đáp yêu cầu bình luận ngay tức thì.

Hãng tin Kyodo của Nhật Bản, dẫn các nguồn tin ngoại giao, cho biết ông Tillerson dự kiến sẽ tới Nhật Bản vào ngày 17 và 18 tháng 3 và sẽ gặp Bộ trưởng Ngoại giao Fumio Kishida.

Ông Tillerson và ông Kishida có phần chắc sẽ thảo luận về thời điểm mà ông Trump đến thăm Nhật Bản, Kyodo dẫn các nguồn tin cho biết như vậy.

Tại Trung Quốc, ông Tillerson sẽ gặp Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị và có thể là Chủ tịch Tập Cận Bình, theo Kyodo. Hãng tin này cho biết thêm hai bên dự kiến sẽ tổ chức một cuộc hội kiến ở Mỹ giữa ông Tập và ông Trump vào đầu tháng 4.

Tháng trước, ông Tillerson và ông Vương đã điện đàm với nhau, và họ khẳng định tầm quan trọng của một mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc mang tính xây dựng.

Cũng tháng trước ông Tillerson đã yêu cầu Trung Quốc làm tất cả mọi thứ có thể để kiềm chế hành vi gây bất ổn của Bắc Triều Tiên sau một loạt những vụ bắn thử phi đạn đạn đạo của nước này.

Ông Trump, người từng công kích Trung Quốc về các vấn đề từ thương mại cho tới Biển Đông, đã gặp nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc, thành viên Quốc Vụ Viện Dương Khiết Trì vào tháng trước. Đó là cuộc hội đàm trực tiếp đầu tiên của ông với một thành viên thuộc hàng ngũ lãnh đạo của Trung Quốc.

Tòa Bạch vào lúc đó nói rằng cuộc gặp gỡ là cơ hội để thảo luận về những lợi ích chung và một cuộc hội kiến khả dĩ với Chủ tịch Tập.

Tại Seoul, ông Tillerson dự kiến sẽ gặp gỡ Bộ trưởng Ngoại giao Yun Byung Se. Họ có thể sẽ thảo luận về chương trình vũ khí của Bắc Triều Tiên cũng như vụ ám sát ông Kim Jong Nam, người anh cùng cha khác mẹ của lãnh tụ Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, theo Kyodo.

Tình báo Hàn Quốc và các quan chức Mỹ nói vụ giết người ở Malaysia là một vụ ám sát được tổ chức bởi các điệp viên của Bắc Triều Tiên. – VOA

3. Quan chức Philippines thăm hàng không mẫu hạm Mỹ — Đô đốc Mỹ: “Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tuần tra ở Biển Đông”

Bộ trưởng quốc phòng cùng hai thành viên chính phủ Philippines hôm 4/3 đã lên một hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ đang tuần tra ở Biển Đông theo lời mời của hải quân Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana, Bộ trưởng Tài chính Carlos Dominguez và Bộ trưởng Tư pháp Vitaliano Aguirre II đã lên thăm USS Carl Vinson cùng với ba quan chức an ninh khác của Philippines, phát ngôn viên Đại sứ quán Mỹ ở Manila, Molly Koscina, được Washington Post dẫn lời cho biết như vậy như vậy.

Tờ báo của Mỹ nhận định rằng chuyến thăm cho thấy sự tiếp xúc cấp cao giữa quan chức Philippines và quân đội Hoa Kỳ vẫn tiếp tục dù Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte “dọa” sẽ giảm bớt sự hợp tác với các lực lượng Mỹ trong khi ngả về Trung Quốc và Nga.

Phía Bắc Kinh chưa có phản ứng tức thời về chuyến thăm USS Carl Vinson của quan chức đứng đầu lực lượng quốc phòng Philippines, nhưng Trung Quốc từng phản đối Mỹ thực hiện các cuộc tuần tra hàng hải ở Biển Đông.

Đại sứ Mỹ tại Manila, Sung Kim, tháp tùng các quan chức Philippines lên thăm hàng không mẫu hạm Mỹ, và trên đó, họ chứng kiến các chiến đấu cơ F18 cất và hạ cánh, cũng như gặp các chỉ huy hải quân Mỹ khi USS Carl Vinson hiện diện ở vùng biển tranh chấp.

USS Carl Vinson là hàng không mẫu hạm đầu tiên được Mỹ triển khai thực hiện tuần tra ở Biển Đông dưới thời kỳ nắm quyền của Tổng thống Donald Trump.

Hãng tin Reuters hôm 28/2 dẫn lời một quan chức Mỹ rành về dự thảo gia tăng quốc phòng của Mỹ đưa tin rằng tiền tăng thêm “sẽ được dành cho việc đóng tàu, “tậu” máy bay quân sự và tăng cường sự hiện diện mạnh mẽ tại các thủy lộ quốc tế trọng yếu, trong đó có Biển Đông”. – VOA

***
Ngày 03/03/2017, một đô đốc của Mỹ tuyên bố là hải quân Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tuần tra Biển Đông để bảo đảm tự do lưu thông hàng hải và hàng không ở vùng biển này.

Thiếu tướng hải quân James Kilby đã tuyên bố như trên với các phóng viên được mời lên hàng không mẫu hạm USS Carl Vinson trong một chuyến tuần tra ở Biển Đông.

Cụm tàu sân bây tấn công USS Carl Vinson đã bắt đầu đợt tuần tra « thường lệ » ở vùng biển này từ ngày 18/02 vừa qua. Hôm qua, các quan chức hải quân Mỹ cho biết là chiếc USS Carl Vinson đang tuần tra tại một nơi nằm giữa đảo Hải Nam của Trung Quốc và bãi cạn Scarborough ngoài khơi phía tây bắc của Philippines.

Đô đốc Kilby nói : « Chúng tôi đã hoạt động ở đây trong quá khứ, chúng tôi sẽ hoạt động tại đây trong tương lai và sẽ tiếp tục trấn an các đồng minh của chúng tôi ». Theo lời viên thiếu tướng hải quân Mỹ, Hoa Kỳ « sẽ tiếp tục chứng tỏ rằng vùng biển quốc tế là vùng biển mà bất cứ ai cũng được quyền lưu thông, giao thương ».

Theo hãng tin AP, tuyên bố của đô đốc Kilby được đưa ra sau khi có tin là Trung Quốc đang chuẩn bị đặt các hệ thống tên lửa trên các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng ở Biển Đông, vào lúc mà chưa ai rõ là chính quyền Donald Trump có sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện như hiện nay của Mỹ ở châu Á hay không. – RFI

4. Chống “can thiệp từ bên ngoài”, Trung Quốc tăng ngân sách quốc phòng

Ngân sách quốc phòng của Trung Quốc sẽ tăng thêm 7% vào năm 2017. Trong thông báo ngày 04/03/2017, Bắc Kinh cho biết mục đích chính là nhằm đẩy lui « mọi sự can thiệp từ bên ngoài » vào lúc tổng thống Donald Trump hứa một khoản ngân sách lớn cho lực lượng quân sự Mỹ. Con số chính thức sẽ được công bố trong phiên khai mạc Quốc Hội Trung Quốc ngày 05/03.

Ngân sách quốc phòng năm 2017 của Trung Quốc sẽ đạt đến 1.020 tỉ nhân dân tệ, so với 954 tỉ nhân dân tệ cho năm 2016. Theo AFP, dù mức tăng cho năm 2017 tương đương với năm 2016 (7,6%) nhưng lại là một trong những mức tăng thấp nhất trong vòng 20 năm gần đây.

Bắc Kinh tăng chi phí quân sự từ thập niên 1980 để bắt kịp các nước phương Tây, mà đỉnh điểm là gần 18% vào cuối những năm 2000. Trong vòng 15 năm qua, ngân sách quân sự của Trung Quốc đã tăng gấp 10 lần, tuy nhiên vẫn chỉ tương đương với 1/4 ngân sách quốc phòng của Mỹ (575 tỉ euro), song vượt qua các nước Nga (56 tỉ euro), Ả Rập Xê Út (54,1 tỉ euro), Anh Quốc (49,9 tỉ) và Pháp (44,9 tỉ).

Sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc khiến các nước trong vùng lo ngại, trong đó phải kể đến các yêu sách của Bắc Kinh về Biển Đông và Biển Hoa Đông. Tuy nhiên, bên lề phiên họp ngày 04/03, phát ngôn viên Phó Oánh (Fu Ying) của Quốc Hội Trung Quốc vẫn khẳng định : « Chúng tôi kêu gọi giải quyết một cách ôn hòa mọi tranh chấp. Song song đó, chúng tôi vẫn phải tăng cường khả năng bảo vệ chủ quyền và chúng tôi chống mọi can thiệp từ bên ngoài ».

Phát biểu trên được cho là nhắm đến Washington, vì Hoa Kỳ thường xuyên phái chiến hạm đến khu vực Biển Đông để thách thức Bắc Kinh. Vào tháng 01/2017, ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson từng dọa phong tỏa khu vực để cấm Trung Quốc vào các đảo nhân tạo mà nước này đang kiểm soát.

Theo đánh giá của chuyên gia Barthélémy Courmont, thuộc Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược Pháp (Iris), “quyết định tăng ngân sách của Trung Quốc được đưa ra vì nhu cầu tương xứng với sự khẳng định sức mạnh của Trung Quốc, vừa là một cường quốc kinh tế đang phát triển mạnh vừa là một nhân tố chính trị và địa chính trị ngày càng được củng cố trên trường quốc tế”. – RFI

5. Trung Quốc: Một quan chức cao cấp chỉ trích việc kiểm duyệt Internet

Một cố vấn cao cấp của chính phủ Trung Quốc cảnh báo là việc kiểm duyệt Internet gây cản trở cho nghiên cứu khoa học và phát triển kinh tế. Đây là lời chỉ trích công khai hiếm thấy nhắm vào một vấn đề rất nhạy cảm ở Trung Quốc.

Ngày 04/03/2017, báo chí chính thức của Trung Quốc trích lời phó chủ tịch Chính Hiệp (Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc) La Phú Hòa (Luo Fuhe) nói với các phóng viên tại Bắc Kinh hôm trước rằng, do Internet bị kiểm duyệt, tốc độ truy cập các trang web nghiên cứu của nước ngoài rất chậm, khiến các nhà nghiên cứu Trung Quốc phải mua phần mềm để vượt « tường lửa », thậm chí phải ra nước ngoài để tiến hành nghiên cứu. Phó chủ tịch Chính Hiệp Trung Quốc cho rằng điều này là « không bình thường ».

Các công cụ kiểm duyệt Internet rất tinh vi khiến nhiều trang web báo chí và trang mạng xã hội của nước ngoài bị chặn hoàn toàn ở Trung Quốc. Những thảo luận về các chủ đề chính trị và về các vấn đề nhạy cảm như Tây Tạng và Đài Loan cũng thường xuyên bị kiểm duyệt.

Ông La Phú Hòa đưa ra tuyên bố nói trên vào lúc các lãnh đạo Trung Quốc và đại biểu Quốc Hội đang có mặt tại Bắc Kinh để chuẩn bị tham dự kỳ họp thường niên sẽ kéo dài 10 ngày. Chính Hiệp, cơ quan cơ quan cố vấn cho Quốc Hội Trung Quốc, thì đã khai mạc cuộc họp thường niên từ hôm 03/03.

