Đánh giá của Mỹ về thực trạng tình hình kinh tế-xã hội Việt Nam...

Dân Làm Báo vừa nhận được tập tài liệu rất đáng chú ý từ nguồn ẩn danh, theo nhận định thì đây đều là những văn bản có xuất xứ từ Tổng cục 2 – Bộ Quốc Phòng Việt Nam (tức Tổng cục Tình Báo). Nội dung các tài liệu liên quan đến nhiều vấn đề thời sự mà dư luận đang rất quan tâm. Bên cạnh đó là những đánh giá, nhận định theo quan điểm của những người hiện đứng trong hàng ngũ Đảng CSVN.

Dân Làm Báo không có điều kiện để kiểm tra tính xác thực cả về xuất xứ cũng như nội dung của các văn bản này. Tuy nhiên, xét thấy đây đều là những tài liệu có giá trị tham khảo cao, vì vậy xin được công bố để bạn đọc tùy nghi nhận định.

Tập tài liệu này có thể xuất xứ từ Cục 16, thuộc Tổng cục 2, là các bản báo cáo được chia thành phần. Đây là bài đầu tiên trong loạt bài và Dân Làm Báo sẽ đăng tải toàn bộ tập tài liệu này thành nhiều phần, mến mời bạn đọc theo dõi.

 

*****************************

 

Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

            

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

CỤC 16 

Phòng 7  

Số /2012/BRC Ngày 23 tháng 4 năm 2012

Số trang: 4 Nguồn: S(A.199)

Báo Cáo

Đánh giá của Mỹ về thực trạng tình hình kinh tế-xã hội Việt Nam và động thái mới của Mỹ trong triển khai chiến lược "DBHB" đối với Việt Nam

I. TRƯỜNG HỢP LẤY TIN:

Tổng hợp qua quá trình tiếp xúc trực tiếp Claire Pierangelo/Phó Đại sứ Mỹ tại Hà Nội, Gary/Phòng chính trị Bộ Ngoại giao Mỹ; Greg/Thiếu tá pháo binh Mỹ; Chuck/Đại úy lính thủy đánh bộ Mỹ, từ 20.3.2012 đến nay.

II. NỘI DUNG TIN:

Từ20.3.2012 đến nay, qua tiếp xúc, khai thác nhóm nhân vật Mỹ nhạy cảm tại Hà Nội (Claire Pierangelo/Phó Đại sứMỹ tại Hà Nội, Gary/Phòng chính trị Bộ Ngoại giao Mỹ; Greg/Thiếu tá pháo binh Mỹ; Chuck/Đại úy lính thủy đánh bộ Mỹ), xin báo cáo một số đánh giá của Mỹ về thực trạng tình hình kinh tế-xã hội Việt Nam (VN) hiện nay và một số động thái mới của Mỹ trong triển khai chiến lược "DBHB" đối với VN thời gian tới như sau:

1. Về thực trạng tình hình kinh tế - xã hội VN hiện nay:

Theo đánh giá của Claire Pierangelo: "Nền kinh tế VN hiện nayđang tồn tại rất nhiều vấn đề và cần phải tốn rất nhiều thời gian để khắc phục.Vấn đề lớn nhất của VN chính là lợi ích nhóm và tính nhiệm kỳ của các lãnh đạo quá cao, quá điển hình mà không có tầm nhìn dài hạn. Tất cả các giải pháp chính sách được đưa ra chỉ có tính thời vụ, tạm thời. Các tập đoàn kinh tế của nhà nước được hưởng quá nhiều lợi ích và Chính phủ VN hầu như chỉin tiền phục vụ nhóm này trong khi hiệu quả đầu tư công vô cùng thấp, tham nhũng tràn lan. Trong khi đó, các công ty, doanh nghiệp tư nhân là những người sản xuất và đem lại nhiều lợi ích cho xã hội hơn cả thì lại thiếu đi những sự hỗ trợ và gặp rất nhiều khó khăn"... "Ở VN hiện nay, cụm từ "tái cơ cấu" được Chính phủ và báo chí nhắc tới rất nhiều nhưng không có nội dung và hành động cụ thể đi kèm. Chính phủ VN hiểu vấn đề của họ,nhưng những lợi ích nhóm và cá nhân đang làm mờ mắt và chậm bước trên con đường thay đổi".

Claire Pierangelo phân tích: "Đáng lẽ kinh tế VN phải vững vàng hơn hiện nay rất nhiều chứ không phải ở tình trạng bung bét và vá sửa lung tung như hiện nay. Mặc dù Chính phủ VN đang cố gắng che đậy những bất cập, yếu kém của nền kinh tế nhưng người dân VN ai cũng biết nguyên căn của sựyếu kém đó. Tiền chỉ tập trung vào một số ít người và nhóm nhất định. Các nhà lãnh đạo VN ai cũng rất giầu, có tiền gửi ở khắp các Ngân hàng trên thếgiới. Điển hình là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, hoặc nhiều Bộ trưởng, người nào cũng rất giầu. Tiền của họ chính là tiền của Nhà nước. Rõ ràng, tham nhũng tại VN đã trở thành một căn bệnh trầm kha, tới mức nói tới cái gì xấu người dân cũng đều gán cho cái mác "Cộng sản"... Bên cạnh vấn đề tham nhũng thì vấn đề đất đai cũng đang gặp những bức xúc và phản ứng gay gắt từ xã hội. Chính phủ VN thực sự đang đánh mất lòng dân trong khi xã hội VN lại đang tồn tại quá nhiều vấn đề... Nhiều nhà khoa học và học giả VN hiện nay thường đề cập tới các vấn đề của xã hội TQ và cho rằng, TQ khó có thể phát triển vì quá nhiều vấn đề và bất cập xã hội. Tuy nhiên, thực tế Chính phủ VN cũng đang gặp những vấn đề tương tự TQ, thậm chí còn tồi tệ hơn TQ, vì Chính phủ VN không dám thẳng tay làm gì, ngược lại cố tình bao che, dung túng cho các sai lầm. Đây chính là yếu tố để VN "tự diễn biến" một cách hết sức hòa bình và tự nhiên".

Ngoài ra, qua tìm hiểu được biết: Từ 20.3.2012 đến nay, theo sự bố trí, sắp xếp và chỉ đạo của Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc Phòng Mỹ, 3 nhân viên Mỹ là Gary/Phòng chính trị Bộ Ngoại giao Mỹ; Grek/Thiếu tá thuộc pháo binh và Chuck/Đại úy lính thủy đánh bộ Mỹ (đây đều là những nhân viên được đào tạo tại Đại học John Hopkins - Lò đào tạo CIA/Mỹ) đã được cử sang VN để khảo sát tình hình VN và báo cáo về BộNgoại giao Mỹ. Sau một thời gian ngắn thực hiện nhiệm vụ ở VN, những nhân viên này đã được Bộ Ngoại giao Mỹ đánh giá là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và tiếp tục được chỉ đạo ở lại VN để khảo sát tình hình và nắm bắt thông tin thêm một thời gian nữa. Một số vấn đề mang tính kết luận liên quan đến tình hình VN đãđược 3 nhân viên này báo cáo về Mỹ gần đây như sau:

Thứ nhất, người dân VN hiện đang rất bất mãn với chế độ. Tại các quán café, quán bia, quán trà (phổ biến của giới trẻ VN)... các vấn đề mà mọi người thườngđề cập là vấn đề tham nhũng, vấn đề Biển Đông và quan hệ Việt - Trung với tháiđộ chỉ trích cách xử lý của Chính quyền.

Thứ hai, người dân VN hiện nay rất ghét TQ. Không chỉ vì TQ "chơi bẩn" trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ mà còn do cách hành xử của Chính phủ VN với Chính phủ TQ. Đáng chú ý, Mỹ và các vấn đề liên quan tới Mỹ hiện đã không còn là vấn đề thời sự được người dân VN nhắc đến. Trong khi đó, TQ mới thực sự là đối tượng hay được nhắc đến như một kẻ thù chủyếu và trực tiếp của VN. Người Mỹ có thể yên tâm rằng VN sẽ không bao giờ thân với người TQ. Sự gần gũi của Chính phủ VN hiện nay đối với TQ chỉ mang lại những hiệu ứng tiêu cực, càng làm cho người dân VN chán ghét và phản kháng lại Chính phủ nhiều hơn.

Thứ ba, người dân VN hiện đang bị Mỹ hóa rất nhanh. Thời gian qua, cuộc cách mạng về văn hóa của Mỹ đã có sự lan tỏa và phát triển sâu rộng trong toàn xã hội VN. Người dân VN hiện không còn căm ghét Mỹ như 10 - 15 năm trước nữa, ngược lại trở nên thân thiện với Mỹ nhiều hơn. Người VN rất mến khách và dần dần đã coi người Mỹ thực sự là bạn. Đáng chú ý, không ít người VN (kể cả giới quan chức) có tư tưởng bài TQ thậm chí còn coi Mỹ là một cứu cánh cho VN.

Grek bộc lộ rằng: "Nếu như các nhà hoạch định chính sách Mỹ hiểu rõ hơn về tình hình VN như cách chúng tôi hiểu thì người Mỹ chắc chắn sẽ có cách tiếp cận VN khác nhiều so với trước. Người Mỹ chưa hiểu nhiều về VN vì họ chưa có dịp sang VN và tiếp xúc với người dân VN. Nhiệm vụ của chúng tôi là sẽ làm cho người Mỹ hiểu rõ hơn về VN. Đây là một chuyến đi rất thành công của chúng tôi và khi về nước, chúng tôi sẽ giúp người Mỹ hiểu rõ hơn về VN. VN hiện đã ở rất gần Mỹ".