Theo hãng tin AP, hiếm khi nào các quan chức Trung Quốc bình luận về chính sách kiểm duyệt Internet và nếu có nói thì thường là chỉ nhấn mạnh đến việc phải tuân thủ luật pháp Trung Quốc. Tuy nhiên, ông La Phú Hòa đã dám phát biểu mạnh dạn như vậy có lẽ vì ông cũng là phó chủ tịch Hội Xúc tiến Dân chủ Trung Quốc (Dân Tiến Hội), một trong 8 chính đảng nhỏ mà đảng Cộng Sản cầm quyền cho phép hoạt động để chứng tỏ tính « dân chủ » của thể chế. – RFI

6. Thái Lan: Cựu trợ lý của tân vương lãnh án tù vì tội xúc phạm hoàng gia

Một trợ lý của tân vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn vừa bị kết án 5 năm tù rưỡi vì tội xúc phạm hoàng gia và các tội khác. Bản án được một tòa án quân sự tuyên ngày 03/03/2017, chỉ hai tuần sau khi hoàng gia sa thải trợ lý trưởng của quốc vương.

AFP, trích thông cáo của cảnh sát Thái Lan, cho biết Chitpong Thongkum bị kết tội vì đã hành xử « làm mất lòng tin và gây tổn hại nghiêm trọng cho hoàng gia ». Phát ngôn viên của tòa án quân sự từ chối bình luận về trường hợp này.

Ngoài tội xúc phạm hoàng gia, Chitpong Thongkum còn bị kết án về tội « ăn trộm tài sản trong cơ quan nhà nước » và « vi phạm luật về y tế và mỹ phẩm » với tổng cộng án tù là « 4 năm và 18 tháng » song không nêu rõ quy chế nào bị vi phạm.

Ông Chitpong phụ trách an ninh cho tân vương Maha Vajiralongkorn, kế vị vua Bhumibol từ cuối năm 2016. Theo cáo buộc ban đầu của hoàng cung, ông Chitpong có những tuyên bố sai lệch về tân vương vì lợi ích cá nhân, “tiết lộ bệnh án cá nhân và ăn cắp tài sản của quốc vương”. – RFI

7. Malaysia trục xuất đại sứ Bắc Hàn

Malaysia nói đã trục xuất đại sứ Bắc Hàn do liên quan đến vụ điều tra cái chết của ông Kim Jong-nam, anh cùng cha khác mẹ của lãnh đạo Kim Jong-un.

Kang Chol phải rời khỏi Malasyia trong vòng 48 tiếng, theo bộ ngoại giao nói.

Động thái mới này diễn ra sau khi đại sứ Bắc Hàn nói quốc gia của ông ‘không tin tưởng’ cuộc điều tra của chính quyền Malaysia.

Kim Jong-nam, anh cùng cha khác mẹ của Kim Jong-un, thiệt mạng từ ba tuần trước sau khi bị tấn công bằng chất độc vào mặt tại sân bay Kuala Lumpur.

Malaysia không nêu đích danh Bắc Hàn đứng sau vụ tấn công với chất độc thần kinh VX, nhưng tỏ ra nghi ngờ Bình Nhưỡng phải chịu trách nhiệm.

Ông Kang, vốn chỉ trích nặng nề Malaysia, nói cuộc điều tra đã trở nên ‘chính trị hóa’ và bị can thiệp.

Ngoại trưởng Malaysia, Anifah Aman, tuyên bố đại sứ Bắc Hàn là ‘người không được hoan nghênh’ và nói Malaysia đã yêu cầu một lời xin lỗi từ chính quyền Bắc Hàn nhưng điều đó vẫn chưa xảy ra.

“Malaysia sẽ có phản ứng mạnh mẽ đối với những lời lẽ xúc phạm hoặc những âm mưu làm hủy hoại thanh danh của quốc gia,” ông Anifah nói trong một thông cáo.

Trong khi đó, chính phủ nói họ đã phát động một cuộc điều tra vào một công ty tên là Glocom, hãng đã hoạt động tại Malaysia trong nhiều năm.

Theo một báo cáo mật của Liên Hợp Quốc, Glocom được điều hành bởi cơ quan tình báo hàng đầu của Bắc Hàn để bán các thiết bị thông tin liên lạc quân sự, vi phạm lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc.

Malaysia cũng đã thông báo hủy miễn thị thực cho du khách người Bắc Hàn, vì lý do an ninh. Trước đó, Malaysia đã triệu hồi đại sứ tại Bình Nhưỡng trong khi tiến hành điều tra vụ sát hại. – BBC

Tin Hoa Kỳ

8. Tổng thống Trump cáo buộc cựu Tổng thống Obama nghe lén — Ông Obama bác bỏ cáo buộc nghe lén của TT Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc người tiền nhiệm của ông, Tổng thống Barack Obama, nghe lén văn phòng của ông tại tòa nhà Trump Tower ở Thành phố New York trước cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 năm 2016.

Trong một loạt những dòng tin đăng trên Twitter hôm thứ Bảy, ông Trump đã ví hoạt động nghe lén mà ông cáo buộc với vụ bê bối chính trị Watergate, dẫn đến việc cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon từ chức vào năm 1974.

Ông Trump không trưng ra bằng chứng cho thấy bất kỳ hoạt động nghe lén nào. Văn phòng của ông Obama chưa đáp lại những cáo buộc này, nhưng một cựu quan chức cao cấp trong chính quyền của ông Obama được CNN dẫn lời nói rằng cáo buộc này là “sai trái.”

Trong một dòng tin Twitter, cựu phân tích gia của Cơ quan An ninh Quốc gia và điệp viên phản gián John Schindler nói rằng lời buộc tội của Tổng thống có thể liên quan đến Đạo luật Do thám Tình báo Nước ngoài năm 1978 (FISA), cho phép do thám hợp pháp và thu thập thông tin giữa các nước ngoài và những điệp viên của họ.

Thành viên cao cấp nhất của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Ben Cardin, cho biết nếu chính quyền của ông Obama có do thám tại Trump Tower thì việc này cần được tòa án FISA cho phép.

“Đó là lý do tại sao chúng ta có tòa án FISA,” ông Cardin cho biết hôm thứ Bảy trên CNN. “Ngành hành pháp không thể tự hành động theo ý mình mà phải có sự chấp thuận của tòa án trước khi có thể thực hiện những hoạt động này.”

Trước đó trong tuần này tin tức tiết lộ rằng Đại sứ Nga Sergei Kislyak đã gặp gỡ con rể của ông Trump là Jared Kushner và cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn tại tòa nhà Trump Tower ở New York vào tháng 12. Ông Flynn bị sa thải chỉ sau 24 ngày ltại chức khi tin cho hay ông đã nói dối các quan chức hàng đầu về bản chất các cuộc trò chuyện giữa ông với ông Kislyak.

Những tiết lộ về các cuộc gặp gỡ tại Trump Tower xuất hiện sau khi Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions trước đó trong tuần này thừa nhận rằng ông đã gặp ông Kislyak hai lần trong chiến dịch tranh cử tổng thống vào năm ngoái và không tiết lộ những cuộc gặp gỡ này trong phiên điều trần chuẩn thuận của Thượng viện. Ông Sessions sau đó loan báo ông sẽ không tham gia bất cứ cuộc điều tra liên bang nào về những cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2016.

Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Hope Hicks nói các cuộc gặp gỡ tại Trump Tower là nhằm mục đích “thiết lập một đường dây liên lạc” giữa chính quyền mới và đại sứ Nga. Cô nói thêm rằng ông Kushner cũng đã gặp gỡ đại diện của khoảng hơn hai chục quốc gia khác.

Các quan chức chính phủ Mỹ gặp gỡ các đại diện của các chính phủ nước ngoài trong nhiều dịp và vì nhiều lý do, nhưng chính quyền Trump đã phủ nhận có bất kỳ sự liên lạc nào giữa các quan chức Nga và ban vận động tranh cử của tân tổng thống.

Hôm thứ Sáu, trang tin Breitbart News đăng một bài viết về cáo buộc của người dẫn chương trình trò chuyện qua radio có chủ trương bảo thủ Mark Levin nói rằng ông Obama đã tiến hành điều mà ông này gọi là “cuộc đảo chính tổng thống thầm lặng” bằng cách sử dụng những chiến thuật của “nhà nước cảnh sát.” Cố vấn chiến lược Tòa Bạch Ốc của ông Trump, Stephen Bannon, từng là giám đốc điều hành trang tin Breitbart trước khi được bổ nhiệm vào vị trí hiện tại.

Những tuyên bố này được đưa ra trong khi chính quyền Trump đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ nhiều cuộc điều tra của FBI và của Quốc hội về những cuộc tiếp xúc giữa các thành viên trong ban vận động tranh cử của ông với các quan chức Nga. – VOA

***
Một phát ngôn viên của ông Barack Obama hôm 4/3 bác bỏ cáo buộc của đương kim Tổng thống Donald Trump rằng người tiền nhiệm của mình đã nghe lén ông hồi tháng Mười năm ngoái trong giai đoạn nước rút của chiến dịch tranh cử.

“Không ai, cả Tổng thống Obama hay bất kỳ quan chức Nhà Trắng nào, từng lệnh theo dõi bất kỳ công dân Mỹ nào. Mọi gợi ý trái ngược với điều đó đều sai trái”, ông Kevin Lewis nói trong một tuyên bố.

Trước đó, ông Trump cho rằng ông Obama đã nghe lén điện thoại của mình, nhưng không đưa ra bằng chứng trong một loạt các tweet trên trang Twitter. Reuters cho biết rằng Nhà Trắng không phản hồi trước yêu cầu bình luận thêm về cáo buộc của ông Trump.

Hãng tin này dẫn lời ông Trump viết trên Twitter: “Tổng thống Obama còn thấp hèn tới mức nào nữa khi nghe lén điện thoại của tôi trong tiến trình bầu cử rất thiêng liêng. Đây là vụ Nixon/Watergate. Một tay tệ (hoặc bệnh)!”

Ông Lewis nói thêm rằng “một quy định bất di bất dịch của chính quyền Obama là không một quan chức Nhà Trắng nào được phép can thiệp vào bất kỳ một cuộc điều tra nào do Bộ Tư pháp dẫn đầu”.

Tuyên bố của người phát ngôn của Tổng thống Obama gợi ra khả năng rằng việc nghe lén chiến dịch tranh cử của ông Trump có thể đã được các quan chức Bộ Tư pháp ra lệnh.

Trước đó, cựu cố vấn của ông Obama, Ben Rhodes, mạnh mẽ bác bỏ cáo buộc của ông Trump.

“Không một tổng thống nào có thể ra lệnh thực hiện nghe lén. Những giới hạn đó hiện hữu để bảo vệ các công dân khỏi những người như ông đấy,” ông Rhodes viết trên Twitter.

Trong một đoạn tweet, ông Trump nói rằng việc nghe lén xảy ra tại Tháp Trump ở New York nhưng “không tìm thấy gì”.

Chính quyền của ông Trump hiện chịu áp lực lớn từ Cục Điều tra Liên bang Mỹ và các cuộc điều tra của quốc hội về một số sự liên hệ giữa một số thành viên của nhóm vận động tranh cử của ông với các quan chức Nga trong cuộc bầu cử năm ngoái. – VOA

9. TT Trump phản bác ‘Kẻ hủy diệt’ (Arnold Schwarzenegger)

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump mới phản bác thông báo của ông Arnold Schwarzenegger về việc từ bỏ vai trò dẫn chương trình truyền hình thực tế có tên gọi “The Celebrity Apprentice”, và nói rằng cựu thống đốc California bị sa thải vì thu hút ít người xem.

Ông Schwarzenegger hôm 3/3 thông báo rằng ông sẽ không trở lại tham gia mùa thứ hai của chương trình trên kênh NBC. Reuters dẫn lời cựu ngôi sao Hollywood, từng nổi tiếng với phim “Kẻ hủy diệt”, đổ lỗi cho ông Trump, người từng dẫn chương trình trên, đã dẫn tới tỷ lệ người xem thấp.

Nhưng đương kim tổng thống Mỹ lại không nghĩ vậy. Ông viết trên Twitter: “Arnold Schwarzenegger không phải tự nguyện rời Apprentice, ông ta bị sa thải vì tỷ lệ người xem tệ hại (đáng thương), chứ không phải bởi tôi. Sự kết thúc đáng buồn cho một chương trình tuyệt vời”.

Đáp lại, ông Schwarzenegger viết trên Twitter: “Ông nên nghĩ tới chuyện thuê một người viết những lời nói đùa mới và một người xác minh sự thật”.

Cựu ngôi sao điện ảnh và từng là thống đốc California đảm nhận vị trí dẫn chương trình “The Celebrity Apprentice” năm ngoái. Chương trình này ra mắt vào tháng Giêng, và có khoảng từ 4-5 triệu người xem.

Theo Reuters, ít nhất trong một lần xuất hiện trước công chúng trong vai trò tổng thống Mỹ, ông Trump từng chế giễu số người xem chương trình do ông Schwarzenegger dẫn.

Trước khi làm tổng thống, ông Trump từng dẫn 14 mùa của “The Apprentice” và “The Celebrity Apprentice” (dành cho người nổi tiếng), chứng kiến người tham gia cạnh tranh nhau trong các tình huống kinh doanh trước khi quyết định loại một ai đó. – VOA

10. Phó Tổng thống Mỹ phản pháo cáo buộc dùng email tư cho việc công

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence ngày 3/3 tuyên bố việc ông dùng tài khoản email cá nhân trong lúc còn làm Thống đốc bang Indiana khác xa với vụ bê bối email của cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton.

Việc bà Clinton dùng máy chủ email cá nhân cho công vụ thời làm Ngoại trưởng là trọng tâm ‘ném đá’ của ông Pence cùng nhiều người khác nhắm vào cựu ứng viên bên đảng Dân chủ trong chiến dịch tranh cử Tổng thống 2016. Ông Pence lúc bấy giờ là người đứng phó cho ứng viên Tổng thống bên đảng Cộng hòa Donald Trump.

Phát biểu bên lề một sự kiện tại Wisconsin hôm nay, ông Pence nói không thể nào so sánh hành vi của bà Clinton với hành động của ông bởi bà Clinton đã dùng máy chủ cá nhân xử lý các thông tin mật, rồi thủ tiêu các email mà giới chức và Quốc hội yêu cầu trưng ra.

Hôm qua, báo chí Mỹ phanh phui rằng ông Pence thời làm Thống đốc thỉnh thoảng có dùng tài khoản email AOL bàn luận về các vấn đề nhạy cảm và các vấn đề an ninh nội địa. Theo tờ Indianapolis Star, tài khoản đó đã bị tin tặc tấn công mùa hè năm ngoái.

Ông Pence khẳng định tuân thủ luật lệ bang Indiana và rằng có một luật sư bên ngoài đã đánh giá các email cá nhân của ông và lưu lại những email liên quan đến công vụ.

Một phát ngôn nhân của Tòa Bạch Ốc nói không như trường hợp của bà Clinton, trường hợp của Phó Tổng thống Pence không chịu sự chi phối của luật liên bang và ông cũng không có trao đổi thông tin mật.

Phát ngôn nhân Sarah Sanders nhấn mạnh hai trường hợp này hoàn toàn khác biệt. – VOA

Tin Việt Nam

11. Luật sư Việt Nam không được bào chữa cho Đoàn Thị Hương

Một ngày sau khi Liên đoàn Luật sư Việt Nam đề nghị được hỗ trợ pháp lý cho nghi phạm Đoàn Thị Hương trong vụ ám sát anh trai Chủ tịch Bắc Triều Tiên ở Malaysia, hôm nay thứ Sáu 3/3, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho biết, luật sư Việt Nam sẽ không được bào chữa trực tiếp cho Đoàn Thị Hương, mà chỉ có thể hỗ trợ về tư pháp.

Trả lời báo Pháp Luật hôm 3/3, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh cho biết, hiện giữa Việt Nam và Malaysia chưa có hiệp định hỗ trợ tư pháp song phương nên Liên đoàn Luật sư Việt Nam chỉ có thể tham gia bảo vệ quyền con người, quyền công dân trên cơ sở tôn trọng luật pháp Malaysia, với hy vọng giúp Đoàn Thị Hương thoát khỏi án tử hình:

“Phía Liên đoàn Luật sư Việt Nam sẽ hỗ trợ pháp lý bằng cách cung cấp cho luật sư Malaysia những tài liệu, căn cứ, chứng cứ có thể đảm bảo quyền lợi tốt nhất của Đoàn Thị Hương…”

Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam nói thêm rằng, nếu được Bộ Ngoại Giao và Bộ Tư Pháp cho phép, “Các luật sư Việt Nam sẽ tham gia hỗ trợ, tư vấn cho Luật sư Malaysia trong việc bào chữa cho cô Đoàn Thị Hương theo hướng, đặt vần đề là Hương có phạm tội mưu sát hay không? Hành vi của Hương có phải bị lừa gạt bởi một nhóm khác hoặc vô ý trong trường hợp này? Chúng ta phải làm rõ nếu bị lừa gạt hoặc không nhận biết những hậu quả hành vi của mình thì đó là tình tiết giảm nhẹ… Chúng ta phải làm những gì tốt nhất cho công dân Việt Nam kể cả họ có là người thế nào”.

Được biết, cho đến nay cả Bộ Ngoại Giao và Bộ Tư Pháp vẫn chưa chính thức trả lời đề nghị của Liên đoàn Luật sư Việt Nam về việc tham gia hỗ trợ pháp lý cho Đoàn Thị Hương.

Trả lời báo chí trong nước chiều thứ Sáu 3/3, Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long cho biết: “Hiện các cơ quan chức năng đang rốt ráo xử lý trường hợp của Đoàn Thị Hương. Tuy nhiên, do đang phối hợp nội bộ nên chưa thể cung cấp thông tin cho báo chí và người dân”. – RFA

12. Lục quân Mỹ tặng trường học cho Việt Nam

Lục quân Hoa Kỳ mới bàn giao một trường học hai tầng với bốn lớp học cho cộng đồng địa phương ở tỉnh Thừa Thiên Huế, trong một nỗ lực “làm sâu sắc thêm mối quan hệ Việt – Mỹ”.

Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội trong tuần này thông báo rằng Đại tướng Robert Brown, Tư lệnh Lực lượng Lục quân Hoa Kỳ phụ trách Thái Bình Dương đã chính thức bàn giao Trường mẫu giáo Quảng Phước tại tỉnh Thừa Thiên Huế hôm 24/2.

Ông Brown được trích lời nói: “Là một người cha và người ông, tôi hiểu tầm quan trọng của việc có được một môi trường giáo dục tốt và an toàn”.

Ngôi trường mới có hai tầng, gồm 4 lớp học với sức chứa 80 học sinh và giáo viên. Trong mùa mưa, ngôi trường còn có chức năng là nơi tránh lũ.

Theo cơ quan đại diện ngoại giao của Mỹ tại Hà Nội, dự án hỗ trợ nhân đạo của Công binh Lục quân Hoa Kỳ là “kết quả của nỗ lực làm việc và phương pháp huy động sự tham gia của toàn bộ chính phủ nhằm xây dựng lòng tin và làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam”.

Chính phủ Hoa Kỳ đã hợp tác với chính phủ Việt Nam nhằm xây dựng các trường học, trạm y tế, cầu và trung tâm điều phối khắc phục thiên tai ở nhiều thị trấn, làng xã trên khắp Việt Nam kể từ năm 2009, thông qua Chương trình Hỗ trợ thảm họa nhân đạo và Hành động dân sự ở nước ngoài.

Trong một diễn biến khác liên quan, hôm 1/3, Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Susan Sutton và đại diện của Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận đã khai trương Trung tâm điều phối quản lý thiên tai nhằm giúp nâng cao năng lực của Việt Nam trong công tác ứng phó với thiên tai và hỗ trợ nhóm cư dân dễ bị tổn thương khi có thiên tai.

Tin cho hay, thông qua sự hợp tác chặt chẽ và hỗ trợ giữa Đại sứ quán Hoa Kỳ, Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ và Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận, trung tâm mới này sẽ “giúp các nhà chức trách địa phương điều khiển việc sơ tán người dân ra khỏi các khu nhà nguy hiểm, dự trữ nhu yếu phẩm dành cho cứu trợ khẩn cấp, và ứng phó với hậu quả của các cơn bão bằng cách triển khai và liên lạc với đội ngũ ứng phó ban đầu tại các khu vực bị tàn phá nặng nề nhất”. – VOA

Lê Minh Nguyên

Khai Dân Trí

Lê Minh Nguyên

2016/11/30

Nhật Ký Biển Đông: Thế Giới Nín Thở Chờ Đợi Ô. Trump

Nhật Ký Biển Đông hai tuần cuối Tháng Mười Một ghi nhận những biến chuyển quan trọng như sau:

Tình hình thế giới:

- Al Jazeera ngày 19/11/2016: “Tổng Thư Ký NATO trấn an các đồng minh đã kinh động vì những lời tuyên bố của tổng thống đắc cử Hoa Kỳ là NATO đã lỗi thời. Và rằng NATO rất quan trọng cho sự ổn định của Âu Châu mà sự ổn định của Âu Châu cũng quan trọng cho Hoa Kỳ. Ô. Jens Stoltenberg nói trước một khối nghiên cứu tại Brussels rằng ông tin tưởng Tổng Thống Donald Trump sẽ duy trì cam kết mạnh mẽ với NATO.”

- Reuters ngày 20/11/2016: “Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan nói rằng Thổ không cần gia nhập Liên Hiệp Âu Châu bằng mọi giá và có thể tham gia khối an ninh bao gồm các nước Trung Á, Trung Quốc và Nga. Viễn ảnh Thổ, một thành viên của NATO gia nhập EU càng xa vời sau 11 năm thương thảo. Các nhà lãnh đạo Âu Châu đã kịch liệt chỉ trích thành tích dân chủ nhân quyền của Thổ. ”

- Reuters ngày 20/11/2016: “Thủ Tướng Nhật Abe nói rằng con đường đi đến thỏa hiệp hòa bình với Nga đang ở trước mắt, làm gia tăng hy vọng về sự tiến bộ rõ rệt để giải quyết mối tranh chấp lãnh thổ kéo dài nhiều thập niên và sẽ được giàn xếp trong cuộc họp thượng đỉnh tại Nhật Bản giữa Tháng 12. Ô. Abe đã đưa ra lời tuyên bố này sau khi có cuộc họp bên lề Thượng Đỉnh APEC với Ô. Putin và ông nói thêm, tiến triển sẽ từ từ và không phải là bước nhảy vọt.”

Hiện nay Nhật Bản có nhu cầu cấp bách hòa hoãn với Nga hầu đối phó với Trung Quốc, một tiến trình bị Mỹ ngăn cản nhiều năm.