2. Một số động thái mới của Mỹ trong triển khai chiến lược "DBHB" đối với VN thời gian tới:

Claire Pierangelo cho rằng: "Vấn đề của Chính phủ VN hiện nay không phải do bên ngoài đem tới mà chính là vấn đề tự thân của Chính phủ VN. Nếu không giải quyết được các vấn đề này thì chính VN sẽ gặp rắc rối lớn mà không cần ai/nước nào can thiệp... Trước đây, Chính phủ Mỹ từng nghĩrằng, Mỹ sẽ phải bằng cách này hay cách khác đổ thật nhiều tiền vào VN mới có thể đạt được các mục đích của mình, nhưng hiện nay việc làm này không còn cần thiết nữa. Chính phủ Mỹ không cần phải can thiệp hoặc đổ quá nhiều tiền vào VN, chỉ cần có những tác động cụ thể trong từng giai đoạn phù hợp, những tình huống nhất định thì Mỹ có thể đạt được mọi điều mình mong muốn ở VN".

Cơ sở để đưa ra nhận định này đó là: Giới trẻ VN hiện nay đã khác hẳn thế hệ đi trước. Tuổi 32 có thể coi là một mốc quan trọng cho ranh giới giữa các thế hệ ở VN. Theo các cuộc điều tra, khảo sát và nghiên cứu của Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội: Ở VN hiện nay, những người từ 32 tuổi trở xuống là một thế hệ mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, tư tưởng rất thoáng, văn hóa và cách nghĩ, cách sống gần với phương Tây và Mỹ hơn. Thậm chí một bộ phận giới trẻ VN hiện nay còn thuộc phim ảnh Mỹ, âm nhạc Mỹ, thời trang Mỹ nhiều hơn chính những người Mỹ... Đây là một thành công lớn của Mỹ trong việc truyền bá văn hóa Mỹ vào VN trong suốt thời gian vừa qua.

Claire Pierangelo nói: "Không cần phải làm gì quá nhiều, biên giới Mỹ đang ngày càng tiệm cận, thâm nhập sâu và mở rộng hơn tại VN. Tình trạng "Mỹ hóa" đang xẩy ra nhanh chóng và ngày càng phổ biến trong giới trẻ. Giới trẻ VN hiện nay cũng không còn chịu ảnh hưởng nhiều của thế hệ đi trước, đặc biệt về tư tưởng, thái độ, lối sống, cách suy nghĩ mà họ có xu hướng tách ra, độc lập và tự chịu trách nhiệm"... "Điều mà Mỹ lo lắng là sự bền chặt trong mối quan hệ Việt-Trung. Tuy nhiên, VN hiện đã đi xa khỏi khu vực ảnh hưởng của văn hóa TQ. Tư tưởng bài xích TQ luôn xuất hiện trong suy nghĩ của người dân VN, chính điều này lại giúp văn hóa Mỹ gần với văn hóa VN hơn..."

Những ưu tiên của Mỹ đối với VN trong thời gian tới là:

Thứ nhất, trong thời gian tới, Mỹ sẽ tiếp tục khai thác và tập trung vào giới trẻ VN nhiều hơn, nhất là lứa tuổi từ 32 trở xuống. Song song với đó, Mỹ cũng sẽ tìm hiểu và khai thác thông tin từ cộng đồng dân chúng để hiểu rõ hơn về thực trạng tình hình VN để có những đối sách phù hợp. Đối với Mỹ, những thông tin có được qua quá trình tiếp xúc dân chúng là hết sức giá trị, thể hiện rõ thực trạng đất nước và xã hội VN, nó khác hẳn với những thông tin chính thống của Chính phủ.

Qua tìm hiểu được biết, với các kết quả đạt được trong chuyến công tác VN vừa qua, Greg và Chuck đã được Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao Mỹ điều động ở lại VN tiếp tục hỗ trợ cho Tùy viên quân sự Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội trong một thời gian nữa để theo dõi sát về tình hình VN, nhất là những vấn đề liên quan đến Biển Đông và mối quan hệ Việt-Trung. Đây là nhiệm vụ đột xuất vì Đại sứ quán Mỹ tại VN vừa nhận được báo cáo mới nhất của Bộ Quốc phòng Mỹ gửi sang có đánh giá rằng: Sự căng thẳng gần đây giữa VN và TQ liên quan tới BĐ có nguy cơ bùng nổ xung đột và Bộ Quốc phòng Mỹ hiện đang muốn tìm hiểu quan điểm và phản ứng của VN về vấn đề này. Đặc biệt, nhiệm vụ tối quan trọng mà Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng Mỹ giao cho 2 nhân viên này là tăng cường tiếp xúc các tầng lớp, đối tượng VN để xây dựng mạng lưới quan hệ xã hội, tìm hiểu tâm lý và các vấn đề quan tâm của người dân VN hiện nay (tự do báo chí, tôn giáo, Intermet, vấn đề Biển Đông, quan hệ Việt-Trung, Mỹ-Việt...) nhằm phục vụ cho việc hoạch định chiến lược của Mỹ đối với VN trong thời gian tới. Vì chưa phải là giới chức ngoại giao Mỹ nên hoạt động của 2 nhân viên này ở VN sẽ có nhiều thuận lợi, có thể dễ dàng tiếp xúc với các đối tượng thuộc nhiều thành phần xã hội ở VN.

Thứ hai, Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng vấn đề nhân quyền để gây sức ép mạnh mẽ lên Chính phủ VN nhằm đạt được các mục tiêu chiến lược của mình trong quan hệ Mỹ-Việt.

Claire Pierangelo bộc lộ: "Trong thời gian tới, Mỹ sẽ tiếp tục quan tâm tới tình hình nhân quyền tại VN. Vấn đề này tuy luôn nóng nhưng chỉ là một phương tiện để Chính phủMỹ đạt được những mục đích khác chứ không phải đây là mục đích thực sự của Chính phủ Mỹ tại VN... Thực tế cho thấy, có rất nhiều chính phủ khác còn vi phạm nhân quyền nhiều hơn VN nhưng Chính phủ Mỹ không đề cập tới... Trong thời gian tới, dù chính quyền VN vẫn tiếp tục vi phạm nhân quyền, thậm chí mức độ vi phạm còn lớn hơn, nhưng Chính phủ Mỹ có thể sẽ không đề cập nhiều.Tuy nhiên, đó là vấn đề của sau này, còn hiện tại thì nhân quyền vẫn sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Mỹ, Đại sứ quán Mỹ tại VN để gây sức ép với Chính phủ VN nhằm đạt được các mục tiêu chiến lược của Mỹ".

Claire Pierangelo khẳng định: "Với những gì đang diễn ra tại VN hiện nay có thể đi đến kết luận rằng: Trong 20 năm nữa, diện mạo VN sẽ thay đổi rất nhiều so với hiện nay. 10 năm tới vẫn sẽ là thời kỳ 'hỗn loạn', 'tranh tối, tranh sáng' nhưng 10 năm tiếp theo sẽ là một sự chuyển dịch 'chóng mặt'. Rất có thể Chính phủ cộng sản cũng sẽ không còn tồn tại nữa".

III. NHẬN XÉT:

Tin phản ánh một số nhận định, đánh giá của nhóm nhân vật Mỹ nhạy cảm thuộc Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng Mỹ về thực trạng tình hình kinh tế-xã hội VN và cách tiếp cận của Mỹ đối với VN trong thời gian tới.

Đáng chú ý là nhận định cho rằng: Thực trạng yếu kém, những bất cập về kinh tế-xã hội VN, cùng sự xuất hiện những tư tưởng "gần Mỹ", bài xích TQ hiện nay đang khiến người dân mất niềm tin vàoĐảng, vào chế độ. Đây chính là nền tảng để VN "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" và chỉ cần một cú hích nhẹ của Mỹ tại các thời điểm, tình huống phù hợp thì chế độ VN sẽ sụp đổ. Trước mắt, Mỹ (mà trực tiếp là Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội) đang tìm cách xây dựng các mạng lưới xã hội VN, khai thác, lôi kéo và chuyển hóa giới trẻ VN; đẩy mạnh tuyên truyền, kích động gây chia rẽ mối quan hệ Việt-Trung... nhằm thực hiện được mục tiêu chuyển hóa, lật đổ chính quyền VN trong 20 năm tới.

IV. TÀI LIỆU KÈM THEO: Không.

Cục trưởng

Cán bộ hoạt động

Đại tá: Nguyễn Tân Tiến

* Nơi nhận:

- TT Lưu Đức Huy : 01 bản

- Ban A : 01 bản

Những mảnh đời trên phố cơm trắng ở Sài Gòn

Những mảnh đời trên phố cơm trắng ở Sài Gòn

Sài Gòn, bề nổi là một thành phố lộng lẫy xa hoa sực mùi dầu thơm và những nhà hàng tiệm ăn sang trọng. Nhưng vẫn còn đó một Sài Gòn của những công nhân, những trí thức mà bữa cơm chiều chỉ là bát cơm không, mua ở cổng nhà ga.

Khách quen của quán cơm trắng là các công nhân.

Phố cơm trắng

Khu vực quanh ga Sài Gòn có nhiều nhà trọ tồi tàn. Những người từ xa xuống sân ga thường thuê trọ để bán báo, đánh giày, bán vé số, làm công nhân. Họ còn bỡ ngỡ, chưa dám đi đâu xa, vả lại cuộc sống quanh nhà ga cũng không đắt đỏ như trong khu trung tâm.

Những ngóc ngách chật chội và có phần hôi hám, nhà cửa cáu bẩn, những chung cư cũ kỹ phơi đầy quần áo cũ, lúc nào cũng nườm nượp người lao động lấm lem. Giữa hàng vạn con người khuôn mặt nhầu nhĩ ấy, đã ra đời phố bán cơm không mà người Sài Gòn gọi là phố cơm trắng quanh nhà ga xe lửa.

Người bán cơm trắng nhiều khi không thuê mặt bằng, mấy bình ga đặt ở góc đường, che ô dù, đội nắng mưa nấu cơm mà bán cho nhân dân.

Mỗi người dăm bảy cái nồi, mỗi nồi nấu được gần yến gạo. Họ không bán thức ăn, chỉ vài hàng có bán thêm dưa hành, nước mắm nước tương. Cơm và dưa món để trong bao ni lông. Cơm tính theo cân, người ta cũng thường gọi là "cơm ký".

Chị Hồng, một người bán cơm trắng 12 năm nay cho biết vợ chồng chị thay nhau nấu cơm bán. Mỗi cân cơm chỉ lãi được 500 – 1.000 đồng nên không đủ tiền thuê nhân công: "Chúng tôi chỉ lấy công làm lãi. Bán cơm giá cao chút lập tức người ta không mua nữa. Công nhân nghèo lấy tiền đâu mà mua".

Mỗi ngày chị Hồng dậy từ 4 giờ sáng, nấu cơm bán đến gần 9 giờ đêm. Cứ mỗi cân gạo nấu thành hai cân cơm. Chị nói: "Gạo ngon mọi người thường ăn giá 18.000- 20.000 đồng/kg, gạo chúng em nấu bán ở đây chỉ 12.000 đồng/kg. Dân cần ăn no chứ chưa cần ăn ngon".

Một cân cơm bán giá 8.000 đồng, đủ cho ba công nhân ăn. Tính ra mỗi bữa một người chỉ phải bỏ ra 2.700 đồng. "Một ly trà đá giờ đã 2.000 đồng" - chị Hồng nói. Một ngày chị Hồng bán khoảng 450 kg cơm trắng.

Chị Hương, một người bán cơm trắng thì nói: " Người ta bán hàng cơm, chủ yếu lời vào thức ăn. Khi công nhân đến mua cơm trắng, các quán cơm chẳng bao giờ bán. Bởi vậy, người nghèo phải tìm tới ga tàu lửa này để mua cơm ăn qua ngày".

Chị nói thêm: "Có người thấy chúng tôi bán ngày cả tạ gạo, tưởng bán cho các quán cơm, nhưng hoàn toàn không phải. Người ta kinh doanh, nấu cơm có lời, chỉ khi nào thiếu cơm họ mới chạy qua đây mua vài ba ký thôi. Cơm trắng chúng tôi nấu ra chủ yếu bán cho dân lao động và sinh viên".

Heo hắt những bữa ăn

Ông Sáu chạy xích lô. Khi nào đói và rảnh khách lại tạt vào mua 3.000 đồng cơm trắng buộc vào xích lô. Ông có hai chai nước lớn lấy từ vòi, khát thì cúi xuống mà uống. Ông Long chạy xe ôm, chiều tối ghé mua vài lạng cơm, giữ nó như giữ bảo bối vậy. Cầm bịch cơm trắng nom ông cười thật hiền.

Phần lớn khách mua cơm trắng là người nghèo.

Chị Hương nói với tôi: "Khách mua đủ lứa tuổi. Trẻ em đánh giày, phụ nữ bán báo, người già bán vé số". Chị nói: "Lắm người chỉ mua vài ngàn, nhưng vẫn phục vụ. Cơm cháy thường để cho mấy người neo đơn, nghèo khổ. Lắm khi thấy tội quá, không nỡ lấy tiền".

Thùy, sinh viên một trường cao đẳng nói: "Chúng em ba đứa thuê một phòng, tháng mất tám trăm ngàn. Phòng trọ nhỏ, chủ không cho nấu cơm vì sợ cháy nhà. Ăn cơm hàng thì đắt đỏ lắm, mà không no, nên mỗi bữa lại ra đây mua một cân cơm trắng".

Quanh ga tàu có tới cả chục quán cơm bụi. Nhưng giờ giá thuê mặt bằng tăng, giá điện nước, gạo, thịt rau đều tăng, giá cơm bụi tăng liên tục. "Cơm rẻ nhất cũng phải 20.000 đồng một suất. Nếu cả ba đứa đi ăn thì mất 60.000 đồng".

Hỏi ăn cơm trắng hoài sao nuốt nổi và sức đâu học hành? Thùy nói: "Chúng em mua thêm trứng luộc".

Chị Hằng bán hàng rong, là khách quen của phố. Chị nói là "đi bán suốt từ sáng sớm đến tối mịt, lấy đâu thời gian nấu cơm".

Hàng bán bữa được bữa mất. Họ từ Quảng Nam vào, thuê nhà trọ gần bệnh viện da liễu. Đói thì mua cơm, ngồi gốc cây chia nhau mà ăn. Lắm khi trời nắng nuốt không nổi. Chị nói: "Muốn ăn cơm ngon thì chờ đến tết về quê".

Tìm nguồn sống

Trời nắng, xe cộ, bụi bặm, tiếng còi tàu rắt réo. H., một học viên theo học nghề điện, ngồi đạp xe lăn đi tìm mua cơm trắng. H. nói: "Chi phí học hành đắt đỏ lắm, em phải tiết kiệm để đỡ cho gia đình". H. không chỉ mua cơm cho mình mà còn mua cho nhiều bạn khác nữa.

Tìm mua cơm trắng.

Nhìn cảnh người ngồi xe lăn, len lỏi giữa phố xá đầy bụi bặm và xe cộ nơi ga tàu, mới biết người ta mong tìm quán cơm trắng đến như thế nào.

Anh Thời, công nhân một nhà máy cách phố cơm trắng hàng cây số nói: "Ngày nào cũng như ngày nào, tôi đều mua cơm ở đây ăn. Đồng tiền trượt giá, gạo thịt đều tăng, giá thuê nhà tăng. Phải sống như thế này, cầm cự, chứ còn biết làm sao bây giờ? Có cái bỏ vào miệng là tốt rồi, cầu gì ăn ngon".

Anh mua hai ngàn đồng tiền cơm cộng thêm ba ngàn dưa món: "Muốn đổi khẩu vị thì mua mấy ngàn đậu phụ chấm với nước tương".

Phố Nguyễn Thông nằm sát cổng ga Sài Gòn có lẽ là một bức tranh tương phản của cuộc đời hôm nay. Phố này nổi tiếng bán rượu Tây với hàng chục tiệm rượu.

Những chai rượu được thiết kế cầu kỳ, rượu ngâm với sâm Cao Ly, rượu lâu năm đến từ các nước… có giá vài chục triệu đồng, thậm chí có chai mấy chục triệu đồng. Một bữa nhậu của người có tiền, có chức, phải hết mấy chai!

Ngồi bên vệ đường cùng phố cơm trắng, tôi mới phát hiện ra phần lớn những khách hàng phố này đều độ tuổi thanh thiếu niên, sinh viên, người lao động trẻ. Họ đều đang tuổi ăn, tuổi lớn, độ tuổi lao động quan trọng nhất của xã hội. Phần đa khách mua cơm trắng đều gầy gò, xanh lớt, có người tay run, giọng nói phều phào. Chị Hồng nói: "Không ít người là khách quen của chúng tôi đến cả chục năm ròng. Nghĩ mà thương".

Nhưng cũng ở phố Nguyễn Thông, nơi cuối con phố giáp với ga tàu, những ngõ nhỏ tối tăm và những hàng cơm trắng bày bán trên vỉa hè, nườm nượp các vị khách.

Chị Loan, người bán báo đi dép lê, cầm trên tay những tờ báo in đậm dòng tít nói về các tập đoàn nhà nước làm ăn thua lỗ ném hàng ngàn tỷ đồng vô nghĩa xuống sông xuống biển, những tòa nhà con em quan chức tỉnh nọ lên đến hàng trăm tỷ được xây dựng chỉ để cho họ hưởng lạc… Người đàn bà bán báo dạo ghé vào mua cơm trắng, ánh mắt chị buồn hiu hắt.

Chị Nga, chủ một quán cơm trắng đã quyết định bán hai loại cơm. Cơm thường nấu từ gạo xốp bán giá 8.000 đồng/kg. Cơm ngon nấu từ gạo dẻo, giá bán 10.000 đồng/kg.

Quan sát hơn 20 người mua cơm trắng tại quán này, tôi thấy tất cả họ đều chỉ có một nhu cầu: "Bán cho tôi cơm thường". Người đàn bà bán báo mua 3.000 đồng cơm thường ấy. Chị cầm chặt nắm cơm trong tay, như sợ sẽ đánh rơi một vật quý giá.

==========================================

Ô. Panetta mong nhiều tàu chiến Mỹ ghé hải cảng của Việt Nam

Ô. Panetta mong nhiều tàu chiến Mỹ ghé hải cảng của Việt Nam

(Panetta wants more US access to Vietnam harbor)

 

By LOLITA C. BALDOR | Associated Press – 1 hr 26 minutes ago     

 

CAMRANH, VIETNAM (AP) - Trên boong tàu cũng là bãi đáp của trực thăng của quân vận hạm USNS Richard E. Byrd Hoa Kỳ, Bộ Trưởng Quốc Phòng Leon Panetta có thể nhìn bao quát Vịnh Cam Ranh cho tới Biển Đông.

 

Một ngày sau khi đưa ra những chi tiết mới của Ngũ Giác Đài là tập trung vào khu vực Châu Á Thái Bình Dương, Ô. Panetta đã dùng chuyến viếng thăm Việt Nam để tái khẳng định ý muốn của Hoa Kỳ là giúp đồng minh trong vùng phát triển và thực thi chủ quyền của mình trên biển - một vùng mà Hoa Lục gom hết chủ quyền về mình. Và ông cũng hồi tưởng lại ý nghĩa của quân cảng này- vừa là hình ảnh đau đớn trong quá khứ của quân đội Hoa Kỳ vừa là thách đố mới nhưng cũng là một tương lai đầy hy vọng. Giữa đoàn phóng viên tụ tập dưới cái nóng cháy da trên boong tàu quân vận hạm ngày Chủ Nhật, Ô. Panetta nói, "Chiến lược quốc phòng mới mà chúng ta đã sắp xếp đâu vào đó bao gồm một số điểm then chốt sẽ được thử thách ở vùng Châu Á Thái Bình Dương. " Ông nói thêm, "Hoa Kỳ sẽ thảo luận với những những quốc gia hợp tác như Việt Nam để có thể xử dụng những quân cảng này khi tàu chiến Hoa Kỳ di chuyển từ những quân cảng nằm ở Bờ Biển Phía Tây (West Coast) tới những căn cứ như  thế này ở Thái Bình Dương." 