- AP ngày 22/11/2016: “Thông tấn xã Interfax cho biết Nga vừa triển khai loại hỏa tiễn diệt hạm tối tân nhất tại quốc gia nằm ở cực tây của vùng Baltic, giữa lúc căng thẳng giữa Nga-Tây Phương gia tăng. Thông tấn xã Interfax nói rằng quân đội Nga đã đưa hỏa tiễn diệt hạm Bastion vào tác chiến tại Kaliningrad bao bọc biên giới hai quốc gia Ba Lan và Lithuania. Bộ Quốc Phòng Nga nói rằng cuối tuần rồi, Hạm Đội Baltic đã được trang bị hệ thống phóng hỏa tiễn mới nhưng không nói rõ chi tiết.”

Sở dĩ căng thẳng gia tăng là vì NATO nói rằng Nga đe dọa các quốc gia Đông Âu và Vùng Baltic. Còn Nga thì nói rằng NATO chủ trương đem quân sát tới biên giới Nga và tập trận liên miên.

Tôi không đồng ý với Ô. Obama về chính sách do dự trong việc đối phó với Hoa Lục tại Biển Đông nhưng tôi lại đồng ý với ông về thỏa hiệp hạt nhân ký kết với Ba Tư trong đó có sự can dự của sáu cường quốc Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Đức và Trung Quốc. Trong tình thế hiện tại, Ô. Trump khó lòng hủy bỏ thỏa hiệp mang tính quốc tế để chiều theo áp lực của Do Thái tái áp đặt lệnh cấm vận lên Ba Tư. Làm như vậy cũng là hành vi bội ước và trực tiếp gây chiến với Ba Tư. Chính vì thế mà trong lúc tranh cử, khi Ô. Trump đưa ra lập trường này và coi NATO đã lỗi thời, nhiều nhân vật đã từng nắm giữ các chức vụ an ninh cũng như quốc phòng của Đảng Cộng Hòa đã cảnh báo Ô. Trump là người nguy hiểm cho an ninh của Mỹ và nền hòa bình thế giới. Trong khi Ô. Trump chống đối cuộc chiến tranh Iraq và muốn hợp tác với Nga để giải quyết cuộc chiến Syria, nếu ông lại tạo thêm một cuộc chiến với Ba Tư- một cuộc chiến nguy hiểm gấp bội so với Iraq, Syria và Afghanistan thì đúng ông là người bất thường và nguy hiểm cho nước Mỹ, trong đó có Ô. John McCain là nhân vật hiếu chiến chủ trương tái cấm vận Ba Tư.

- CNN ngày 22/11/2016: “200 lính Mỹ và lính Trung Quốc sẽ tiến hành một cuộc tập trận chung trong vài ngày để đối phó với các thiên tai tại Côn Ninh.”

Không biết Mỹ chơi trò gì đây khi vừa kiềm chế Trung Quốc lại vừa tập trận chung và chiến hạm của hai nước ghé các cảng để thăm viếng nhau. Nếu mai đây Hoa Lục và Phi Luật Tân tiến hành tập trận chung tại Biển Đông không biết Mỹ có lên tiếng phản đối không?

- AP ngày 23/11/2016: “Kết thúc chuyên thăm Mông Cổ bốn ngày, Đức Đạt Lai Lạt Ma nói rằng Ngài không lo lắng chi đến chuyện Ô. Trump đắc cử tổng thống và hy vọng rằng chính sách của nhà kinh doanh này sẽ phù hợp với thực tế.”

- AP (Tokyo) ngày 22/11/2016: “Tổng thống đắc cử Donald Trump nói rằng ông sẽ rút lui khỏi Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương (TTP) nhưng các lãnh đạo của Vành Đai Thái Bình Dương lại muốn đẩy mạnh nỗ lực mở rộng thị trường mà họ cho rằng sống còn cho sự phát triển. Việc TTP bao gồm 12 quốc gia có thể bị Mỹ bỏ rơi tạo thêm sức đẩy cho một thỏa hiệp tương tự do Trung Quốc đề xướng mà Hoa Kỳ không có chân trong đó.” Theo San Francisco Chronical ngày 22/11/2016, Thủ Tướng Nhật Bản Abe nói rằng Hiệp Định TPP mà không có Mỹ thì hoàn toàn vô nghĩa.

- Washington Post ngày 23/11/2016: “Trung Quốc phản công lại đe dọa của Tổng Thống Tân Cử Donal Trump là sẽ dùng cấm vận để lấy lại lợi thế cạnh tranh thương mại cho Hoa Kỳ. Trong chiến dịch tranh cử Ô. Trump đe dọa áp đặt thuế xuất 45% trên sản phẩm nhập cảng từ Trung Quốc và nói rằng Trung Quốc là quốc gia nhào nặn hối xuất (hạ giá) đồng bạc.”

- AP ngày 24/11/2016: “Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan khẳng định rằng nhiều thành phần tại Hoa Kỳ và Âu Châu đã gán ghép cho Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump là độc tài chỉ vì ông không phải là ứng cử viên mà họ ưa thích. Ô. Erdogan kêu gọi họ tôn trọng dân chủ.”

- AP (Budapest) ngày 25/11/2016: “Thủ Tướng Hung Gia Lợi cho biết ông đã nói chuyện qua điện thoại với Tổng Thống Tân Cử Donald Trump và Ô. Trump đã mời ông thăm Hoa Thịnh Đốn. Thủ Tướng Viktor Orban trong một cuộc phỏng vấn được đưa lên nhật báo thương mại Hung Gia Lợi cho biết Ô. Trump đã nói với ông rằng Ô. Trump coi trọng Hung Gia Lợi. Ô. Orban thường xuyên chỉ trích các giới chức Hoa Kỳ đang làm suy yếu hệ thống “kiểm soát và cân bằng” (check and balance) từ khi ông nắm quyền vào năm 2010 và vào Tháng Bảy ông đã nói rằng chính sách di dân của Ô. Trump tốt hơn cho Âu Châu và Hung Gia Lợi. Ô. Orban đã dựng hàng rào tại biên giới phía nam để ngăn là sóng di dân tràn vào Tây Âu và ông cảm thấy vị trí của Hung Gia Lợi cải thiện rất nhiều với Ô. Trump.”

- Reuters ngày 26/11/2016: “Bộ Quốc Phòng Ba Tư cho biết họ dự trù mua phi cơ chiến đấu Sukhoi Su-30 của Nga để hiện đại hóa không quân và nói thêm rằng Tehran có thể lại cho phép Nga sử dụng phi trường trong các chiến dịch không kích của Nga ở Syria.

Không biết Ô. Trump có hiểu rằng hiện nay Ba Tư đang liên kết chặt chẽ về quốc phòng với Hoa Lục và Nga? Ba Tư đã lên tiếng đe dọa sẽ tấn công tất cả những nước nào có căn cứ quân sự của Mỹ như Ả Rập Sê-út, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ…nếu Hoa Kỳ gây chiến với Ba Tư. Do đó, một cuộc chiến với Ba Tư sẽ là cuộc chiến toàn cầu chứ không phải cuộc chiến khu vực và sẽ là thảm họa cho Hoa Kỳ trong lúc Hoa Kỳ đang dính líu vào năm cuộc chiến tại Iraq, Afghanistan, Syria, Lybia và Yemen và trong lúc nội tình Hoa Kỳ đang chia rẽ trầm trọng. Theo The Huffington Post ngày 27/11/2016, chỉ nội cuộc chiến Afghanistan kéo dài 16 năm đã là gánh nặng cho Ô. Trump rồi, “Hoa Kỳ đã tốn kém 115 tỉ đô-la cho cuộc chiến kéo dài nhất lịch sử nước Mỹ. Cuộc chiến đã lấy đi sinh mệnh của 1,865 lính Mỹ, làm bị thương 20,224 người (tính tới 16/11/2016) và rất nhiều chấn thương làm tan nát cuộc đời cựu chiến binh. Thế mà mục tiêu chính do Tổng Thống Bush Con và Obama đặt ra vẫn chưa đạt được. A Phú Hãn đang thất bại.” (The United States has spent $115 billion on this longest war in its history. The conflict has taken the lives of 1,865 Americans and wounded 20,224 (as of Nov. 16), many with life-shattering injuries. Yet the main goals set forth by Presidents George W. Bush and Barack Obama havent been achieved: Afghanistan is failing.)

Đây cũng là giải pháp tốt đẹp phần nào giải quyết những phức tạp của biên giới Miên-Việt do lịch sử để lại khi ba nước Việt-Mên-Lào là một dưới thời Thực Dân Pháp. Dưới thời thuộc địa, tiền bạc xài chung, công chức, nông dân kể cả thương buôn qua lại biên giới để làm việc, buôn bán, cày cấy, lấy vợ lấy chồng giống như trong một nước vậy. Nay một nhóm chính trị gia hoạt đầu Miên có khuynh hướng “bài Việt” kích động tự ái dân tộc, chụp mũ cho chính quyền “bán đất” cho Việt Nam khiến gây căng thẳng và nguy hiểm cho hai nước mà có thể có “bàn tay lông lá” Hoa Lục đứng sau lưng.

Cựu Ngoại Trưởng Henry Kissinger cách đây ít lâu có nói rằng đời ông đã chứng kiến bốn cuộc chiến tranh của Mỹ, khởi đầu thì hăng hái lắm nhưng cuối cùng không biết kết thúc thế nào. Có lẽ rồi đây với nhiệm kỳ bốn năm Ô. Trump cũng không thể kết thúc cuộc chiến Afghanistan trong danh dự ngoại trừ giái pháp ký một thỏa hiệp “hòa bình” với Taliban giống như Hòa Đàm Paris 1973 rồi rút hết quân, mặc cho số phận của chính quyền Kabul muốn ra sao thì ra. Hoặc tái lập một liên minh quốc tế giống như lúc đầu (2001) bao gồm Mỹ, NATO, Úc Đại Lợi, Gia Nã Đại, Tân Tây Lan đổ khoảng hai, ba trăm ngàn quân vào, trực diện và tiêu diệt hết phe Taliban rồi ở lại khoảng năm, mười năm nữa để giữ an ninh và bảo vệ cho chế độ Kabul rồi sau đó rút quân. Nhưng không biết Quốc Hội, dù đang do Cộng Hòa nắm giữ và dân chúng có ủng hộ giải pháp này không. Cuộc chiến A Phú Hãn và Iraq giống như cái rọ, con cá chui vào thì dễ nhưng không thể nào ra thoát vì cuộc chiến nơi đây vừa là “thánh chiến” vừa ý thức hệ vừa là thanh lọc sắc tộc vô cùng phức tạp. Ô. Bush Con đã để lại một di sản nhức nhối cho nước Mỹ.

Do đó Ô. Trump phải hết sức thận trọng. Giai đoạn “cường điệu và kích động” (rhetoric) để lấy lòng cử tri đã qua. Bây giờ ông đã là tổng thống. Trách nhiệm của ông là đem lại thịnh vượng cho nước Mỹ và bảo vệ an ninh, hòa bình cho toàn thế giới chứ không phải tạo nên thảm họa cho thế giới. Chính vì hiểu được tầm mức quan trọng của thỏa hiệp hạt nhân với Ba Tư, Ô. Obama đã phải nhắc nhở Ô. Trump nhiều lần về vấn đề này. Theo tôi nghĩ, chỉ nội chuyện kéo các đại công ty tư bản từ Hoa Lục và Mễ Tây Cơ trở về Mỹ để tạo công ăn việc làm cho tầng lớp công nhân đã bỏ phiếu cho ông đã là muôn vàn khó khăn, huống chi lại tạo thêm những cuộc khủng hoảng. “America First” cũng có nghĩa là Hoa Kỳ không thể chết thế hoặc hy sinh tất cả cho tham vọng của Do Thái. Hãy tập trung nỗ phục hồi nền kinh tế, tạo công ăn việc làm cho dân chúng, đoàn kết đất nước, trước khi có những phiêu lưu trên mặt trận đối ngoại. Đừng coi thường sức mạnh tiềm tàng của Đảng Dân Chủ đang như con hổ bị thương và 90% hệ thống truyền thông lúc nào cũng sẵn sàng chống đối và nhận chìm ông.