 

Ô. Pantta không nêu đích danh Hoa Lục khi ông nói chuyện với thủy thủ đoàn trên boong tàu Byrd cũng như sau đó với những ký giả. Thế nhưng khi khu vực Biển Đông trở thành sân khấu chính, ông đã cho mọi người thấy Hoa Kỳ sẽ duy trì sự hiện diện mạnh mẽ trong vùng và mong muốn giúp các đồng minh tự vệ và thực thi chủ quyền của mình trên biển. 

BA VIỆT KIỀU 105 NĂM TÙ TẠI PHILADELPHIA

BA VIỆT KIỀU 105 NĂM TÙ TẠI PHILADELPHIA

 Vụ án Nexus Technologies, một công ty kinh doanh xuất khẩu của 3 anh em ruột người Mỹ gốc Việt họ Nguyễn ở Philadelphia, bang Pensylvania, Hoa Kỳ, đang làm xôn xao dư luận ở Mỹ và Châu Âu.

 Hãng tin Mỹ AP và hãng tin Pháp AFP đều đưa tin này hàng đầu. Toà án Philadelphia đã bắt đầu xử, nghe cáo trạng, lấy khẩu cung và điều tra sâu thêm, dự kiến đến tháng 7 sẽ có thể tuyên án. Vụ án này rất quan trọng vì vừa là một vụ buôn lậu lớn, vừa là một vụ rửa tiền lớn, còn thêm là một vụ hối lộ các quan chức Hà Nội.

Vụ này liên quan đến an ninh và quốc phòng của nước Mỹ, vì hàng xuất khẩu lậu từ Mỹ vào Việt Nam bao gồm những thiết bị kỹ thuật điện tử quân sự hiện đại, lên đến mấy chục triệu đôla Mỹ, như: trang thiết bị để vẽ bản đồ dưới mặt biển, thiết bị dò, tháo gỡ bom mìn, dò tìm các loại hóa chất, phụ tùng trực thăng, thiết bị viễn thông lắp đặt trên vệ tinh...

Luật pháp Mỹ rất nghiêm đối với lọai tội phạm này. Đã có riêng một bộ luật để xử, mang tên Foreign Corrupt Practices Act - Luật trừng phạt tội hối lộ cho người nước ngoài - viết tắt là FCPA.

Bài này bàn thêm về ảnh hưởng của vụ án đối với mối quan hệ giữa chế độ độc đảng cai trị đất nước với bà con ta trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Ðây là một vụ án tiêu biểu cho việc thực hiện Nghị quyết 36 của Ðảng Cộng sản, với nội dung ca ngợi 3 triệu bà con ta là "khúc ruột yêu thương của Tổ quốc", kêu gọi các nhà kinh doanh Việt kiều mang tiền của về kinh doanh, tham gia xây dựng quê hương.

Chắc hẳn 3 anh em ruột các ông Nam Nguyễn, Kim Nguyễn và An Nguyễn sau khi lập nghiệp phát đạt dựng lên công ty Nexus Technologies đã tin theo lời kêu gọi của Nghị quyết 36 để liều lĩnh lao vào những thương vụ béo bở mang tính mạo hiểm quá cao này.

Nay kết quả ra sao? Ba anh em họ Nguyễn đã bị truy tố. Công ty Nexus Technologies đã đóng cửa. Tiền bạc tài sản đã bị niêm phong. Công ty phải chuẩn bị nộp phạt 27 triệu đôla. Cả công ty và gia đình 3 anh em lo buồn, chới với, kinh hoàng, tỉnh ra là đã muộn, hối không kịp, không cái dại nào giống cái dại nào.

Kinh hoàng nhất là khi các chuyên gia luật đối chiếu Luật FCPA với tội trạng nhận định rằng ông Nam Nguyễn (54 tuổi) và ông An Nguyễn (34 tuổi) có thể bị tuyên án mỗi người 35 năm tù giam, còn ông Kim Nguyên (41 tuổi) có thể bị 30 năm tù giam. Thế là mất hết! Để xem chính quyền Hà Nội sẽ có thái độ ra sao. Rất nhiều khả năng là họ sẽ bỏ mặc 3 nạn nhân trong tai hoạ kinh khủng này, với cảnh sạt nghiệp và 105 năm tù lơ lửng trên đầu 3 Việt kiều "yêu nước" đã trót dại bùi tai khi nghe Nghị quyết 36 tán tỉnh ngọt ngào như mật.

Âu cũng là một bài học cực kỳ sâu sắc để đời cho bà con ta ở hải ngoại. Cảnh giác bao nhiêu cũng chưa đủ đối với chính quyền độc quyền đảng trị trong cơn khủng hoảng toàn diện triền miên hiện nay. Khi thì họ gọi bà con ta là "khúc ruột thân thương", khi thì chỉ là "khúc ruột thừa vô dụng", cắt bỏ không chút thương tiếc!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nexus Technologies Inc. and Three Employees

Plead Guilty to Paying Bribes to Vietnamese Officials

Company Agrees to Cease Operations and Dissolve

-- Nexus Technologies Inc., a Philadelphia-based export company, pleaded guilty today in connection with a conspiracy to bribe officials of the Vietnamese government in exchange for lucrative contracts to supply equipment and technology to Vietnamese government agencies, in violation of the Foreign Corrupt Practices Act (FCPA), announced Assistant Attorney General Lanny A. Breuer of the Criminal Division, U.S. Attorney Michael L. Levy for the Eastern District of Pennsylvania and Janice K. Fedarcyk, Special Agent in Charge of the FBI's Philadelphia Field Office. The president and owner of the company, Nam Nguyen, and his siblings and fellow Nexus personnel, Kim Nguyen and An Nguyen, also pleaded guilty today before U.S. District Court Judge Timothy J. Savage in connection with the conspiracy.

Nexus; Nam Nguyen, 54, of Houston and Vietnam; Kim Nguyen, 41, of Philadelphia; and An Nguyen, 34, of Philadelphia, were charged in a superseding indictment on Oct. 30, 2009, with conspiracy, violations of the FCPA, violations of the Travel Act in connection with commercial bribes and money laundering. Nexus pleaded guilty today to all the charges filed against the company in the superseding indictment. Nam and An Nguyen each pleaded guilty to conspiracy, a substantive FCPA violation, a violation of the Travel Act and money laundering. Kim Nguyen pleaded guilty to conspiracy, a substantive FCPA violation and money laundering. Former Nexus partner Joseph T. Lukas pleaded guilty on June 29, 2009, to conspiracy and to violating the FCPA.

According to court documents, Nexus was a privately-owned export company that identified U.S. vendors for contracts opened for bid by the Vietnamese government and other companies operating in Vietnam. The contracts allowed for the purchase of a wide variety of equipment and technology, including underwater mapping equipment, bomb containment equipment, helicopter parts, chemical detectors, satellite communication parts and air tracking systems. According to court documents, Nam Nguyen negotiated the contracts and bribes with the Vietnamese government agencies and employees. Kim Nguyen, vice president of Nexus, oversaw the U.S. operations and handled company finances. An Nguyen identified U.S. vendors to supply the goods needed to fulfill the contracts.

In connection with the guilty pleas, Nexus and the Nguyens admitted that from 1999 to 2008 they agreed to pay, and knowingly paid, bribes in excess of $250,000 to Vietnamese government officials in exchange for contracts with the agencies and companies for which the bribe recipients worked. The defendants admitted that the bribes were falsely described as "commissions" in the company's records. In pleading guilty, Nexus also acknowledged that, as a company, it operated primarily through criminal means and agreed to cease operations as a condition of the guilty plea.

At sentencing, scheduled for July 13, 2010, Nexus faces a maximum fine of $27 million. Nam and An Nguyen each face a maximum sentence of 35 years in prison. Kim Nguyen faces a maximum sentence of 30 years in prison.

The case was prosecuted by Trial Attorney Kathleen M Hamann of the Fraud Section and Assistant U.S. Attorney Jennifer Arbittier Williams for the Eastern District of Pennsylvania. The case was investigated by the Philadelphia and New Jersey field offices of the FBI and the U.S. Department of Commerce, Office of Export Enforcement.

The Justice Department acknowledges and expresses its appreciation for the assistance provided by the authorities of the Independent Commission Against Corruption of the Hong Kong Special Administrative Region.

SOURCE U.S. Department of Justice

Bí quyết ăn uống của người Nhật

Bí quyết ăn uống của người Nhật

 

Ai cũng biết, người dân Nhật Bản có tuổi thọ cao nhất thế giới mà phần lớn bí quyết nằm ở chế độ ăn uống lành mạnh. Những công thức để sống thọ dưới đây đúc kết từ Nhật Bản có thể không mới nhưng vấn đề ở chỗ, họ đã thực hành trong cả đời để sống lâu và khỏe mạnh.

1. Thành phần nguyên liệu nổi bật nhất trong căn bếp của người Nhật là một số thực phẩm đơn giản nhưng là thức ăn chính cho các bữa ăn hàng ngày: Cá, rau biển, rau quả, đậu nành, gạo, trái cây, trà xanh.

2. Người Nhật thích nấu ăn tại nhà. Bữa ăn truyền thống của họ gồm một bát cơm, cá nướng, rau luộc, súp đậu hũ, trái cây tráng miệng và trà xanh. Người Nhật tiêu thụ gần 10% thực phẩm cá của thế giới, mặc dù dân số của họ chỉ chiếm 2%, tức mỗi người dân Nhật ăn cá gấp 5 lần so với người dân khác trên thế giới.
Hàm lượng acid béo omega-3 được bổ sung hàng ngày là lý do giải thích tại sao họ lại sống lâu và khỏe mạnh đến thế. Chưa kể người Nhật cũng tiêu thụ rau cải, súp lơ xanh, cải bắp, cải xoăn gấp 5 lần người Mỹ.