- The Phnom Penh Post ngày 26/11/2016: “Hôm qua, Thủ Tướng Hunsen và Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ký một văn thư yêu cầu chính phủ Pháp hỗ trợ về mặt chuyên môn qua việc in lại bản đồ biên giới Miên-Việt thời thuộc địa với một tỷ lệ lớn hơn để giúp phân định biên giới.”

- Reuters ngày 29/11/2016: “Nữ Tổng Thống Nam Hàn Phác Cận Huệ đã yêu cầu quốc hội quyết định xem khi nào và bằng cách nào bà có thể từ chức do vụ tai tiếng khuynh loát quyền hành, đẩy đất nước vào cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng thấy khiến cả triệu người xuống đường phản đối. Đảng Dân Chủ - đảng đối lập chính - bác bỏ yêu cầu này và gọi đó là âm mưu né tránh bị truất phế và sẽ tiếp tục thúc đẩy việc luận tội tại quốc hội vào Thứ Sáu này.”

Phải chăng đây là sự vận hành của tự do dân chủ hay sự hư đốn của nhân cách lãnh đạo khiến đất nước Đại Hàn đi vào hỗn loạn giống như Thái Lan. Đảng nắm quyền thì lo củng cố quyền lực bằng mọi cách, đảng đối lập thất cử thì lo chống phá. Rồi khi nắm được quyền rồi, đảng đối lập lại hư đốn giống như kẻ tiền nhiệm của mình. Và cái vòng luẩn quẩn xoay quanh miếng mồi ngon “quyền lực và quyền lợi” đó cứ tiếp diễn mãi. Còn dân chủ, tự do chỉ là chiêu bài để chính thống hóa cho quyền lực. Dường như nhân loại bây giờ, các chính trị gia đều hùng biện và mỵ dân giỏi, nhưng tìm được người yêu nước thương nòi, kinh bang tế thế, trong sạch…thì hiếm hoi như lá mùa thu.

Tình hình Syria:

- AFP ngày 20/11/2016: “Bộ Ngoại Giao Syria tuyên bố sẽ không chấp nhận một đề nghị của Liên Hiệp Quốc công nhận một vùng tự trị cho phe phiến quân tại đông Aleppo như một phần của thỏa hiệp ngưng bắn.”

Đây là một đề nghị vô cùng lạ đời, rõ ràng thiên về phe nổi dậy do Mỹ và Tây Phương hỗ trợ. Nếu đề nghị được thực hiện tức chia cắt đất nước Syria và đó không phải là nhiệm vụ của Liên Hiệp Quốc. Liên Hiệp Quốc phải đóng vai trung gian hòa giải, gửi lực lượng gìn giữ hòa bình, cứu trợ và không thiên vị bất cứ quốc gia, phe phái nào.

- VOA News ngày 23/11/2016: “Tổng Thống Ai Cập al-Sissi nói rằng việc đất nước ông ưu tiên hỗ trợ cho chế độ của Ô. Assad để chống lại những phần tử cực đoan là cần thiết cho sự ổn định của khu vực.” Như vậy Ai Cập đã từ bỏ lập trường đứng trong liên quân Ả Rập do Saudi Arabia lãnh đạo tiến vào Syria để lật đổ Tổng Thống Assad.

- Reuters (Beirut) ngày 26/11/2016: “Tin tức từ phe nổi dậy, chính phủ và nhóm quan sát viên cho biết quân đội chính phủ đã chiếm giữ những khu vực quan trọng nằm về phía đông Aleppo của phe phiến quân nhưng những cuộc giao tranh dữ dội vẫn tiếp diễn để tranh giành những khu vực đông dân cư còn lại.” ABC News nhận định rằng, cuộc chiến Aleppo sẽ quyết định toàn bộ cuộc chiến Syria và dường như chiến thắng đang ngả về phe chính phủ.

Tình hình Biển Đông:

- Reuters ngay28/11/2016: “Trung Quốc lo ngại về việc Phi Luật Tân bắt giữ 1200 Hoa Kiều trong chiến dịch truy quét nạn cờ bạc trên mạng lưới điện tử khiến có thể gây căng thẳng khi bang giao giữa hai quốc gia trở nên nồng ấm trong mấy tháng vừa qua. Theo Sở Di Trú Phi Luật Tân, 1200 Hoa Kiều làm việc tại Căn Cứ Không Quân Clark trước đây của Hoa Kỳ nghi ngờ là tổ chức cờ bạc.”

Không phải nói xấu người Trung Hoa. Đất nước Trung Hoa cổ là đất nước vĩ đại. Nhưng Ba Tàu đi đến đâu đều mang theo tật xấu như hối lộ chính quyền, tổ chức ăn chơi trác táng như “nhất dạ đế vương”, cờ bạc, đầu cơ tích trữ, buôn gian bán lận và ăn ở bẩn thỉu, nhất là các nhà hàng.

- International Busisness Times ngày 24/11/2016: “Tổng Thống Phi Luật Tân Duterte thúc giục Hoa Lục ban hành lệnh cấm đánh cá tại Bãi Cạn Panatag/Scarborough Shoal hiện còn đang tranh chấp. Tổng thống Phi Luật Tân dường như đã sẵn sàng đơn phương ban hành sắc lệnh cấm đánh cá tại vùng bãi cạn giàu tài nguyên này. Ô. Duterte nói rằng không kể vùng bãi cạn là của ai, bảo vệ nó là việc làm hợp lý.” Theo Reuters, Hoa Lục đang suy nghĩ về việc để ngư dân Phi Luật Tân ra vào vùng bãi cạn này với lý do bang giao giữa hai nước đã được cải thiện.

- VOA News (ThiTu Island) ngày 24/11/2016: “Phi Luật Tân sẽ xây một hải cảng tại Biển Đông vào năm tới nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền của mình tại vùng biển này. Hành động chắc chắn đưa tới phản ứng của các nước cùng tuyên bố chủ quyền tại đây, nhất là Trung Quốc. Thế nhưng Ô. Eugenio Bito-onon-cựu thị trưởng của thị trấn Kalayaan nhỏ nhất tại Quần Đảo Trường Sa nói rằng hải cảng sẽ thuận tiện cho 200 dân trên Đảo Thị Tứ, phần lớn là 200 ngư dân và 50 lính Phi luân phiên đóng tại đây. Hải cảng sẽ là bến đậu cho tầu đánh, tàu tuần tra và cả thuyền du ngoạn (yacht).”

- Reuters ngày 18/11/2016: “Theo một tổ hợp nghiên cứu (think tank) tại Hoa Kỳ, Việt Nam đã mở rộng một phi đạo trên Trường Sa Lớn thuộc chủ quyền của mình tại Biển Đông, hiển nhiên là để đáp ứng lại việc xây dựng các cơ sở quân sự của Trung Quốc trong vùng. Những hình ảnh ghi nhận được từ vệ tinh cho thấy tháng vừa qua Việt Nam đã kéo dài một phi đạo ở Trường Sa Lớn, từ 760 mét ra 1200 mét. Tổ hợp nghiên cứu cũng nói rằng đường băng kéo dài có thể được sử dụng cho các máy bay vận tải, tuần thám và phi cơ chiến đấu. ”

Từ cuộc tiếp đón nồng hậu của Ô. Tập Cận Bình tới những lời chúc mừng nồng nhiệt của Ô. Putin dành cho Ô. Duterte chúng ta thấy nhiều khi trên đời này cách đối xử với nhau - nhất là nước lớn đối với nước nhỏ - vô cùng quan trọng. Đã qua rồi thời kỳ trịch thượng “Tôi viện trợ cho anh thì tôi là ông chủ”. Đôi khi ta mất hết bạn bè cũng chỉ vì ta quá tự cao tự đại. Cũng theo Sputnix News, nhân dịp này Ô. Putin cũng đã có cuộc họp riêng với Ô. Trần Đại Quang điều đó chứng tỏ rằng Nga rất coi trọng Việt Nam, cửa ngõ để Nga tiến vào Đông Nam Á qua Kế Hoạch Viễn Đông. Trong lúc Mã Lai, Thái Lan, Lào và Kampuchia đã ngả theo Hoa Lục, nếu Ô. Trump hủy bỏ Hiệp Định TPP (Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương) để bảo vệ nền kinh tế của mình theo chủ trương “America First” thì chắc chắn Đông Nam Á sẽ vuột khỏi tay Hoa Kỳ.

Trung Quốc đã kết án hành động này. Theo tôi, đây là thái độ “vừa đánh trống vừa ăn cướp”. Việc Trung Quốc biến cải các bãi đá ngầm là vi phạm luật pháp quốc tế và hủy hoại môi trường như phán quyết của Tòa Hague. Còn việc mở rộng một hòn đảo đã có sẵn là việc làm hợp pháp và không hủy hoại môi trường. Hai việc đó hoàn toàn khác nhau. Vả lại việc mở rộng Đảo Trường Sa Lớn không đe dọa an ninh bất cứ quốc gia nào trong vùng cho dù Việt Nam có bố trí hỏa tiễn phòng không, diệt hạm trên đó. Xin nhớ cho Biển Đông không phải biên cương hay biên giới của Trung Quốc. Trung Quốc đã dựa vào một bản đồ điên khùng vẽ bậy từ thời Tưởng Giới Thạch (1947) rồi căn cứ vào đó khẳng định lãnh thổ của mình và đã bị Tòa Hague bác bỏ. Vùng Trường Sa là của Việt Nam và một phần của Phi Luật Tân, dứt khoát Hoa Lục hay Đài Loan không thể “xí phần” hay có tiếng nói tại đây.

- Popular Mechanics ngày 18/11/2016: “Cơ quan truyền thông của chính phủ Trung Quốc báo cáo rằng hàng không mẫu hạm đầu tiên mang tên Liêu Ninh đã ở vào vị thế sẵn sàng chiến đấu. Tuy nhiên dù nói mạnh như thế nhưng các bằng chứng cho thấy chiếc HKMH duy nhất này chỉ có khả năng huấn luyện và khả năng chiến đấu thì rất kém.”

Chưa biết khả năng tác chiến của nó tồi như thế nào, thế nhưng nếu nó nghênh ngang ở Biển Đông thì ngoại trừ Hoa Kỳ và Nhật Bản, các quốc gia Đông Nam Á sẽ “ớn da gà” vì hỏa lực hùng hậu của nó.

- Reuters ngày 18/11/2016: “Thủ Tướng Nhật Bản Abe mô tả Ô. Donald Trump là một lãnh tụ đáng tin cậy sau khi gặp gỡ vị tổng thống đắc cử vào ngày 17/11/2016 để làm sáng tỏ tuyên bố của Ô. Trump trong khi tranh cử khiến gây lo ngại cho các đồng minh. Sau cuộc họp vội vã kéo dài 90 phút tại Trump Tower, Khu Manhattan, Ô. Abe nói với các ký giả rằng cuộc nói chuyện khiến tôi tin tưởng rằng chúng ta có thể xây đắp sự tin cậy nhưng không cho biết thêm chi tiết vì đây không phải là cuộc hội kiến chính thức. Còn Ô. Trump trên Facebook, kèm theo tấm hình của hai người đã viết rằng thật vui có Thủ Tướng Abe ghé thăm nhà và cũng là khởi đầu của tình bạn lớn.” Tuy nhiên theo San Francisco Chronical ngày 22/11/2016, “Lo ngại tại Nhật Bản gia tăng về việc Ô. Trump có thể thi hành những điều ông nói trong lúc tranh cử là Nhật Bản phải đóng góp thêm cho 50,000 lính Mỹ đóng tại Nhật Bản theo thỏa hiệp an ninh hỗ tương. Hiến pháp hòa bình của Nhật được soạn thảo dưới sự điều khiển của Hoa Kỳ sau Đệ II Thế Chiến trong đó cấm sử dụng quân đội để giải quyết những xung đột quốc tế, nhưng chính quyền Nhật đã giải thích lại bản hiến pháp đó và cho phép Nhật có thể sử dụng quân đội trong một số trường hợp.”

Sau thất bại từ Đệ Nhị Thế Chiến, Nhật Bản là quốc gia vô cùng khôn ngoan. Họ giã từ quan điểm kiêu ngạo mình là con cái của Thái Dương Thần Nữ và trở nên khiên tốn, lấy liên minh Mỹ-Nhật là nền tảng để bảo vệ an ninh và phát triển đất nước. Tôi nghĩ rồi đây Ô. Abe sẽ “chiều lòng” Ô. Trump chút ít để Ô. Trump “lấy điểm” với nhân dân Mỹ rồi mọi chuyện cũng sẽ đâu vào đó. Làm chính trị lớn mà cứng nhắc, không uyển chuyển, không biết mình biết người thì “từ chết tới bị thương”. Còn chuyện Ô. Trump yêu cầu Nhật Bản đóng vai trò quan trọng hơn về quân sự trong vùng cũng không dễ dàng như người ta tưởng. Nếu Nhật Bản chạy đua vũ trang hay gửi chiến hạm tới Biển Đông, có thể nổ ra chiến tranh với Hoa Lục, điều mà Nhật Bản cố tránh. Chiến lược hay nhất vẫn là Nhật Bản cùng với Mỹ giúp cho các nước trong vùng như Việt Nam và Phi Luật Tân mạnh lên về quân sự thì chính họ trở thành rào cản tự nhiên chống lại Hoa Lục. Nay Phi Luật Tân có thể sẽ bỏ Mỹ theo chính sách trung lập, chỉ còn lại Việt Nam. Việt Nam sẽ vẫn là trọng điểm chiến lược trong chính sách Xoay Trục của Mỹ dù Ô. Trump hay Bà Clinton.

- Sputnix News & Reuters ngày 20/11/2016: “Bên lề Thượng Đỉnh APEC (Hợp Tác Kinh Tế Châu Á-Thái Bình Dương) khi gặp gỡ người đồng cấp Nga ở Peru, Tổng thống Phi Luật Tân Rodrigo Duterte đã bày tỏ sự ngưỡng mộ những phẩm chất lãnh đạo của Ô. Vladimir Putin và nói thêm rằng ông Putin là người đại diện cho một đất nước tuyệt vời. Ông Duterte cũng ghi nhận rằng, ngày nay các quốc gia Tây Phương đang cố gắng tấn công và hăm dọa các quốc gia nhỏ bé, điều đó cho thấy sự đạo đức giả của họ. Để lấy ví dụ, ông nêu lên sự hiếu chiến của Mỹ đã gây ra các cuộc xung đột trên thế giới như tại Việt Nam, Hàn Quốc, Iraq và Afghanistan. Ô. Duterte đe dọa theo chân Nga, rút chân ra khỏi Tòa Án Hình Sự Quốc Tế (International Criminal Court) vì đã lên án cuộc chiến chống ma túy của ông.” Theo tin tức mới nhất ngày 28/11/2016, Ô. Duterte đã gọi sự đe dọa của Tòa Án Hình Sự Quốc Tế là “cứt” (bullshit). Theo CNBC ngày 28/11/2016: “Tổng Thống Duterte sẽ gửi bộ trưởng ngoại giao, bộ trưởng quốc phòng đi Nga trước chuyến viếng thăm của ông vào Tháng 12. Trong cuộc phỏng vấn với RT, Ô. Duterte nói rằng ông không sẵn sàng liên minh quân sự với ai nhưng ông mong muốn có mối liên hệ mật thiết với Mạc Tư Khoa và Bắc Kinh và hợp tác với những người bạn mới là Trung Quốc và Nga để cho thế giới này hòa bình/yên ổn hơn.”

- Reuters ngày 20/11/2016: “Nhân Thượng Đỉnh APEC tại Peru, trong các cuộc họp riêng với các nhà lãnh đạo Phi Luật Tân và Việt Nam, Chủ Tịch Tập Cận Bình nói rằng những tranh chấp tại Biển Đông cần giải quyết song phương. Lời tuyên bố của Ô. Tập Cận Bình cho thấy các đối thủ của Bắc Kinh muốn các tổ chức quốc tế can dự vào cuộc tranh chấp, trong đó có cả Mã Lai, Đài Loan và Brunei là các quốc gia cùng tuyên bố chủ quyền. Theo các nhà phân tích, Trung Quốc thiên về chiến lược “chia rẽ và chinh phục” thay vì để các đối thủ ngồi chung với nhau. “

Lập luận của Ô. Tập Cận Bình không có gì lạ và đã có từ lâu. Đó là chiến lược “lấy hợp tung để phá liên hoành”. Hoa Lục muốn đàm phán tay đôi với từng nước để không cho “phe thứ ba” ám chỉ Mỹ hay các tổ chức quốc tế can dự vào. Trước đây dưới thời Tổng Thống Aquino, Phi Luật Tân đã dứt khoát không đàm phán tay đôi với Hoa Lục. Nay Ô. Duterte có thể sẽ đàm phán tay đôi với Trung Quốc. Còn Việt Nam, lập trường dứt khoát vẫn là: Cái nào có thể đàm phán song phương thì đàm phán song phương, chẳng hạn như việc phân định lằn ranh ở Vịnh Bắc Việt hoặc vấn đề Trung Quốc cưỡng chiếm Hoàng Sa của Việt Nam. Những vấn đề này không liên quan đến quốc tế. Nhưng còn vấn đề Biển Đông, ngoài việc tranh chấp chủ quyền biển đảo, nó còn liên quan đến sinh mệnh của thế giới tức hải lộ chiến lược, sự hiện diện quân sự đáng sợ của Trung Quốc tại Biển Đông và tương lai có thể áp đặt Vùng Nhận Dạng Phòng Không. Nếu Việt Nam chủ trương đàm phán tay đôi tức đẩy Hoa Kỳ ra khỏi Biển Đông. Sở dĩ ngày hôm nay Hoa Lục e ngại Việt Nam là vì- ngoải khả năng phòng thủ- sau lưng Việt Nam còn có Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc Châu, Ấn Độ và Âu Châu. Nếu Việt Nam đẩy tất cả các thế lực này ra khỏi Biển Đông, tức đứng chơ vơ một mình. Cho nên đối với Việt Nam, quốc tế hóa Biển Đông là chiến lược giữ nước và phát triển đất nước. Đầy Hoa Kỳ ra khỏi Biển Đông là tự sát. Cho nên tôi vẫn duy trì quan điểm là Ô. Duterte hiện đang theo đuổi một chính sách ngoại giao vô cùng nguy hiểm cho bản thân và đất nước ông. Dù quá khứ thực dân tủi nhục và đau buồn, nhưng việc ông liên tục có những lời phát biểu chống Mỹ không phải là hành động khôn ngoan. Trung lập có nghĩa là làm bạn với tất cả các siêu cường. Do đó nếu đã “chống Mỹ” thì không còn trung lập nữa. Hãy nhìn vào quốc gia khổng lồ là Ấn Độ, truyền thống theo chính sách trung lập nhưng không bao giờ chống Mỹ và dĩ nhiên phải cảnh giác với Hoa Lục nhưng cũng không bao giờ công khai bày tỏ lập trường chống Trung Quốc.

Hiện nay tại Biển Đông, Hoa Kỳ đang ở vào vị thế “hạ phong” do tám năm do dự của Ô. Obama. Thế nhưng mất Biển Đông là mất Đông Nam Á. Mất Đông Nam Á là mất luôn Á Châu. Lúc đó Hoa Kỳ sẽ mất luôn vị thế siêu cường và an ninh của Mỹ bị đe dọa. Cho nên bằng mọi giá Hoa Kỳ sẽ phải nắm lấy Biển Đông và theo tôi không một thế lực nào có thể đẩy Hoa Kỳ ra khỏi vùng này. Bất cứ quốc gia nào không hiểu điều đó sẽ phải trả một giá rất đắt.

Nước Mỹ, cứ tám năm hay bốn năm, chính sách đối ngoại sẽ không còn giống như trước nữa. Nước Mỹ dưới sự lãnh đạo của Ô. Trump, chắc chắn thế giới sẽ đổi thay. Mọi người đang nín thở chờ đợi, chưa biết “kiết-hung” thế nào. Chúng ta chờ xem.

Đào Văn Bình

(California ngày 30/11/2016)

Khai Dân Trí

Đào Văn Bình

2016/11/17

Nhật Ký Biển Đông: Đông Nam Á Vuột Khỏi Tay Hoa Kỳ

Nhật Ký Biển Đông hai tuần đầu Tháng Mười Một ghi nhận những biến chuyển quan trọng như sau:

Tình hình thế giới:

- BBC News ngày 1/11/2016: “Hai phi cơ chiến đấu tàng hình đã lướt qua 60 giây trên đầu nơi biểu diễn máy bay Zhuhai tổ chức tại Tỉnh Quảng Đông - nơi tụ họp lớn nhất của các nhà chế tạo máy bay và khách hàng. Trước đây loại máy bay này chỉ được các người viết chuyên đề (bloggers) qua các trang điện tử. Phi cơ chiến đấu J-20 là biểu tượng cho tham vọng của Bắc Kinh muốn hiện đại hóa và nâng cao khả năng tác chiến của quân đội. Loại máy bay J-20 do Nhóm Kỹ Nghệ Máy Bay Thành Đô chế tạo, nó có vẻ giống như chiến đấu cơ tàng hình F-22 Raptor của Mỹ mà nhà bình luận Bradley Perret của Aviation Week nói rằng đây rõ ràng là bước tiến quan trọng nâng khả năng tác chiến của không quân Trung Quốc.”

- Business Insider ngày 2/11/2016: “Một viên chức cao cấp của Bộ Quốc Phòng Nga nói với đài truyền hình Nga rằng Nga đã đưa Na Uy vào danh sách các quốc gia có thể bị Nga tấn công bằng bom nguyên tử sau khi Na Uy đồng ý để 330 thủy quân lục chiến Mỹ triển khai tại đây. Trong khi đó Na Uy nói rằng phản ứng của Nga về 330 thủy quân lục chiến Mỹ làm nhiệm vụ huấn luyện tại Na Uy là lố bịch.”

Đây cũng là kinh nghiệm cho các quốc gia có quân ngoại nhập đóng trên đất nước mình. Hiện nay thủy quân lục chiến Mỹ đang đóng tại Darwin - Úc Châu. Nếu chiến tranh Mỹ-Hoa nổ ra, chắc chắn Úc sẽ nằm trong mục tiêu tấn công của Trung Quốc.