3. Bí quyết nấu ăn cơ bản của người Nhật là sử dụng đồ tươi và đúng lúc. Theo Naomi Moriyama - tác giả cuốn sách "Phụ nữ Nhật không già và béo" thì siêu thị Nhật Bản luôn cung cấp đồ tươi. Thực phẩm đóng gói không chỉ ghi ngày mà còn ghi giờ, bởi những người nội trợ ở nước này chọn mua cá, thịt, rau, hoặc chuẩn bị bữa ăn khi thực phẩm chỉ vừa được đóng gói nửa giờ trước trong ngày hôm đó.

4. Khẩu phần ăn của người Nhật nhỏ và ăn thành nhiều bữa. Từ thời thơ ấu, họ đã được dạy phải ăn chậm, thưởng thức từng miếng trong khi đĩa thức ăn có kích thước nhỏ (so với Mỹ thì đĩa thức ăn này chỉ bằng 1/3). Cách trình bày thức ăn đã nấu chín tại nhà cũng tuân theo nguyên tắc: Không bao giờ đắp đầy, mỗi món phục vụ riêng, thường là vừa đủ, mang vẻ đẹp tự nhiên và tốt nhất là đồ tươi.

5. Cách chế biến thức ăn thường là nấu chín nhẹ nhàng với các kỹ thuật như hấp, áp chảo, xào, hầm hoặc nướng nhanh. Các đầu bếp Nhật Bản thích sử dụng dầu tốt cho tim mạch và nước dùng là hương vị theo mùa. Và quan trọng là bữa ăn đủ để cảm thấy hài lòng nhưng không quá no.

6. Người Nhật ăn cơm hàng ngày, đó là biểu hiện khác biệt rõ nét nhất giữa người phương Đông và phương Tây. Thường xuyên dùng bột mì tinh chế chính là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh béo phì ở các nước phương Tây.

7. Tại Nhật Bản, bữa sáng được coi là bữa ăn quan trọng nhất và lớn nhất trong ngày. Bữa ăn này có thể bao gồm một số món nhỏ như cơm, súp đậu hũ và hành lá, lá rong biển, trứng tráng hoặc một miếng cá, trà xanh.

8. Món tráng miệng có vị ngọt nhẹ. Điều đó không có nghĩa là người Nhật không thích sô-cô-la, bánh ngọt, kem. Thay vào đó, họ hiểu điểm dừng khi "thả" cho sự thèm ăn và tránh những tổn hại nếu ăn quá nhiều.

9. Người Nhật có ý thức và được khuyến khích thưởng thức nhiều dạng thực phẩm mà không cần quan tâm đến chế độ ăn kiêng hay thừa cân béo phì. Tuy nhiên, việc tiêu thụ đồ ăn nhanh trong thanh niên Nhật Bản ngày nay bắt đầu gia tăng.

10. Tập thể dục là trào lưu phổ biến ở Nhật Bản. Theo một câu chuyện đăng trên tạp chí TIME "Làm thế nào để sống đến trăm tuổi", người Nhật có sức khỏe tốt và thể trạng tuyệt vời, những con người ưa hoạt động này kết hợp nhiều bài tập thể dục ngẫu nhiên mỗi ngày. Họ đã tạo ra một môi trường khuyến khích đi xe đạp, đi bộ, đi bộ đường dài và nói chung là hoạt động liên tục.

Đi Tìm Cõi Ngàn Trùng

Đi Tìm Cõi Ngàn Trùng

Đời này ai dại ai khôn ?
Sống mặc áo rách , chết chôn áo lành ...
( Ca Dao )

Được tin ông bạn già bất thình lình « ra đi » , tôi vội mang vòng hoa đến chào từ biệt . Ông bạn tôi mặc bộ đồ rất đẹp , bình thản nằm đó . Tôi mừng thầm cho ông bạn đã « ra đi » một cách nhẹ nhàng trong lúc đang ngủ ngon lành . Sau đó , trên đường lái xe về nhà , tôi suy tư về khoảng thời gian còn lại trong đời tôi . Dù sao năm nay tôi đã trên bẩy chục tuổi đầu rồi . Theo thống kê ở Canada , người đàn ông trung bình có thể sống tới năm 76 tuổi mới được phép « ngao du vùng tiên cảnh » . Có nghĩa là tôi còn có thể sống được chừng 5 năm nữa . Vì thế , tôi nghĩ rằng đã đến lúc tôi phải phác hoạ ngay một « chương trình ngũ niên » cho tôi , kẻo lúc « ra đi » lại tiếc rẻ khôn nguôi.

Cũng may hiện nay tôi vẫn còn khoẻ mạnh , tiền hưu trí cũng đủ để « phè phỡn với đời » . Vấn đề quan trọng bây giờ là phải « phè phỡn » làm sao cho « phải đạo » ? Chuyện « ong bướm » ư ? Mục này tôi không còn khả năng để « đụng » tới . Những người đến tuổi sắp « ra đi » như tôi không nên quá tham lam . Chúng ta hãy để đám con cháu có dịp « thi thố tài năng » , không nên tranh dành với thế hệ trẻ . Biết nhường nhịn như vậy mới được người đời kính nể .

Đối với tôi , ăn uống cũng không còn là một mục khoái lạc đáng để ý tới . Có mấy cái răng hàm thì rụng gần hết , huyết quản thì bị mỡ bám đầy , máu thì ngọt như mật ong . Theo tôi nghĩ , ông Trời cho mỗi người một số lượng đồ ăn nhất định để sinh sống trong suốt cả cuộc đời của mình . Người nào dùng hết « khẩu phần » của mình là phải « ra đi » . Ông Trời đâu có cho phép chúng ta kéo dài cuộc sống để « ăn ké » vào khẩu phần của người khác . Nói tóm lại , « ăn nhiều , ăn nhanh , ăn mạnh , vét cho sạch nồi cơm » , không phải là bí quyết trường sinh . Các bác sĩ ở các nước Âu Mỹ cũng đã nhận ra điều này , nên đã luôn luôn khuyên già trẻ cũng như nhớn bé phải ăn uống chừng mực . Hơn nữa , chúng ta cũng đã từng được nghe các cụ nhắc nhủ nhiều lần : « Ăn để mà sống chứ không phải sống để mà ăn » , hoặc « tham thì cực thân , Phật đã bảo thầm thì chớ có tham [ ăn ] » .

Thế là tôi đã mất hai trong bốn mục khoái lạc mà người đời gọi là « tứ khoái » . Sau cùng , tôi chỉ còn thấy có hai thú vui hợp với túi tiền và sức lực của tôi : đó là đọc sách , và đi du lịch . Tôi thấy , đi ngao du những nơi danh lam thắng cảnh là thuận tiện nhất : ban ngày thì đi thăm viếng đó đây , tối về khách sạn ngồi đọc sách . Đối với người có tuổi như tôi , thời giờ rất là cấp bách , làm « công đôi ba việc » như vậy mới « tranh thủ được thời gian » . Thế là hai vợ chồng tôi bàn nhau đi ngao du vùng nắng ấm để trốn mùa lạnh ở Canada . Ôi , mùa Đông ở xứ « tình nồng » này , sao mà lạnh thế ! Càng về già , tôi càng cảm thấy lạnh , lạnh từ ngoài vào tới tận đáy lòng con người .

Tối hôm đó , tôi chui vào mền nằm nghĩ đến ngày mai tới Miami sưởi nắng ... Đang say sưa mơ màng thì vợ tôi đánh thức :
– Dậy đi anh . Đến giờ ra phi trường rồi , máy bay không đợi anh đâu . Em đã chọn cho anh một bộ quần áo rất đẹp để mặc đi đường .

Bỗng nhiên tôi nhớ đến ông bạn già của tôi đã được Nhà Đòn mặc cho một bộ quần áo rất đẹp trước khi lên xe « ra đi » . Tôi nhìn vợ tôi xếp quần áo của tôi vào va-li , tôi vội hỏi :

– Ủa , em không đi cùng với anh hay sao ?
– Em còn bận công việc nên đành phải ở lại . Anh đã đến tuổi có quyền được đi ngao du , nay đây mai đó . Anh cứ đi chơi thanh thản là em mừng rồi .

Cuối cùng tôi đành phải lên xe taxi ra phi trường một mình . Tôi quay đầu nhìn lại mái nhà thân yêu của tôi cho đến khi nó mờ dần sau màn tuyết trắng , mầu trắng tang tóc làm tôi khẽ rùng mình . Phải chăng kẻ « ra đi » thường nghĩ tới kẻ « ở lại » ?

Quả thiệt máy bay không đợi tôi . Tôi vừa ngồi xuống ghế thì máy bay bắt đầu cất cánh . Lòng tôi buồn rời rợi vì tôi đang bay về vùng nắng ấm trong khi họ hàng thân yêu tôi còn phải ở lại vật lột với băng tuyết từ Bắc Cực ù ù thổi về . Khi máy bay hạ cách xuống phi trường Miami , xe của hãng du lịch đã chờ sẵn để đưa tôi về khách sạn RIP ( « Resort of International Peace » , mà tôi tạm dịch là « Lưu Xá Hoà Bình Thế Giới » ) . Mới nhìn thoáng qua tôi đã nhận thấy phong cảnh thành phố này quả có đẹp , đúng như những bích chương quảng cáo du lịch đã trình bày . Hai bên đường là những cây cao vời vợi , cành lá um tùm . Xung quanh khách sạn của tôi là những biệt thự xinh xắn nằm sau những hàng rào hoa đủ mầu đủ loại .

Ngồi uống trà trong vườn của khách sạn , tôi thoải mái nghe chim hót líu lo và nhìn mấy con bướm bay tung tăng trong nắm ấm . Một lát sau , người hướng dẫn du lịch mời tôi lên xe đi xem phong cảnh thành phố . Đó là một chiếc xe buýt chở chừng 50 du khách đủ loại người . Đa số là người có tuổi như tôi , nhưng cũng có vài người rất trẻ . Ngoài một số người Mỹ ra , tôi còn nhận thấy vài người ngoại quốc mặc quần áo cổ truyền của nước họ . Ông tài xế cho biết là xe sẽ dừng nhiều nơi nổi tiếng trong thành phố , du khách có thể xuống bất cứ chỗ nào để tham quan , một giờ sau đó xe sẽ trở lại đón để đưa đi thăm viếng nơi khác , hoặc chở về khách sạn RIP .

Xe đi vòng vòng trong thành phố và vùng ngoại . Xe ngừng nhiều nơi nổi tiếng của vùng này : có những khu biệt thự sang trọng lộng lẫy , có những bãi cát vàng óng ả chạy dài xuống biển xanh mầu ngọc thạch , có những trung tâm thương mại xầm uất , v . v ... Mỗi khi xe ngừng lại , thì có vài du khách tíu tít xuống xe . Khi xe tới Tropical Garden ( Vườn Bách Thảo Nhiệt Đới ) , tôi bèn xuống xe vì muốn sống lại trong khung cảnh xanh tươi của đất nước tôi khi xưa . Tôi sung sướng khi thấy lại những cây đa cổ thụ cao ngất từng mây , những cành hoa phượng vĩ rực rỡ dưới nắng chan hoà , những con chuồn chuồn vui đùa giữa những cụm bông sen trên mặt hồ phẳng lặng ...

Tôi đang thẩn thơ hưởng khung cảnh tĩnh mịch gần như thoát tục , thì bỗng nhiên nghe có tiếng người gọi tên tôi . Quay lại thì thấy anh Tùng , người bạn chí thân của tôi từ ngày học đệ thất . Đả hơn bốn chục năm rồi bây giờ mới lại gặp nhau . Chúng tôi bắt tay nhau thiệt lâu , mừng mừng tủi tủi . Chúng tôi dạo chơi dưới bóng mấy cây liễu già bên hồ , kể lại cho nhau nghe những kỷ niệm vui buồn khi xưa . Sau khi học hết bậc trung học , anh Tùng đi động viên , nay đây mai đó , theo tiếng súng của thời cuộc ở nơi tiền tuyến . Còn tôi được may mắn được đi ngoại quốc du học . Tuy vậy , chúng tôi vẫn liên lạc mật thiết với nhau bằng thư từ . Lá thư cuối cùng của anh tôi nhận được hồi cuối năm 1967 . Trong thư anh cho tôi biết là anh đang hành quân ở Quảng Trị , và trong vài tuần nữa anh được nghỉ phép để về Cần Thơ ăn tết và nhân tiện cưới vợ luôn một thể . Thế rồi trận Mậu Thân bất thình lình xẩy ra . Từ đó tôi không nhận được tin tức gì về anh . Tôi cho rằng anh đã bị tử trận . Bây giờ lại gặp được anh , tôi mừng muốn khóc . Trong khi đi bách bộ trong vườn , chúng tôi nói chuyện huyên thuyên , không để ý đến thời gian . Đến lúc xe buýt tới , chúng tôi đành phải chia tay nhau . Tôi lên xe ra đi . Anh ở lại vì anh muốn tiếp tục cuộc du ngoạn trong vườn mà anh ví « như vườn Tao Đàn ngày xửa ngày xưa , nơi mà chúng mình thường tới chơi trong những giờ trốn học » . Bắt tay anh , tôi hẹn với anh ngày tái ngộ . Anh cười vui vẻ , rồi thốt ra một câu triết lý bâng quơ :
– Vũ trụ này thực ra bé nhỏ lắm , chúng mình đi loanh quanh , luẩn quẩn , mãi rồi sẽ có ngày cũng lại gặp nhau .

Đến lúc lên xe chạy ra ngoài phố , tôi mới sực nhớ là đã quên hỏi địa chỉ của anh . Tuổi già lẩm cẩm , hay quên . Thiệt là vô tích sự !

Xe chạy vào khu ăn chơi buôn bán nổi tiếng trong vùng . Tôi tò mò xuống xe đi xem cảnh « ngựa xe như nước , áo quần như nêm » . Đường phố đông nghịt những người . Họ đi ngắm nhau , hoặc ngắm những hàng hoá đắt tiền bầy trong tủ kính . Tôi mỉm cười nhìn một bà Mỹ to béo đang chăm chú nhìn một bộ áo dạ hội mỏng dính với bảng giá « Special Sale : 299 , 95 dollars » . Tôi cảm thấy tội nghiệp cho cái « cái cối xay » đang bị thôi miên bởi cái áo « hớ hênh » , vừa hở lưng đằng sau , vừa hở rún đằng trước . Đã thích ăn cho mập xù , lại còn thích mặc quần áo khiêu gợi ! Đang ngẫm nghĩ về cái ham muốn quá đáng của con người , thì tôi đã bước tới trước cửa một tiệm kim hoàn . Tôi đứng ngắm những vòng ngọc đủ mầu , những dây chuyền vàng chạm trổ tinh vi , những chuỗi hạt trai sáng rực dưới ánh đèn trong tủ kính . Bỗng nhiên có tiếng ồn ào trong tiệm , rồi có bóng một thanh niên chạy vọt ra ngoài , đằng sau là những tiếng hô hoán ầm ĩ . Hai tiếng súng nổ liên tiếp làm tôi giật mình quay lại . Tôi thấy một cô cảnh sát cầm súng thản nhiên đứng nhìn người thanh niên đang nằm quằn quại trên vũng máu , tay còn nắm chiếc đồng hồ vàng nạm kim cương . Khách bộ hành tò mò nhìn cảnh chết chóc như đang xem chương trình Miami Vice trên ti-vi . May sao vừa lúc đó thì xe buýt của hotel tới , tôi vội chạy lên xe , để trốn cảnh si mê và tàn bạo .

Xe ngừng bánh nhiều nơi cho du khách xuống du ngoạn . Nhưng tôi vẫn ngồi yên trên xe vì tôi thấy mất hết cảm hứng đi ngắm cảnh phồn hoa giả tạo . Cuối cùng xe cũng về tới khách sạn RIP khi thành phố bắt đầu lên đèn . Tôi mệt mỏi xuống xe và rất ngạc nhiên khi thấy bố mẹ tôi mừng rỡ chạy ra đón tôi , và ôm tôi vào trong lòng . Mẹ tôi vỗ về tôi , rồi nhẹ nhàng trách tôi :
- Con mải đi chơi ở đâu mà mãi bây giờ mới về , làm bố mẹ mong chờ .

Tôi cảm thấy hối hận vô cùng , tôi gục đầu vào vai mẹ tôi khóc nức nở như ngày tôi còn bé ...

Bỗng nhiên tôi nghe văng vẳng có tiếng gọi tôi :
- Dậy đi anh . Anh nằm mơ cái gì mà khóc lóc thảm thê vậy ?

Tôi chợt bừng tỉnh , nước mắt hãy còn rỏ xuống gối . Sau đó , tôi nghĩ nhiều lắm . Tôi nghĩ đến ông bạn già của tôi mặc bộ quần áo rất đẹp đang nằm trong nhà quàn . Tôi nghĩ đến chuyến du ngoạn mà tôi đã thực hiện được trong giấc mơ . Tôi nghĩ đến giờ phút kỳ lạ cho phép tôi gặp lại những thân nhân của tôi đã bỏ tôi « ra đi » lâu lắm rồi . Tôi nghĩ đến cái sống và cái chết . Sau khi tôi « ra đi » , tôi sẽ đi về đâu ? Là « người trần mắt thịt » , làm sao tôi biết được . Chỉ những « chuyên gia » nghiên cứu về linh hồn hay duyên kiếp mới « biết rõ ràng » những chuyện gì « chắc chắn » sẽ xẩy ra khi chúng ta sang « bên kia thế giới » . Những vị này thường cho chúng ta biết rằng : sau khi chết đi , con người sẽ khốn khổ lắm nếu không biết thành kính thờ phụng Chúa hoặc ra chùa tụng kinh giải oan . Có người lại nghĩ rằng sau khi chết đi , con người sẽ trở thành cát bụi , chứ không đi đâu hết . Trái lại , giấc mơ kỳ lạ mà tôi đã trình bày ở trên làm cho tôi nghĩ rằng cuộc sống cũng như sự chết không khác gì một cuộc ngao du . Linh hồn chúng ta có thể là một hành khách trên một chuyến xe buýt du ngoạn . Xe buýt tới thì ta phải lên xe « ra đi » . Làm sao mà biết được xe sẽ ngừng ở nơi nào . Khi xe tới trạm , ta phải xuống . Trạm xe bus có thể là một khu « Vườn Nhiệt Đới » , có thể là một trung tâm thương mại phồn thịnh giả tạo đầy si mê và tội lỗi , có thể là một khu tối tăm , nghèo nàn , có thể là một ổ trộm cướp đầy xì ke , ma tuý ...

Nếu cho sự chết là một du ngoạn , tại sao chúng ta không sửa soạn cuộc « ra đi » của chúng ta cho chu đáo . Khi chúng ta vượt biên , chúng ta sửa soạn rất kỹ càng . Nhưng khi chúng ta đến tuổi phải « ra đi » , chúng ta lại không tính toán như người vượt biên , dù rằng chúng ta vẫn còn đủ tỉnh táo để sửa soạn cuộc « ngao du » của chúng ta . Chúng ta không chịu sửa soạn trước khi « ra đi » vì chúng ta sợ chết , nên chúng ta không dám nghĩ đến cái chết cho đến khi chúng ta thở hơi cuối cùng . Thế là chúng ta « đẩy » trách nhiệm đó cho những người thân thiết có nhiệm vụ cáng đáng thân xác của chúng ta . Trong lúc « tang gia bối rối » , người nào càng thân thiết với chúng ta bao nhiêu , thì lại càng bối rối bấy nhiêu . Khi bối rối như vậy , làm sao họ có thể tính toán một cách hợp lý được . Kết quả là người thương yêu của chúng ta sẽ bị các Nhà Đòn lợi dụng triệt để .