- Washington Post (Hà Nội) ngày 7/11/2016: “Việt Nam và Ái Nhĩ Lan đã đồng ý gia tăng hợp tác về giáo dục giữa Đại Học Quốc Gia Hà Nội và Đại Học Quốc Gia Cork, năng lượng thiên nhiên, dữ liệu về kỹ thuật và y tế nhân chuyến thăm viếng của Tổng Thống Michael Higgins. Tổng Thống Higgins và Chủ Tịch Trần Đại Quang đã thảo luận về việc hai quốc gia có thể trở thành nhịp cầu cho mối liên hệ phát triển với các quốc gia trong Liên Hiệp Âu Châu và Đông Nam Á. Trong số thỏa hiệp được ký kết và chứng kiến bởi Ô. Quang và Ô. Higgins là ba dự án điện gió tại Miền Nam (Sóc Trăng) với tổng số đầu tư lên tới 2.2 tỉ đô-la.”

Tình hình Syria:

- UPI ngày 11/11/2016: “Trong cuộc gặp gỡ Thủ Tướng Nga Medvedev tại Jerusalem, Thủ Tướng Do Thái Netanyahu nói rằng Ba Tư không thể có bom nguyên tử, quân đội Ba Tư không thể có ảnh hưởng trong việc giải quyết cuộc nội chiến tại Syria.”

Đây cũng là bài học đáng giá cho các nước nhỏ, nên mua vũ khí của Anh, Pháp hay Nga hơn là của Mỹ để tránh “ngọn roi nhân quyền”. Điển hình là vào ngày 1/7/2016 Bộ Trưởng Quốc Phòng Thái Lan công bố quyết định mua tàu ngầm tấn công của Trung Quốc thay vì mua của Mỹ. Ngay cả Việt Nam, dù Mỹ tuyên bố gỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam, nhưng tới nay đã qua năm tháng mà Việt Nam vẫn chưa mua bất kỳ một loại vũ khí nào của Mỹ. Tin tức mới nhất cho biết Ô. Duterte đã ngưng hợp đồng mua 26,000 khẩu súng trường M-16. Như vậy trên hành tinh này chỉ có Hoa Lục và Phi Luật Tân là hai quốc gia dám đốp chát thẳng thừng với Mỹ. Không biết số phận của Ô. Duterte có giống Ô. Saddam Hussein hay Ô. Qadaffi không? Nhưng theo tôi, hai ông này chết là vì không có siêu cường nào hỗ trợ. Nếu Mỹ tìm cách lật đổ Ô. Duterte chắc chắn Hoa Lục và Nga sẽ nhảy vào cứu để tranh giành ảnh hưởng tại Biển Đông vốn là trọng điểm chiến lược của Đông Nam Á và Á Châu. Lúc đó Phi Luật Tân và Đông Nam Á sẽ nát như tương và chắc chắn sẽ là thảm họa cho Hoa Kỳ vì Trung Quốc ở gần mà Hoa Kỳ thì ở xa.

Đây là lo ngại của Do Thái bởi vì nếu Ba Tư có ảnh hưởng lớn tại Syria thì chí nguyện quân Hezbola tại Li Băng sẽ mạnh lên mà Hezbola lại là kẻ tử thù của Do Thái. Do đó tình hình Syria ngày càng trở nên vô cùng phức tạp. Syria hiện nay đang bị các thế lực ngoại bang chi phối, từ Nga, Mỹ tới Ả Rập Sê-út, Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Tư nay tới Do Thái và trong tương lai có thể Trung Quốc sẽ can dự vào. Syria giống như cô Kiều lọt vào tay từ Tú Bà, Sở Khanh, Mã Giám Sinh, Bạc Hạnh, Bạc Bà tới Thúc Sinh, Từ Hải…thì đương nhiên đời hoa phải tan nát cuối cùng phải nhảy xuống Sông Tiền Đường để tự vẫn may mà được bà vãi Giác Duyên cứu vớt.

Tình hình Biển Đông:

- Reuters ngày 1/11/2016: “Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ngưng kế hoạch bán 26,000 khẩu súng trường cho cảnh sát quốc gia Phi Luật Tân sau khi Thượng Nghị Sĩ Ben Cardin bày tỏ ý định phản đối vì những lo ngại vi phạm nhân nhân quyền của Phi Luật Tân.”

Có thể đây là biện pháp bắt đầu trả đũa của Mỹ, bởi vì vi phạm nhân quyền không phải lý do chính đáng để Mỹ ngưng bán vũ khí cho một đồng minh chí cốt. Mỹ bán cho Ả Rập Sê-út mấy chục tỉ đô-la vũ khí kể cả bom chùm CBU dù Ả Rập Sê-út là quốc gia vi phạm nhân quyền khủng khiếp và đối xử tệ hại với phụ nữ. Ô. Duterte là nhân vật hành động khó lường. Nếu Trung Quốc bán hoặc cho không Phi Luật Tân 26,000 khẩu súng trường- thực ra chẳng đáng giá bao nhiêu- thì thật bẽ bàng và bang giao Mỹ-Phi càng trở nên chua chát hơn. Ô. Ronald dela Rosa- giám đốc cảnh sát quốc gia Phi Luật Tân nói rằng ông rất thích súng Mỹ vì đáng tin cậy nhưng đã nghĩ tới Trung Quốc là nhà cung cấp mới. Theo Reuters ngày 2/11/2016, “Tổng Thống Duterte đã quở trách Hoa Kỳ vì quyết định ngưng bán 26,000 khẩu súng trường cho Phi Luật Tân và gọi những người đứng sau quyết định là là điên khùng, trẻ con và có thể tìm mua từ Nga và Trung Quốc.”

- AFP ngày 1/11/2016: “Mã Lai và Hoa Lục ký kết thỏa thuận về quốc phòng và cam kết hợp tác chặt chẽ với nhau ở Biển Đông, dấu hiệu Thủ Tường Najib Razak ngả sang Trung Quốc khi mối bang giao với Mỹ sói mòn vì tai tiếng tham nhũng. Chuyến viếng thăm sáu ngày của Ô. Najib ghi dấu thêm một bước thoái bộ của sách lược Xoay Trục về Á Châu chỉ hai tuần sau khi Tổng Thống Duterte- một đồng minh lâu đời của Mỹ viếng thăm Trung Quốc với tinh thần hợp tác (with olive branch in hand). Hội kiến tại Nhân Dân Đại Sảnh, Ô. Najib và Ô. Tập Cận Bình đã ký chín thỏa thuận về quốc phòng, thương mại và các lãnh vực khác. Trước cuộc viếng thăm, Ô. Najib nói rằng chuyến viếng thăm này sẽ đưa liên hệ giữa hai quốc gia lên tầm cao lịch sử. Theo Reuters, báo chí Trung Quốc tường thuật rằng Ô. Najib còn nói, các cường quốc thực dân trước đây xin đừng lên tiếng dạy dỗ về các vấn đề nội bộ của các quốc gia mà họ đã có lần trục lợi. Ngoài ra Ô. Najib còn mời Ô. Tập Cận Bình thăm viếng Mã Lai.”

Sau giây phút say men chiến thắng, giờ đây mặt Ô. Trump tỏ ra đăm chiêu cho dù lưỡng viện quốc hội và hảnh pháp nằm trong tay Đảng Cộng Hòa. Ít có vị tổng thống nào “hên”, may mắn như vậy. Ngoài những vấn để khẩn cấp của nước Mỹ như di dân, bảo hiểm y tế và công ăn việc làm, Ô. Trump đang phải đối phó với các vấn đề nóng bỏng của thế giới như cuộc chiến Iraq, Syria, sự căng thẳng với Nga-NATO có nguy cơ bủng nổ Đệ III Thế Chiến và nhất là Biển Đông nơi Trung Quốc đang chiếm thế thượng phong. Nếu không khéo Mỹ sẽ mất Phi Luật Tân và Đông Nam Á cũng sẽ vuột khỏi tay Mỹ.

Thực ra thì vấn đề tham nhũng của Ô. Najib không ảnh hưởng tới nền an ninh hay quyền lợi của Hoa Kỳ. Thế nhưng Hoa Kỳ vẫn cứ lên tiếng như thể mình là người cầm cân nảy mực về luân lý, đạo đức cho cả hành tinh này…cho nên mất lòng và từ đó mất dần đồng minh. Hoa Kỳ hành động như một ông hương cả ở trong làng, xách ba-toong, đi đâu cũng chỉ trích, phê phán chỗ này chỗ kia. Dân làng tuy ngán sợ uy quyền của ông, nhưng ai cũng chán ghét vì lúc nào cũng lên mặt dạy đời trong khi chuyện nhà của ông cũng nát bét.

- VOA News ngày 2/11/2016: “Cố Vấn An Ninh Quốc Gia Susan Rice, Ngoại Trưởng John Kerry đã gặp Ô. Dương Khiết Trì- nhân vật nắm chính sách đối ngoại của Đảng Cộng Sản Trung Hoa vào ngày 1/11/2016 tại Nữu Ước, thỏa thuận giải quyết những khác biệt một cách xây dựng và mở rộng hợp tác trên những thách thức của khu vực và toàn cầu. Tòa Bạch Ốc đã đưa ra bản công bố ngắn nói rằng ba người đã gặp nhau ở Nữu Ước để duyệt lại những tiến triển mà Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đem lại sự ổn cố và xây dựng cho quan hệ song phương giữa hai nước. “

Rõ ràng Ô. Obama đang theo đuổi chính sách hòa hoãn với Hoa Lục và có lẽ cũng chẳng còn chính sách nào khác hơn trong khi Hoa Lục đang đẩy Hoa Kỳ ra khỏi vùng Đông Nam Á.

- VnExpress ngày 2/11/2016: “Tổng thống Phi Luật Tân Rodrigo Duterte hôm nay dự lễ thả 17 ngư dân Việt Nam bị cáo buộc xâm phạm vùng biển Philippines. Tại lễ phóng thích, ông Duterte nói với các nhà ngoại giao và quan chức chính phủ rằng ông đã ra lệnh xóa bỏ cáo buộc nhằm vào ngư dân Việt Nam do họ chỉ vào vùng biển Philippines để tránh thời tiết xấu. Theo AFP, mười bảy người đàn ông trên ba tàu cá bị bắt vào ngày 8 Tháng 9,2016.”

Đây là dấu hiệu đáng mừng chứng tỏ Ô. Duterte không theo đuổi chính sách xa lánh Việt Nam cho dù đang hòa hoãn với Trung Quốc.

- Reuters ngày 8/11/2016: “Vị đại sứ Phi sắp nhậm chức tại Bắc Kinh nói rằng việc Hoa Lục cho phép ngư phủ Phi Luật Tân trở lại Bãi Cạn Scarborough chứng tỏ Hoa Lục tuân thủ phán quyết của Tòa Hague dù không chính thức thừa nhận.”

Hiện nay Hoa Lục, về phía đông bắc đang bị Mỹ bao vây bởi lực lượng quân sự đóng tại Nam Hàn, Nhật Bản. Còn về phía đông nam bị ngăn chặn bởi lực lượng Mỹ đóng ở Phi Luật Tân. Để ngư phủ Phi trở lại Bãi Cạn Scarborough là chuyện nhỏ, kéo Phi Luật Tân về phía mình và đẩy Mỹ ra khỏi Phi mới là món lợi lớn. Đây là kế “dùng con tép câu con cá”. Lời tuyên bố của ông tân đại sứ Phi cho thấy Hoa Lục đang ở thế thượng phong.

- Reuters ngày 10/11/2016: “Tổng Thống Phi Luật Tân Duterte chúc mừng Ô. Trump đắc cử tổng thống và nói rằng ông sẽ ngưng cãi cọ với Hoa Kỳ. Trong cuộc thăm viếng cộng đồng Phi Luật Tân tại Mã Lai, Ô. Duterte nói rằng Tôi muốn chúc mừng Ô. Trump. Muôn năm.“

Một số người trong nghành truyền thông Hoa Kỳ đã so sánh Ô. Trump với Ô. Duterte nhưng theo tôi sự so sánh này có vẻ gượng ép. Ngoại trừ lúc còn trẻ, từ lúc tranh cử cho tới nay Ô. Trump chưa bao giờ nói lời thô tục và chửi thề ai. Những lời tuyên bố nảy lửa của ông đều là những lời nói thẳng vào vấn đề của đất nước như: khủng bố Hồi Giáo, thất nghiệp, di dân bất hợp pháp, vấn đề hư đốn tham nhũng của các chính trị gia tại Hoa Thịnh Đốn, sự khống chế của các tập đoàn “vận động hành lang/đút lót cho các chính trị gia ” …và ông nói không hề giấu diếm theo kiểu “trung ngôn nghịch nhĩ” cho nên đã bị đối thủ bẻ quẹo và gán ghép. Do đó, một cách công bằng nhất chúng ta không thể so sánh Ô. Duterte với Ô. Trump và cũng không nên tiếp tục so sánh như vậy. Bây giờ Ô. Trump đã là tổng thống, chúng ta có quyền phê phán những gì ông sẽ làm cho đất nước Hoa Kỳ và liệu ông có đem lại hòa bình và ổn định cho thế giới không. Và chúng ta cũng không nên bới móc thêm chuyện Bà Clinton đúng-sai, mà cần hướng về phía trước (move on) để quên đi quá khứ đau buồn. Nước Mỹ đã chia rẽ trầm trọng trong thời gian tranh cử, chúng ta không nên đào sâu thêm hố chia rẽ nữa. Muốn một đất nước hay một cộng đồng tan hoang thì cứ chia rẽ, phổ biến luận điệu chia rẽ, cổ vũ cho sự chia rẽ và nuôi dưỡng đầu óc, tư tưởng chia rẽ… thì đúng như câu nói, “United we stand, divided we fall”. Chính vì ý thức được điều này mà Bà Clinton đã gọi điện thoại chúc mừng Ô. Trump và đọc diễn văn chấp nhận thua cuộc. Còn Ô. Obama cũng đã tiếp đón Ô. Trump tại Tòa Bạch Ốc để chuẩn bị bàn giao quyền lãnh đạo đất nước và giúp vị tân tổng thống chu toàn trách nhiệm và nhất là không để đất nước Hoa Kỳ - dù một giây một phút không có người lãnh đạo. Tất cả các chính trị gia Hoa Kỳ đều hành động như thế đã hơn 200 năm rồi.

Còn đối với Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) Ô. Trump chỉ hù dọa vậy thôi để kiếm phiếu và kích động tự ái dân tộc trong lúc tranh cử. Nay đã là tổng thống, ông phải có trách nhiệm bảo vệ vị thế lãnh đạo của Hoa Kỳ trên toàn thế giới. Theo tôi, Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) là sợi dây nối kết cuối cùng để qua hợp tác kinh tế Hoa Kỳ có thể nắm giữ được các đồng minh Á Châu và là đối trọng với sức mạnh kinh tế gần như vô địch của Hoa Lục. Ông phải cho “đàn em” nó sống, nó có lời khi làm ăn buôn bán với ông thì nó mới theo ông chứ. Nay ông đóng cửa rút cầu, không cho đàn em sống thì chúng nó sẽ bỏ đi và đang bỏ đi… thì vị thế siêu cường của ông tiêu tan. Vả lại số thâm thủng mậu dịch của Mỹ với Việt Nam chỉ là năm, ba tỉ mỗi năm thì “nhằm nhò” gì đối với Mỹ. Hơn thế nữa Việt Nam bây giờ đang là trọng điểm chiến lược trong kế hoạch Xoay Trục của Mỹ tại Đông Nam Á một khi Phi Luật Tân đã bỏ đi. Cho nên tôi hoàn toàn đồng ý với ông Đại Sứ Ted Osius là Ô. Trump, Bà Clinton hay ông Trời ông Đất gì đi nữa cũng không thể hủy bỏ Hiệp Định TPP. Vì tầm mức quan trọng của TPP mà thủ tướng Mã Lai đã gọi điện thoại cho thủ tướng Nhật Bản yêu cầu nhắc nhở Ô. Trump nên ở lại với Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương nhân cuộc họp sắp tới đây.

Còn quần chúng, do quá thương yêu, tin tưởng vào một ứng cử viên nào đó thì vẫn còn bàng hoàng, chua xót khi kết quả bầu cử không đúng ý mình. Và họ có thể xuống đường biểu tình, đập phá. Nhưng những ai còn nghĩ đến tương lai của đất nước đều phải tự chế và hành động trong khuôn khổ luật pháp. Tự do và dân chủ chỉ tồn tại trên nền tảng “trọng pháp”. Nếu kỷ cương và luật pháp tan vỡ thì lúc đó bạo lực sẽ lên ngôi, dân chủ tự do cũng chết theo và con người sẽ “nói chuyện” với nhau bằng súng đạn, bom tự sát và bằng bất cử phương tiện nào để tranh thắng. Tôi tin chắc rằng những cuộc biểu tình chống đối kết quả bầu cử đang diễn ra trên đất Mỹ rồi cũng sẽ tan biến để trả lại đời sống bình thường cho người dân. Nước Mỹ đang phải đối đầu với những vấn đề vô cùng khó khăn chứ không dễ dàng như người ta tưởng.

Trước thực tế của nước Mỹ và tình hình thế giới đó, Ô. Trump có thể:

- Giữ nguyên quan hệ đồng minh chiến lược với NATO, Nhật Bản và Nam Hàn nhưng buộc các quốc gia này chia xẻ thêm trách nhiệm với Hoa Kỳ. Ô. Trump sẽ gặp Thủ Tướng Nhật Abe vào tuần tới.

- Ông sẽ hủy bỏ hoặc giảm nhẹ cấm vận để đối lấy sự giàn binh bố trận của Nga tại vùng Baltic và Đông Âu…như thế tình hình căng thẳng với Nga tại Âu Châu sẽ giảm bớt. Hai Ô. Trump và Putin đã gọi điện thoại nói chuyện với nhau và thỏa thuận “Sẽ cùng làm việc để thúc đẩy bình thường hóa quan hệ Mỹ - Nga. Theo điện Kremlin, tổng thống Putin đã tuyên bố sẳn sàng đối thoại với chính quyền mới của Hoa Kỳ trên cơ sở bình đẳng, theo nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau”.

- Ông sẽ hợp tác với Nga để giải quyết vấn đề Syria, không đòi hỏi phải lật đổ Ô. Assad hầu tập trung nỗ lực tiêu diệt Nhà Nước Hồi Giáo. Như thế số phận của phe phiến quân do Ô. Obama tài trợ, huấn luyện và nuôi dưỡng đã an bài. Trong diễn văn tranh cử, nhiều lần Ô. Trump nhấn mạnh chúng ta không biết họ (phe phiến quân) là ai, ý nói họ có thể là khủng bố hoặc khủng bố trá hình hoặc chỉ là một hình thức khác của “Nhà Nước Hồi Giáo” và có thể là “cục nợ” của Mỹ và đồng minh.

- Ông sẽ xét lại Hiệp Định NAFTA (Thỏa Hiệp Tự Do Mậu Dịch Bắc Mỹ) hình thành dưới đời Ô. Bill Clinton để cứu nguy dòng chảy kỹ nghệ Hoa Kỳ ùn ùn rời bỏ đất nước qua Mễ Tây Cơ chế tạo hàng hóa rồi đem trở lại bán rẻ cho dân Mỹ, khiến xí nghiệp Mỹ đóng cửa hàng loạt, công nhân thất nghiệp.

- Ông sẽ tăng thuế xuất hàng nhập cảng từ Hoa Lục để giải quyết vấn nạn thâm thủng mậu dịch lên tới 580 tỉ đô-la mỗi năm. Khi hàng nhập cảng từ Trung Quốc rẻ, hàng Mỹ chết. Khi hàng Trung Quốc đắt lên và nhiều khi là đồ dổm/rởm, thì kỹ nghệ chế tạo của Hoa Kỳ sống lại và dân chúng có công ăn việc làm.

- Còn đối với Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) Ô. Trump chỉ hù dọa vậy thôi để kiếm phiếu và kích động tự ái dân tộc trong lúc tranh cử. Nay đã là tổng thống, ông phải có trách nhiệm bảo vệ vị thế lãnh đạo của Hoa Kỳ trên toàn thế giới. Theo tôi, Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) là sợi dây nối kết cuối cùng để qua hợp tác kinh tế Hoa Kỳ có thể nắm giữ được các đồng minh Á Châu và là đối trọng với sức mạnh kinh tế gần như vô địch của Hoa Lục. Ông phải cho “đàn em” nó sống, nó có lời khi làm ăn buôn bán với ông thì nó mới theo ông chứ. Nay ông đóng cửa rút cầu, không cho đàn em sống thì chúng nó sẽ bỏ đi và đang bỏ đi… thì vị thế siêu cường của ông tiêu tan. Vả lại số thâm thủng mậu dịch của Mỹ với Việt Nam chỉ là năm, ba tỉ mỗi năm thì “nhằm nhò” gì đối với Mỹ. Hơn thế nữa Việt Nam bây giờ đang là trọng điểm chiến lược trong kế hoạch Xoay Trục của Mỹ tại Đông Nam Á một khi Phi Luật Tân đã bỏ đi. Cho nên tôi hoàn toàn đồng ý với ông Đại Sứ Ted Osius là Ô. Trump, Bà Clinton hay ông Trời ông Đất gì đi nữa cũng không thể hủy bỏ Hiệp Định TPP. Vì tầm mức quan trọng của TPP mà thủ tướng Mã Lai đã gọi điện thoại cho thủ tướng Nhật Bản yêu cầu nhắc nhở Ô. Trump nên ở lại với Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương nhân cuộc họp sắp tới đây. Có lẽ rồi đây Ô. Trump cũng sẽ ghé thăm Việt Nam như ba ông Bush Con, Bill Clinton và Obama để tái cam kết “Hoa Kỳ vẫn là đồng minh tin cậy của các quốc gia Đông Nam Á và Hoa Kỳ sẽ làm chủ Thái Bình Dương để bảo vệ an ninh và thịnh vượng cho vùng này.” Theo tôi, Ô. Trump có thể hủy bỏ Hiệp Định NAFTA, nhưng nếu ông hủy bỏ Hiệp Định TPP sẽ là hành động tự sát. Trong khi cả thế giới đổ xô đến Đông Nam Á để hợp tác, làm ăn buôn bán mà Mỹ lại bỏ đi thì đó là hành động điên khùng. Qua những buổi thuyết trình của các cơ quan an ninh, tình báo về những vấn đề tối mật của quốc gia trong thời gian vừa qua, có thể Ô. Trunp đã nhìn thấy vấn đề. Trước đây khi tranh cử người ta đã đánh giá thấp Ô. Trump và đã thất bại. Nay ông thắng cử, thật lạ lùng, người ta vẫn cứ đánh giá thấp Ô. Trump. Chúng ta chờ xem những phỏng đoán trên có đúng hay không.

Đào Văn Bình

(California ngày 17/11/2016)

Khai Dân Trí

Đào Văn Bình