Nói cho cùng , « người ở lại » đáng thương hơn « người ra đi » . Trong khi « người ra đi » thản nhiên nằm đó , thì « người ở lại » không những bị xúc động tinh thần mà còn phải xả thân cáng đáng công việc tiễn đưa « người ra đi » . Vì thế , tôi không thắc mắc về việc tôi sẽ « ra đi » , nhưng tôi nghĩ rất nhiều , và lo lắng rất nhiều cho « người ở lại » . Tôi muốn « người ở lại » khỏi phải quàng lên vai một gánh quá nặng nề về tinh thần cũng như vật chất khi tôi « nằm xuống » . Có lẽ ít người nghĩ như tôi và làm như tôi , vì đến lúc gần ngày tận số , mỗi người nghĩ một kiểu , và người nào cũng cố gắng làm những việc mà mình cho rằng thoả đáng nhất . Do đó , tôi không dám khuyên ai . Những điều tôi trình bày sau đây chỉ là một thí dụ không điển hình , một lối nhìn đời « không giống ai » .

Chuyện này rất dễ hiểu : vì thương tiếc « người ra đi » , nên những người thân thích tưởng rằng càng tiêu nhiều tiền cho chuyện ma chay bao nhiêu , thì « người ra đi » càng sung sướng bấy nhiêu . Thiệt là nhầm to . Những bài kinh giải thoát , những sớ cầu siêu không hoá giải được những tội lỗi của con người . Một cuộc mai táng huy hoàng không làm cho « người ra đi » được « mát mặt » thêm một chút nào . Tuy vậy , những người thân thích luôn luôn muốn có một đám tang thiệt là linh đình và tốn kém để tỏ lòng thương tiếc của mình đối với « người ra đi » . Trong trường hợp này , « người ra đi » chỉ còn biết thở dài ( sau khi thở hắt ra ) . Rồi người đến viếng cũng muốn mua một vòng hoa thiệt to , thiệt đắt tiền để tỏ tình bạn hữu với « người ra đi » và nhất là để chứng minh cho bà con lối xóm biết rằng mình là « người đàng hoàng , có thuỷ , có chung » . Thấy cảnh này » , người ra đi » cũng lại thở dài , chỉ muốn thốt ra câu từ biệt : « Này bạn ơi , đã quá trễ rồi . Sẽ có ngày tái ngộ » , và « tức cảnh » làm bài thơ như sau :

Khi một thằng nằm xuống
Lại có thằng luống cuống đứng lên
Vái lạy thằng nằm xuống
Hy vọng khi mình nằm xuống
Lại có thằng khác luống cuống đứng lên .
Vái lạy thằng nằm xuống

Điều mà chúng ta biết chắc là đa số những người sắp « ra đi » đều lo lắng thiết tha cho « người ở lại » , và nghĩ rằng mình còn có thì giờ thu xếp mọi việc trước khi « ra đi » . Tiếc thay , khi xe buýt bất thình lình tới đón đi « ngao du » , chúng ta vội vàng lên xe nên không giúp gì cho những « người ở lại » . Trong khi đó , « người ở lại » đau đớn muôn phần . Khi bố mẹ tôi lần lượt qua đời , một mình tôi « ở lại » , tôi lịm người đi vì thương tiếc . Rồi khi tôi loáng thoáng được tin anh bạn chí thân của tôi bị tử thương , tôi buồn ngẩn ngơ , tội nghiệp cho số phận long đong của người trai thời loạn . Tôi bối rối vì tôi cảm thấy hối hận vì tôi cho rằng mình đã cư xử không đầy đủ tình nghĩa đối với « người ra đi » , không có dịp tổ chức một đám táng trọng thể đưa người quá cố sang « Bên Kia Thế Giới » . Ngoài ra , trong thâm tâm , tôi cảm thấy lo sợ vì không biết những thân nhân của tôi sẽ đi về đâu : có được « về với Chúa không » ? có thoát khỏi « vòng nghiệp chướng » hay không ? Đó là những phản ứng tự nhiên của những « người ở lại » . Vì thế , chúng ta thường thấy những vụ ma chay linh đình để « người ở lại » có dịp « trả nghĩa » đối với « người ra đi » ( thà « trả nghĩa » trễ hạn , còn hơn là bị mang tiếng « bạc tình , bạc nghĩa » ) . Chúng ta lại còn thấy trong những cuộc cúng lễ nguy nga , mọi người thiết tha cầu xin Trời hay Phật giúp « người ra đi » được lên Thiên Đàng hay vào Cõi Niết Bàn . Mọi tín đồ đều « biết chắc chắn » rằng một linh hồn đầy tội lỗi khó có thể siêu thoát được nếu thân nhân không thành khẩn cầu xin Đấng Tối Cao nhủ lòng khoan hồng đại lượng với « người ra đi » ! Phải chăng vì chúng ta nghĩ rằng cái quá khứ của « người ra đi » thiếu đạo đức , nên chúng ta mới phải làm lễ cầu siêu cho « người ra đi » như vậy ? Thiệt là tội nghiệp cho người « ra đi » : Đã « nằm xuống » rồi mà còn bị người đời gán cho cái tội « thiếu đạo đức » .

Nói cho cùng , « người ở lại » đáng thương hơn « người ra đi » . Trong khi « người ra đi » thản nhiên nằm đó , thì « người ở lại » không những bị xúc động tinh thần mà còn phải xả thân cáng đáng công việc tiễn đưa « người ra đi » . Vì thế , tôi không thắc mắc về việc tôi sẽ « ra đi » , nhưng tôi nghĩ rất nhiều , và lo lắng rất nhiều cho « người ở lại » . Tôi muốn « người ở lại » khỏi phải quàng lên vai một gánh quá nặng nề về tinh thần cũng như vật chất khi tôi « nằm xuống » . Có lẽ ít người nghĩ như tôi và làm như tôi , vì đến lúc gần ngày tận số , mỗi người nghĩ một kiểu , và người nào cũng cố gắng làm những việc mà mình cho rằng thoả đáng nhất . Do đó , tôi không dám khuyên ai . Những điều tôi trình bày sau đây chỉ là một thí dụ không điển hình , một lối nhìn đời « không giống ai » .

Trước hết , tôi không muốn những bạn bè thân thuộc tôi quá u sầu về chuyến « ngao du » của tôi . Do đó , tôi đã trình bày cho mọi người biết rằng khi « chuyến xe buýt » tới , tôi sẽ thản nhiên « ra đi » như tất cả mọi người khác đã từng « ra đi » . Tôi sẽ « đi » về đâu ? Có lẽ tôi sẽ về với bố mẹ tôi . Có lẽ tôi sẽ ngao du vùng tiên cảnh cùng với bạn bè tôi . Dù sao đi chăng nữa , tôi không cần biết tôi sẽ « đi » đâu , vì có biết hay không biết thì tôi và những người thân thuộc của tôi cũng chẳng làm được gì cả .

Sau đó , việc tôi phải làm trước khi « ra đi » là sửa sang lặt vặt trong nhà , vì vợ tôi không phải là một người khéo tay biết sửa chữa nhà cửa . Ngoài ra , những gì của tôi mà tôi thấy không cần dùng cho bản thân tôi hoặc cho « người ở lại » , tôi mang đi cho người khác , hoặc đổ vào thùng rác . Khi tôi quẳng đi gần hai ngàn quyển sách của tôi , tôi cảm thấy nhẹ nhõm trong người . Trái lại , vợ tôi rất xúc động , và hỏi tôi :

– Những cuốn sách này là kỷ niệm gần 40 năm dạy học , tại sao anh vất đi ?
– Anh không cần nữa .
– Thì cứ để đấy , đôi khi anh muốn đọc lại thì sao ?
– Đọc đi , đọc lại làm gì ? Người ta lại tưởng rằng anh dốt , học mãi mà chưa thuộc bài .

Sau khi dọn dẹp nhà cửa , tôi bắt đầu nghĩ đến phí tổn chôn cất . Tôi thấy ở Ottawa mấy gia đình mà tôi quen biết đã chi phí trên 15 ngàn dollars cho mỗi vụ ma chay . Tôi tính nhẩm trong đầu thì thấy rằng chỉ trong vài chục năm nữa , cộng đồng người Việt ở Ottawa ( hơn 4 ngàn nhân mạng ) sẽ phải chi cho Nhà Đòn và nghĩa địa một tổng số vào khoảng 60 triệu dollars ( không kể tiền chi cho các vị tu sĩ cúng lễ , cùng tiền bạn bè bỏ ra mua hoa phúng viếng ) . Như vậy , phí tổn ma chay cho nửa triệu người Việt đang sinh sống ở Bắc Mỹ sẽ lên tới gần 8 tỷ dollars – bằng tiền viện trợ mà những nước tư bản kiêm tài phiệt đã cấp cho « Đảng ta » trong một khoảng thời gian kéo dài hơn bốn năm trời . Thiệt là oai hùng ! Thiệt là vĩ đại !

Để biết rõ chi tiết của vấn đề , tôi bèn mời một đại diện Nhà Đòn quen biết ở Ottawa tới bàn chuyện ma chay cho tôi . Ông « tiếp thị » ( salesman ) , quần áo chỉnh tề , mặt trang nghiêm và đầy kính cẩn , ăn nói nhẹ nhàng và từ tốn trong khi trình bày giá cả cho tôi nghe . Tập tài liệu về giá biểu in rất đẹp như tờ thực đơn của một tiệm ăn sang trọng ở Paris ( năm sao ) . Điều quan trọng mà mọi người nên biết là « người mua » không được kỳ kèo về giá cả , vì Nhà Đòn làm ăn đàng hoàng « trước sau như một » , không khác gì « Bác và Đảng » đã đối xử với dân ta hơn nửa thế kỷ nay .

****

Tôi đọc kỹ tờ giá biểu , rồi tham khảo với các bạn bè , tôi thấy rõ phí tổn nặng nề mà « người ở lại » phải chi cho Nhà Đòn ở Canada ( có lẽ cũng tương tự như ở bên Mỹ ) . Để có một thí dụ cụ thể , tôi xin liệt kê sau đây các « món hàng » căn bản mà Nhà đòn Tubman đã trình cho tôi :

( 1 ) Dịch Vụ Chuyên Môn ( Professional Services )

900$ – dịch vụ do các chuyên viên Nhà Đòn cung cấp ( professional and support staff services ) ;
250$ – giấy tờ lên quan đến vấn đề khai tử ( documentation ) ;
125$ – dịch vụ ở nghĩa địa hoặc công việc trao lọ đựng tro cho thân nhân ( gravesides service or delivery of urn as arranged ) .

( 2 ) Dịch Vụ Chăm Lo « Người Ra đi » ( Prrofessional Care of Deceased )

200$ – tắm rửa và làm vệ sinh cho « người ra đi » ( sanitary care of deceased ) ;
570$ – ướp xác và trang điểm « người ra đi » ( embalming and cosmetology of deceased ) .

( 3 ) Phòng Ốc Và Dụng Cụ

400$ – xử dụng Nhà Đòn ( basic use of funeral home ) ;
990$ – xử dụng phòng thăm viếng , phòng làm lễ và những dụng cụ ( visitation room , chapel , and/or service equipment ) ;
225$ – xử dụng phòng sửa soạn và gìn giữ xác « người ra đi » ( use of facilities for preparation of deceased and/or shelter of remains ) .

( 4 ) Xe Cộ Và Vận Chuyển ( Automobiles and Transportation )

295$ – chuyển xác về Nhà Đòn ( transfer from place of death & radius 40 km ) ;
200$ – xe cộ cần dùng cho các nhân viên Nhà Đòn ( vehicles required for administrative tasks , clergy , funeral director ) ;
270$ – xe chở quan tài ra nghĩa địa ( funeral coach ) ;
125$ – xe limousine chở thân nhân .

Chi phí căn bản cho Nhà Đòn là $5604,03 ( gồm cả thuế )

( 5 ) Chi Phí Cho Thành Phố

75$ – khám nghiệm tử thi .
52$ – thuế vệ sinh cho thành phố .

( 6 ) Phí Tổn Mai Táng

3700$ ( trung bình ) – Tiền mua quan tài tuỳ theo loại sang hay hèn , đúng theo giai cấp : từ thứ rẻ nhất là vải quấn xác ( 890$ ) cho tới quan tài rẻ tiền bằng gỗ ván ép ( 1695$ ) , tới loại quan tài vừa đẹp vừa bền dành cho các nhà giầu thích xài sang ( 11000$ ) ;
5500$ – Tiền mua chỗ « An Nghỉ Ngàn Thu » ( RIP - Rest In Peace ) tại nghĩa địa : miếng đất to hơn cái giường đáng giá khoảng chừng 5500$ ;
1000$ – Tiền dựng mộ bia tuỳ theo túi tiền của mỗi người ( từ 1000$ cho tới 5000$ , hoặc nhiều hơn nữa ) .

Chi phí mai táng trung bình khoảng chừng $13000

Tôi đọc tờ giá biểu thấy nhân dân ta bị Nhà Đòn và Nhà Nước làm tiền một cách rất là quy củ . Không những thế , ông « tiếp thị » lại còn khuyến khích tôi « mua » nhiều món « hàng » khác vừa đắt tiền , vừa ... vô dụng . Tôi bèn chặn lại với một câu hỏi rất ư là « rẻ tiền » :

– Mai táng kiểu nào rẻ tiền nhất ?

Hắn ngỡ ngang vì đang « rao hàng » thì bị cụt hứng . Nhưng ngay sau đó , hắn mỉm cười , rồi nhìn tôi một cách rất ư là đại lượng :

– Ông thích chơi trò rẻ tiền thì ông nên chọn con đường hoả táng , vì ông sẽ không mất tiền chi phí chôn cất và mua đất ở nghĩa địa .
– Ngoài tiền hoả táng ra , còn có mục chi phí nào khác nữa không .
– Có chứ . Thân xác của ông sẽ được tắm rửa , thoa son đánh phấn , và được đặt trong một cỗ quan tài thiệt đẹp . Chúng tôi sẻ tổ chức linh đình cho ông . Ai trông thấy nằm đó cũng phải thèm cái địa vị của ông .
– Nếu tôi thích đi con đường hoả táng , thì tôi đâu có cần mua quan tài làm gì cho tốn tiền ?

Lần này hắn nhìn tôi một cách khinh thường ra mặt , và nói với một giọng mỉa mai :

– Ông cũng cần phải được trang điểm và nằm trong một cỗ quan tài đàng hoàng khi bạn bè thân thuộc đến thăm viếng ông lần cuối cùng . Trưng bày thân xác ra như vậy mới là người đàng hoàng chứ ! Tuy nhiên , nếu ông thích bủn xỉn , thì cũng không sao . Chúng tôi cũng có thể chiều ông được . Đáng lẽ ông mua một cỗ quan tài rẻ tiền , ông có thể thuê một cỗ quan tài sang nhất hạng . Cỗ này đáng giá 11000$ . Những người giầu sang mua loại này , rồi mang đi chôn hay đốt cùng với cái xác của họ . Nhưng nếu ông mướn cỗ quan tài này , để nằm vài ba bữa , lấy le với bà con lối xóm , thì ông chỉ phải trả tiền thuê là 2850$ . Thiệt là rẻ mạt ! Làm sao mà người đời biết được rằng ông là người hà tiện , đến lúc « nằm xuống » mà còn không dám bỏ tiền ra mua một cỗ quan tài để nằm cho thoải mái .
– Nhưng tôi không muốn « trình làng nước » cái thân thể xám ngắt của tôi cho mọi người chiêm ngưỡng thì sao ?

Hắn thở dài đến sượt một cái như một thầy giáo làng nhìn thằng học trò bướng bỉnh lại còn có tật cù nhầy :

– Làm như vậy cũng bớt được vài ngàn : tiền son phấn , tiền thuê quan tài , tiền thuê Nhà Đòn ... Mà ông cũng không cần phải chi cho các vị tu sĩ đến tụng kinh gõ mõ tùm lum trong Nhà Đòn của chúng tôi làm gì . Thế là ông đỡ thêm được vài ba trăm nữa . Đối với hạng người « rẻ tiền » như ông , đỡ được trăm nào hay trăm đó , có phải không ?

Thằng cha « tiếp thị » cho tôi là người bủn xỉn nên có vẻ bực mình lắm . Hắn chỉ muốn thu được nhiều tiền cho chủ Nhà Đòn để được ăn nhiều tiền hoa hồng do gia đình « người ra đi » cung phụng . Vì thế , mỗi lần tôi bớt được món chi phí nào là hắn có vẻ đau đớn như đang bị bà nha sĩ nhổ một cái răng hàm bự trong mồm . Cuối cùng , tôi chọn một chương trình hoả táng hợp với ý tôi . Tổng số tiền tôi phải chi ra là 2709,24$ cho những mục như sau :

tiền giấy tờ ( khám nghiệm xác chết , giấy khai tử ... ) ;
tiền xe đưa xác tôi từ nhà xác đến Nhà Đòn ;
tiền hòm bằng giấy cứng ( 50$ ) đựng xác chết để mang đi hoả táng ;
tiền đưa hòm xác tới lò đốt ( không có vụ bầy biện thân xác ra cho mọi người « dòm ngó » ) ;
tiền đốt xác ;
tiền hộp đựng tro để trao cho vợ tôi mang đi thả xuống biển ( tôi mua loại rẻ tiền nhất nên chỉ tốn có 20$ ; còn loại sang và đẹp thì lên tới 500$ ) ;
tiền thuế trả cho thành phố , tiểu bang , và liên bang .

Người « tiếp thị » đại diện Nhà Đòn Tubman và tôi cùng ký vào tờ khế ước ( bốn bản ) . Sau đó , tôi hân hoan trao cho hắn tấm ngân phiếu 2709,24$ . Tôi phải trả tiền trước . Đối với tôi , điều này rất thuận tiện , vì sau này giá cả có gia tăng thì Nhà Đòn ráng mà chịu , chứ những « người ở lại » không còn phải lo lắng điều gì cho « người ra đi » .

Khi vợ tôi đi làm về , tôi hý hửng đưa cho cô nàng xem tờ khế ước . Thế là cô nàng khóc bù lu bù loa , rồi hỏi tôi một câu mà tôi cho là lãng nhách :

– Trong cả cuộc đời của anh , anh chỉ thích chơi sang . Tại sao đến cuối cuộc đời , anh lại định chết một cách rẻ tiền như vậy ?
– Em hỏi một câu thiệt là lãng nhách ! Thế nào là chết rẻ tiền ? Chết sang thì đi đến đâu ? Mang tiền ra cúng Nhà Đòn và Nhà Nước làm gì ? Chúng nó làm gì có quyền cấp visa cho anh vào Thiền Đàng , hay vào Vùng Cực Lạc . Việc gì mình phải « đút lót » chúng nó ? Dù sao anh cũng « save » hơn 12000$ , chứ đâu có phải là ít .
– Em không cần món tiền đó đâu !
– Nếu em không cần số tiền đó , thì em mang nó đi giúp người nghèo , có sao đâu ? Đa số dân ta hiện đang sống trong cảnh nghèo túng . Em có biết rằng nếu em mang 12000$ về Việt Nam , em có thể nuôi hơn 60 em mồ côi trong một năm . Như vậy , anh là người « chết sang » hay là người « chết rẻ tiền » ?

Thấy tôi lý luận như vậy , cô nàng vừa lau nước mắt vừa cười đùa :

– Thôi , anh muốn chết kiểu nào cũng được . Cái đó tuỳ anh . Nếu anh « ra đi » trước em , em sẽ chúc anh theo kiểu Tàu : « Thượng Lộ Bình An » và xin anh « Bảo Trọng » .
– Vậy , trước khi « ra đi » , anh sẽ chào em theo kiểu Mỹ : « Hẹn Ngày Tái Ngộ » – « See You Later » .

Nguyễn Hữu Chi

Tiến sĩ Tâm lý Học

Khai Dân Trí

Nguyễn Hữu Chi